China koppelt grote kerncentrales aan SMR’s in exportstrategie

China National Nuclear Corporation (CNNC) bouwt zijn nucleaire strategie rond twee elkaar aanvullende ontwerpen. De Hualong One is een gestandaardiseerde Generation III-reactor voor grootschalige levering aan het elektriciteitsnet. De Linglong One (ACP100) is een kleine modulaire reactor (SMR) van 125 MWe, bedoeld voor kleinere systemen en toepassingen naast elektriciteit.

Het doel is breder dan binnenlandse bouwcapaciteit. CNNC wil herhaalbare ervaring opdoen met bouw, exploitatie, onderdelenkwalificatie, opleiding en buitenlandse levering. Juist die praktijkervaring kan Chinese technologie geloofwaardiger maken voor buitenlandse afnemers en toezichthouders.

Hualong One moet schaal en standaardisatie leveren

De Hualong One, ook bekend als HPR1000, is een Chinese drukwaterreactor met een nettovermogen van ongeveer 1,1 GW. Het ontwerp heeft 177 splijtstofassemblages, een ontwerpduur van circa zestig jaar, actieve én passieve veiligheidssystemen en dubbele containment. Eén reactor is ontworpen voor een jaarlijkse productie van ongeveer 10 miljard kWh elektriciteit. 512520

Begin 2026 waren volgens Chinese berichtgeving 41 Hualong One-eenheden in bedrijf of in aanbouw. Dat aantal is strategisch belangrijk: een serie reactoren kan uitgroeien tot een vloot met terugkerende orders voor leveranciers, vaste bouwprocessen en een gedeelde operationele kennisbasis. 39

De centrale in Zhangzhou, in de provincie Fujian, is een belangrijk voorbeeld van die seriebouw. Blok 1 begon op 1 januari 2025 commercieel te draaien. Blok 2 volgde op 1 januari 2026, na een proef van 168 uur ononderbroken bedrijf op vol vermogen. CNNC noemt Zhangzhou het vertrekpunt voor grootschalige bouw van de Hualong One. 343241

De gerapporteerde prestaties vragen wel om nuance. CNNC meldde dat de twee demonstratiereactoren in Fuqing samen bijna 65 miljard kWh hadden opgewekt en richting 1.000 dagen veilige, stabiele bedrijfsvoering gingen. Dat zijn relevante mijlpalen van de exploitant, maar geen zelfstandig vergelijkbaar bewijs voor kosten over de hele levensduur, storingsduur of economische prestaties. 17

Karachi is de buitenlandse referentie

De twee Hualong One-reactoren K-2 en K-3 bij Karachi in Pakistan zijn de cruciale exportcases. K-3 voldeed in april 2025 aan de voorwaarden voor definitieve acceptatie, waarmee volgens CNNC het eerste buitenlandse project met twee Hualong One-eenheden was opgeleverd. 35

Een reactor die in een ander land daadwerkelijk is gebouwd en geëxploiteerd, weegt zwaarder dan een ontwerp op papier. Zo worden logistiek, projectmanagement, opleiding van operators en langdurige technische ondersteuning over landsgrenzen heen getest. Maar Karachi is vooral een referentieproject, niet het bewijs van een brede internationale orderportefeuille. De beschikbare bronnen onderbouwen Pakistan als gerealiseerde buitenlandse inzet van de Hualong One, maar niet als bewijs van wereldwijde adoptie op grote schaal.

Veiligheid en klimaatwaarde: wat wel en niet vaststaat

Het veiligheidsconcept van de Hualong One is gebaseerd op meerdere beschermingslagen: actieve en passieve systemen, voorzieningen voor de beheersing van zware ongevallen en dubbele containment. Die ontwerpkeuzes zijn bedoeld om koeling en insluiting bij ongevallen te behouden. Ze nemen echter de noodzaak van streng toezicht, goed opgeleide bedrijfsvoering en noodplanning niet weg. 3128

De klimaatwaarde is op productieniveau duidelijker. Een centrale die rond 10 miljard kWh per jaar levert, kan grote hoeveelheden fossiele stroomproductie vervangen door koolstofarme elektriciteit. De daadwerkelijk vermeden CO₂-uitstoot is echter geen vast getal: die hangt af van welke productie in het betreffende elektriciteitssysteem wordt verdrongen. 20

Een grote binnenlandse toeleveringsketen

De Hualong One is ook een industriepolitiek project. Chinese berichtgeving stelt dat meer dan 5.300 leveranciers betrokken zijn bij ruim 60.000 apparaten en onderdelen; 88% van de apparatuur zou in China zijn geproduceerd. 22

Die schaal kan seriebouw en een binnenlandse onderhouds- en dienstverleningsbasis ondersteunen. Chinese industriële clusters, waaronder die in Sichuan, kunnen relevant zijn voor nucleaire productie en engineering. De beschikbare informatie bevestigt echter geen projectspecifieke lijst van bedrijven, waardeaandeel of exacte bijdrage van ondernemingen uit Sichuan aan de Hualong One of Linglong One. Daarvoor zijn inkoop-, kwalificatie- of bedrijfsgegevens nodig.

Linglong One moet het SMR-deel bewijzen

De Linglong One, ook ACP100 genoemd, is CNNC’s geïntegreerde drukwater-SMR van 125 MWe bij Changjiang op Hainan. De bouw begon in juli 2021. De reactor is ontworpen als multifunctionele eenheid voor elektriciteit, stadsverwarming en -koeling, industriële stoom en ontzilting van zeewater. 41146

Het project heeft belangrijke installatie- en commissioningstappen gezet, waaronder een koude functionele test van het primaire circuit. Beschikbare berichtgeving uit 2026 omschreef de reactor als in commissioning, met commerciële ingebruikname als doel voor 2026. 13

Dat onderscheid doet ertoe. Linglong One wordt omschreven als de eerste commerciële SMR op land die een IAEA-veiligheidsbeoordeling heeft doorlopen. Maar zo’n beoordeling door het Internationaal Atoomenergieagentschap is niet hetzelfde als een exploitatievergunning of een universele internationale ontwerpcertificering. Nationale autoriteiten vergunnen de bouw en exploitatie. De commerciële propositie moet bovendien nog blijken uit brandstofbelading, opstart en langdurig bedrijf. 14448

Waarom een kleinere reactor interessant kan zijn

De Linglong One is niet bedoeld als vervanger van een centrale van meer dan een gigawatt. Hij richt zich op een andere mogelijke markt. Een kleinere eenheid kan een lagere incrementele investering vragen en beter passen bij kleinere netten of locaties die zowel stroom als warmte nodig hebben. Dankzij het multifunctionele ontwerp komen ook klanten buiten de klassieke elektriciteitssector in beeld. 11

De belangrijkste commerciële vragen zijn nog onbeantwoord: de feitelijke bouwkosten, doorlooptijd, beschikbaarheid, onderhoudsbehoefte, financiering en de voorspelbaarheid waarmee toezichthouders elders vervolgcentrales zouden kunnen vergunnen. Modulaire bouw kan de herhaalbaarheid verbeteren, maar bewijst op zichzelf geen lagere uiteindelijke kosten.

Kan deze combinatie internationale normen beïnvloeden?

CNNC’s route naar invloed is vooral praktisch. Een grote Hualong One-vloot kan gedeelde werkwijzen vestigen voor splijtstof, componenten, digitale controlesystemen, bouwmethoden, opleiding van operators en langetermijndiensten. Linglong One kan daar een referentie voor geïntegreerde drukwater-SMR’s en niet-elektrische toepassingen aan toevoegen. CNNC neemt ook deel aan het IAEA-initiatief voor harmonisatie en standaardisatie in de nucleaire sector en werkte mee aan gebruikersvereisten voor SMR’s. 45

De portefeuille is daarmee logisch opgebouwd:

• Hualong One levert grootschalige, langdurige elektriciteitsproductie en ondersteunt een brede industriële basis.
• Linglong One verkent kleinere, verspreide en multifunctionele toepassingen van kernenergie.
• Microreactoren zouden op termijn gespecialiseerde of afgelegen afnemers kunnen bedienen, maar het beschikbare materiaal toont niet aan dat dit nu al een commercieel exportproduct van CNNC is.

China’s bouwtempo en vlootomvang geven het land een geloofwaardige kans om invloed uit te oefenen op de praktijk. Of dat uitgroeit tot brede internationale normstelling, hangt van meer af dan aantallen reactoren: transparante bedrijfsgegevens, geloofwaardige onafhankelijke regulering, waarborgen tegen proliferatie, cyberveiligheid, financiering, aansprakelijkheidsregelingen, beheer van verbruikte splijtstof en acceptatie door toezichthouders buiten China zijn bepalend.