British Columbia legt in zijn rechtszaak een directe, maar nog onbewezen, verbinding tussen OpenAI en de schietpartij op een school in Tumbler Ridge. Volgens de Canadese provincie had OpenAI signalen in de ChatGPT-activiteiten van de dader, blokkeerde het bedrijf een account, maar lichtte het de RCMP — de nationale Canadese politie — niet in. De zaak werd op 21 september ingediend bij een federale rechtbank in San Francisco en richt zich tegen OpenAI en topman Sam Altman. De beschuldigingen zijn nog niet door een rechter vastgesteld.
17
19
Wat er in Tumbler Ridge gebeurde
Op 10 februari doodde de 18-jarige Jesse Van Rootselaar acht mensen — zes kinderen en twee volwassenen — in Tumbler Ridge in British Columbia. Daarna overleed Van Rootselaar door een zelf toegebrachte schotwond, volgens berichtgeving over de provinciale rechtszaak.
22
De provincie stelt dat de aanval relevant is voor de productontwikkeling en meldingsprocedures van OpenAI, omdat de dader vóór het geweld ChatGPT zou hebben gebruikt. De kern van de claim is dus niet alleen dat ChatGPT een rol op de achtergrond speelde, maar dat OpenAI volgens British Columbia informatie had die om meer vroeg dan het sluiten van een account.
17
22
Wat British Columbia OpenAI verwijt
British Columbia beschuldigt OpenAI van nalatig ontwerp en verspreiding van een onveilig product, en van het niet waarschuwen van de politie voor dreigingen die via ChatGPT zouden zijn geuit. Volgens de provincie had een waarschuwing de lokale politie kunnen bereiken en de aanval kunnen voorkomen.
De provincie vraagt vergoeding voor eerdere en toekomstige publieke herstelkosten. Daarnaast wil zij dat de rechter OpenAI verplicht zijn werkwijze aan te passen voor het herkennen en afhandelen van ChatGPT-gesprekken die tot geweld kunnen leiden.
17
25
Cruciaal in de zaak is de veronderstelde keten van gebeurtenissen: wat de politie zou hebben geweten, welke stappen zij had kunnen zetten en of dat de aanval daadwerkelijk had voorkomen. Dat moet nog met bewijs en juridische argumenten worden getoetst; het volgt niet automatisch uit het feit dat een account was gemarkeerd.
Het betwiste onderzoek naar het account in juni 2025
OpenAI heeft erkend dat het in juni 2025 via zijn systemen voor misbruikdetectie en handhaving een account identificeerde dat aan Van Rootselaar was gekoppeld. Die systemen zijn onder meer bedoeld om gebruik van modellen ter bevordering van geweld op te sporen. Het bedrijf blokkeerde het account.
33
Volgens OpenAI meldde het het account niet bij de autoriteiten omdat de beschikbare informatie destijds niet wees op een geloofwaardig en onmiddellijk plan voor ernstig fysiek geweld. Dat was volgens het bedrijf de drempel voor een melding aan de politie.
33
43
De provincie vindt die reactie onvoldoende. Het standpunt van British Columbia is dat een interne beoordeling en een accountblokkade signalen waren die OpenAI ertoe hadden moeten brengen contact op te nemen met de RCMP. OpenAI heeft later verklaard dat het account onder veiligheidsprotocollen die na juni 2025 zijn ingevoerd, wel bij de politie zou zijn gemeld.
39
44
Waarom de chatgeschiedenis zo belangrijk is
De volledige ChatGPT-gesprekken zijn niet openbaar. Procureur-generaal Niki Sharma zegt dat OpenAI heeft geweigerd de chatgeschiedenis van de dader met de provincie te delen. Daardoor kan het publiek niet zelfstandig beoordelen hoe concreet de gesprekken waren, hoe de interne besluitvorming bij OpenAI verliep en hoe realistisch ingrijpen door de politie zou zijn geweest als die was gewaarschuwd.
37
Dat ontbrekende materiaal is ook een reden om zorgvuldig te formuleren. De rechtszaak gaat over vermeende tekortkomingen in ontwerp, detectie, opschaling en preventie — niet over juridisch bewezen conclusies over wat de chatbot precies heeft gezegd of veroorzaakt.
Verwante rechtszaken en een tweede account
Nabestaanden, overlevenden, leerlingen en onderwijsmedewerkers hebben in Californië verwante procedures aangespannen. OpenAI heeft gevraagd om meer dan drie dozijn zaken te seponeren. Het bedrijf voert daarbij onder meer aan dat claims over doden en gewonden in British Columbia daar, en niet in Californië, behandeld zouden moeten worden.
26
28
In afzonderlijke claims staat ook de vraag centraal of een accountblokkade op zichzelf een doeltreffende veiligheidsmaatregel is. OpenAI heeft verklaard dat de dader na de blokkade in juni 2025 een tweede account aanmaakte en dat het bedrijf pas na de schietpartij van dat account wist. OpenAI zegt maatregelen te nemen om het voor geblokkeerde gebruikers moeilijker te maken terug te keren naar de dienst.
36
45
Wat OpenAI en Altman zeggen
OpenAI heeft medeleven betuigd met de slachtoffers, verklaard dat het een nultolerantiebeleid heeft voor het gebruik van zijn systemen om geweld te faciliteren, en gezegd dat het de veiligheidsmaatregelen heeft aangescherpt. In berichtgeving over de latere procedures werd ook een excuus van Altman genoemd.
38
39
De centrale feitelijke en juridische verdediging van OpenAI is beperkter: het blokkeren van het account in juni 2025 was volgens het bedrijf passend op basis van de informatie die toen beschikbaar was. Die informatie voldeed volgens OpenAI niet aan de toen geldende norm voor melding van een onmiddellijke en geloofwaardige dreiging aan de politie.
33
43
Wat de provincie eist
British Columbia wil schadevergoeding voor onder meer de noodhulp en het herstel van de gemeenschap, inclusief kosten die verband houden met de vervanging van de school. Ook verlangt de provincie veranderingen in de werkwijze van OpenAI bij mogelijk gewelddadig gebruik van ChatGPT.
17
23
De zaak stelt daarmee een bredere vraag voor AI-bedrijven: welke plicht hebben zij, als een platform gewelddadige activiteit markeert maar niet zeker weet dat een aanval op handen is, om dat bij de politie te melden? De rechtbank heeft die vraag in deze zaak nog niet beantwoord.