Waarom smartphones in 2026 duurder zijn: AI zorgt voor geheugentekort

AI-datacenters veranderen de smartphonemarkt in 2026 fundamenteel. Voor die datacenters is veel geheugen nodig, terwijl telefoons eveneens afhankelijk zijn van DRAM-werkgeheugen en NAND-opslag. Chipproducenten geven prioriteit aan de winstgevendere vraag vanuit datacenters, waardoor minder capaciteit beschikbaar is voor gewone geheugencomponenten in smartphones, pc’s en andere consumentenelektronica. 2 22

Voor kopers levert dat een opmerkelijke combinatie op: telefoons worden duurder, maar er worden er minder verkocht. IDC verwacht dat de wereldwijde smartphonemarkt in 2026 met 16,7% krimpt tot iets meer dan 1 miljard toestellen. Tegelijk zou de totale marktwaarde 6,3% stijgen tot 613 miljard dollar, omdat hogere prijzen een deel van de volumedaling compenseren. 8

Prijsschok voor smartphones

Volgens Counterpoint zijn de winkelprijzen van bestaande smartphonemodellen in 2026 tot nu toe gemiddeld ongeveer 15% gestegen. Meer dan 40% van de modellen werd duurder en bij enkele toestellen liep de prijs bijna op tot het dubbele. Nieuw gelanceerde telefoons zijn gemiddeld 25% duurder dan vergelijkbare modellen die een jaar eerder verschenen. 20

Dat treft niet alleen de duurste vlaggenschepen. Vooral instap- en middenklassetoestellen komen onder druk te staan: bij die telefoons vormen basisonderdelen een groter deel van de verkoopprijs en fabrikanten hebben minder ruimte om hogere kosten zelf op te vangen. Reuters meldt dat prijsverhogingen juist in deze segmenten het sterkst zijn. 17

De hoofdreden is de stijging van geheugenprijzen. IDC stelt dat het tekort eind 2025 begon en dat de kosten van NAND en DRAM eind augustus meer dan 300% hoger lagen dan een jaar eerder. Andere marktanalyses spreken over DRAM-prijzen die ruwweg verviervoudigden en NAND-prijzen die verdrievoudigden. 8 14

Waarom de AI-boom de prijs van een telefoon raakt

AI-datacenters gebruiken enorme hoeveelheden geheugen, waaronder gespecialiseerd high-bandwidth memory (HBM) naast AI-versnellers. Fabrikanten hebben productiecapaciteit verschoven naar zulke rendabelere datacenteronderdelen. Daardoor blijft er minder conventioneel geheugen over voor telefoons en laptops. 22 23

Voor telefoonmerken betekent dat een lastige keuze:

• de verkoopprijs verhogen, met het risico dat de vraag afneemt;
• hogere componentkosten zelf dragen, wat de winstmarge verkleint;
• productplannen aanpassen, bijvoorbeeld door opslagvarianten, introductiemomenten of de prioriteit van bepaalde modellen en markten te wijzigen.

De klap is niet voor ieder segment even groot. Counterpoint schatte eerder dat de stijgende DRAM-prijzen de stuklijstkosten van goedkope smartphones al met ongeveer 25% verhoogden, tegenover 15% voor de middenklasse en 10% voor topmodellen. 15

Vooral prijsgevoelige markten geraakt

De grootste prijsstijgingen zitten in markten waar betaalbare smartphones een relatief groot aandeel hebben. Counterpoint noemt India als uitschieter met een stijging van 21%, gevolgd door Azië-Pacific met 19% en het Midden-Oosten en Afrika met 18%. 20

Daar kunnen fabrikanten minder makkelijk hogere kosten opvangen in hun marge. Voor consumenten kan zelfs een beperkte prijsverhoging bovendien bepalen of een nieuw toestel nog binnen budget past, waardoor een upgrade sneller wordt uitgesteld.

In de Verenigde Staten zijn catalogusprijzen eveneens verhoogd, maar het verkoopsysteem dempt de directe impact enigszins. Counterpoint zag prijsstijgingen van 40 tot 200 dollar in directe verkoopkanalen, vergeleken met vergelijkbare modellen van een jaar eerder. De gemiddelde verkoopprijs van toestellen in Noord-Amerika zou in 2026 met 13,5% stijgen. 16 Via abonnementen en gespreide betalingen van 24 of 36 maanden voelt een duurdere telefoon per maand minder zwaar, al blijft de totale aanschafprijs hoger.

Consumenten stellen vervanging uit

De hogere prijzen verzwakken de vervangingsvraag. In het tweede kwartaal van 2026 daalden de wereldwijde smartphoneleveringen volgens voorlopige schattingen van Counterpoint met 11% op jaarbasis. Daarmee was het het laagste niveau voor een tweede kwartaal sinds 2013. 17

Voor consumenten zijn de voor de hand liggende alternatieven: een telefoon langer gebruiken, voor een goedkoper segment kiezen, waar mogelijk een variant met minder opslag nemen, of kijken naar een tweedehands of refurbished toestel. Ook reparatie wordt aantrekkelijker. TrendForce ziet dat de aanhoudende vraag vanuit de reparatie- en tweedehandsmarkt de vraag naar smartphonepanelen meer ondersteunt dan verwacht. 7

Dat vangt echter niet de wegvallende nieuwverkoop op. Een sterke reparatie- en doorverkoopmarkt helpt bepaalde onderdelen en diensten, maar vervangt niet de aantallen nieuwe toestellen waarop merken en toeleveranciers rekenden.

Apple en de vraag rond de iPhone 18

Apple hield de prijzen van de huidige iPhone-modellen volgens Counterpoint in juni nog ongemoeid. Die terughoudendheid kan het bedrijf helpen marktaandeel te winnen terwijl concurrenten hun prijzen aanpassen. 16

Maar Apple ontsnapt niet aan de hogere geheugenprijzen. Topman Tim Cook zei in juni dat prijsverhogingen voor Apple-producten onvermijdelijk waren door de gestegen kosten van geheugen en opslag, zonder te zeggen om welke producten of welk moment het ging. 31 32

Voor de komende iPhone 18-serie verwacht TrendForce dat de geheugenkosten van een iPhone 18 Pro met 256 GB in het derde kwartaal van 2026 bijna 400% hoger kunnen liggen dan een jaar eerder. Het onderzoeksbureau rekent op prijsverhogingen van ongeveer 10% tot 20%, maar houdt er rekening mee dat Apple een deel van de kosten zelf absorbeert om vraag en marktaandeel te beschermen. 11

Dat zijn prognoses, geen definitieve winkelprijzen. Apple heeft meer ruimte om kosten op te vangen dan veel goedkopere Android-merken, maar de blootstelling aan de geheugenmarkt is ook voor Apple aanzienlijk.

Hogere gemiddelde verkoopprijs betekent geen gezonde vraag

De belangrijkste marktindicatoren wijzen inmiddels in tegengestelde richting. IDC voorziet een hogere marktwaarde ondanks een scherpe daling van het aantal verkochte toestellen: niet volume, maar prijs stuwt de omzet. 8

Dat kan de markt op papier sterker laten lijken dan consumenten en leveranciers ervaren. Hogere gemiddelde verkoopprijzen beschermen de omzet, maar weerspiegelen tegelijk een zwakkere upgradecyclus en een moeilijker klimaat voor merken die afhankelijk zijn van betaalbare toestellen en grote aantallen.

Ook pc’s, gaming en schermleveranciers voelen de gevolgen

De druk beperkt zich niet tot smartphones. TrendForce meldt dat geheugentekorten en hogere prijzen de leveringsplannen van smartphonefabrikanten voor 2026 beïnvloeden en de kosten in de hele keten opvoeren. De extra vraag naar reparatie en tweedehands toestellen ondersteunt de schermvraag, maar de nieuwverkoop blijft onder druk. 7

Ook pc’s en gameapparaten kampen met dezelfde dynamiek. Reuters meldde dat bedrijven hun adviesprijzen verhogen wegens duurdere geheugencomponenten, terwijl de mondiale vraag naar smartphones, pc’s en spelconsoles verzwakt. 2

Waar de markt naartoe beweegt

Het AI-gedreven geheugentekort duwt de smartphonemarkt weg van een model dat draait om frequente vervanging en grote volumes. Voor kopers worden prijzen vergelijken, langer met een toestel doen en refurbished aanbod belangrijker. Fabrikanten moeten bepalen welke kosten ze doorberekenen, welke modellen ze willen beschermen en hoeveel margedruk ze kunnen verdragen.

Zolang de vraag van datacenters het geheugenaanbod krap houdt, blijft die spanning bestaan: hogere prijzen kunnen de marktwaarde ondersteunen, maar compenseren niet volledig voor gemiste upgrades, minder verkochte toestellen en extra druk op het betaalbare deel van de smartphonemarkt. 8 20