Half mei 2026 heeft de raffinaderij in Rjazan – een van de grootste van het land – de activiteiten volledig gestaakt, terwijl ook de raffinaderij in Moskou is stilgelegd en andere fabrieken op scherp verminderde capaciteit draaiden na nieuwe aanvallen.

Bij elkaar opgeteld vertegenwoordigden de in die golf verstoorde raffinaderijen meer dan 83 miljoen ton aan jaarlijkse verwerkingscapaciteit, ruwweg 238.000 ton per dag. Dat staat gelijk aan ongeveer een kwart van de totale Russische raffinagecapaciteit, en een nog groter aandeel van de productie van benzine en diesel.

Omdat deze fabrieken een aanzienlijk deel van de Russische geraffineerde brandstofproducten produceren, kunnen zelfs tijdelijke stilleggingen het aanbod, de exportstromen en de bezettingsgraad van raffinaderijen in het hele land beïnvloeden.

Een groeiende campagne tegen energie-infrastructuur

De schaal van de aanvallen is in de loop van de tijd toegenomen. Berekeningen van Reuters wijzen uit dat Oekraïense drones tussen januari en mei 2026 ten minste zestien Russische raffinaderijen hebben getroffen, ongeveer het dubbele van het aantal dat in dezelfde periode in 2025 werd geraakt.

Die aanvallen alleen al legden op verschillende momenten in het jaar ongeveer 700.000 vaten per dag aan raffinagecapaciteit stil.

Energieanalisten zeggen dat de aanvallen effectief zijn omdat raffinaderijen complexe systemen zijn met veel kritieke componenten. Schade aan één enkele verwerkingseenheid of opslagvoorziening kan de activiteiten wekenlang stilleggen terwijl gespecialiseerde apparatuur wordt gerepareerd of vervangen.

Naast raffinaderijen zelf zijn ook pijpleidingen, opslagdepots en exportinfrastructuur aangevallen, wat de verstoringen van de brandstoflogistiek en raffinageactiviteiten heeft versterkt.

Brandstoftekorten en rantsoenering in Sebastopol

De gevolgen voor het aanbod zijn in sommige regio's zichtbaar geworden. In het Russisch-bezette Sebastopol op de Krim voerden de autoriteiten beperkingen in op de verkoop van brandstof nadat verstoringen van raffinaderijen het beschikbare aanbod hadden verminderd.

Ambtenaren stelden een maximum aan de aankoop van benzine van 20 liter per voertuig of container, terwijl de verkoop van diesel werd omgezet in een bonnen- of rantsoeneringssysteem bij grote tankstations.

Berichten uit de stad beschreven:

• tekorten bij sommige benzinestations
• lange rijen voor brandstof
• stijgende prijzen aan de pomp

Lokale autoriteiten verwezen naar 'logistieke problemen' bij het invoeren van de limieten om paniekaankopen te voorkomen.

Hoewel deze tekorten lokaal waren, illustreren ze hoe verstoringen van raffinaderijen kunnen leiden tot echte aanbodbeperkingen, vooral in regio's die afhankelijk zijn van aanvoer uit Europees Rusland.

Exportbeperkingen om de binnenlandse voorziening te beschermen

Om de binnenlandse brandstofmarkt te stabiliseren, heeft de Russische regering herhaaldelijk exportbeperkingen toegepast.

In 2026 kondigde Moskou plannen aan om de benzine-export te verbieden van 1 april tot en met 31 juli, met als doel meer brandstof in het land te houden en prijsstijgingen of tekorten te voorkomen.

Dit soort maatregelen zijn eerder gebruikt tijdens verstoringen van raffinaderijen en periodes van sterke binnenlandse vraag. Exportlimieten helpen de binnenlandse voorziening op peil te houden, maar verminderen ook de inkomsten uit de export van aardolieproducten.

Economische gevolgen voor de van olie afhankelijke Russische economie

Olie en aardolieproducten blijven centraal staan in de Russische economie en overheidsfinanciën. Belastingen en exportinkomsten uit de sector leveren een groot deel van de federale begrotingsinkomsten.

Herhaalde aanvallen op de infrastructuur hebben daarom bredere gevolgen dan alleen stilstand van raffinaderijen. Analisten zeggen dat ze kunnen leiden tot:

• verminderde export van aardolieproducten
• hogere herstel- en beveiligingskosten
• verstoring van logistiek en transport
• beperking van de ruwe olieproductie als raffinage- of opslagcapaciteit wordt beperkt

Een aan het Kremlin gelieerde denktank, het Centrum voor Macro-economische Analyse en Kortetermijnvoorspellingen (TsMAKP), waarschuwde dat drone-aanvallen op havens en raffinaderijen de Russische economische groei zouden kunnen vertragen door de olie-export en -productie te beperken, waardoor het zijn voorspelling naar beneden moest bijstellen.

Waarom de aanvallen strategisch van belang zijn

De campagne getuigt van een strategie van economische druk in plaats van onmiddellijke vernietiging. Rusland heeft nog steeds aanzienlijke raffinagecapaciteit en kan storingen soms opvangen met reservecapaciteit of alternatieve installaties.

Herhaalde aanvallen verhogen echter de frequentie van stilstanden en maken het systeem moeilijker te stabiliseren. Na verloop van tijd verhoogt dit de kosten en vermindert het de efficiëntie in de hele energievoorzieningsketen.

Met andere woorden: de aanvallen brengen de Russische olie-industrie niet tot ineenstorting, maar ze creëren wel wrijving in:

• raffinageactiviteiten
• brandstoflogistiek en transport
• aardolie-export
• binnenlandse brandstofbeschikbaarheid
• economische groei gebonden aan olie-inkomsten

Het meetprobleem

Het inschatten van de volledige impact is moeilijk. De Russische autoriteiten hebben de publicatie van gedetailleerde productiestatistieken van brandstof sinds het begin van de oorlog beperkt of gestaakt, waardoor onafhankelijke verificatie moeilijker is geworden.

Als gevolg hiervan zijn veel schattingen – zoals het aandeel van de verstoorde raffinagecapaciteit of de omvang van de productiedalingen – gebaseerd op branchebronnen, satellietwaarnemingen en berekeningen van nieuwsagentschappen zoals Reuters in plaats van volledige officiële gegevens.

De kern van de zaak

In 2026 waren Oekraïense drone-aanvallen een aanhoudende uitdaging geworden voor de Russische energie-infrastructuur. Grote raffinaderijen zijn tijdelijk stilgelegd, een aanzienlijk deel van de raffinagecapaciteit is op bepaalde momenten verstoord geweest en er zijn lokale brandstoftekorten en rantsoenering opgetreden.

Het totale systeem blijft operationeel, maar de campagne heeft meetbare economische druk gecreëerd door de verwerkingscapaciteit van raffinaderijen te verminderen, de export te bemoeilijken en overheidsingrijpen af te dwingen om de binnenlandse brandstofvoorziening op peil te houden.

Het resultaat is geen ineenstorting – maar een aanhoudende belasting van een van de belangrijkste pijlers van de Russische economie.

Half mei 2026 heeft de raffinaderij in Rjazan – een van de grootste van het land – de activiteiten volledig gestaakt, terwijl ook de raffinaderij in Moskou is stilgelegd en andere fabrieken op scherp verminderde capaciteit draaiden na nieuwe aanvallen.

Bij elkaar opgeteld vertegenwoordigden de in die golf verstoorde raffinaderijen meer dan 83 miljoen ton aan jaarlijkse verwerkingscapaciteit, ruwweg 238.000 ton per dag. Dat staat gelijk aan ongeveer een kwart van de totale Russische raffinagecapaciteit, en een nog groter aandeel van de productie van benzine en diesel.

Omdat deze fabrieken een aanzienlijk deel van de Russische geraffineerde brandstofproducten produceren, kunnen zelfs tijdelijke stilleggingen het aanbod, de exportstromen en de bezettingsgraad van raffinaderijen in het hele land beïnvloeden.

Een groeiende campagne tegen energie-infrastructuur

De schaal van de aanvallen is in de loop van de tijd toegenomen. Berekeningen van Reuters wijzen uit dat Oekraïense drones tussen januari en mei 2026 ten minste zestien Russische raffinaderijen hebben getroffen, ongeveer het dubbele van het aantal dat in dezelfde periode in 2025 werd geraakt.

Die aanvallen alleen al legden op verschillende momenten in het jaar ongeveer 700.000 vaten per dag aan raffinagecapaciteit stil.

Energieanalisten zeggen dat de aanvallen effectief zijn omdat raffinaderijen complexe systemen zijn met veel kritieke componenten. Schade aan één enkele verwerkingseenheid of opslagvoorziening kan de activiteiten wekenlang stilleggen terwijl gespecialiseerde apparatuur wordt gerepareerd of vervangen.

Naast raffinaderijen zelf zijn ook pijpleidingen, opslagdepots en exportinfrastructuur aangevallen, wat de verstoringen van de brandstoflogistiek en raffinageactiviteiten heeft versterkt.

Brandstoftekorten en rantsoenering in Sebastopol

De gevolgen voor het aanbod zijn in sommige regio's zichtbaar geworden. In het Russisch-bezette Sebastopol op de Krim voerden de autoriteiten beperkingen in op de verkoop van brandstof nadat verstoringen van raffinaderijen het beschikbare aanbod hadden verminderd.

Ambtenaren stelden een maximum aan de aankoop van benzine van 20 liter per voertuig of container, terwijl de verkoop van diesel werd omgezet in een bonnen- of rantsoeneringssysteem bij grote tankstations.

Berichten uit de stad beschreven:

• tekorten bij sommige benzinestations
• lange rijen voor brandstof
• stijgende prijzen aan de pomp

Lokale autoriteiten verwezen naar 'logistieke problemen' bij het invoeren van de limieten om paniekaankopen te voorkomen.

Hoewel deze tekorten lokaal waren, illustreren ze hoe verstoringen van raffinaderijen kunnen leiden tot echte aanbodbeperkingen, vooral in regio's die afhankelijk zijn van aanvoer uit Europees Rusland.

Exportbeperkingen om de binnenlandse voorziening te beschermen

Om de binnenlandse brandstofmarkt te stabiliseren, heeft de Russische regering herhaaldelijk exportbeperkingen toegepast.

In 2026 kondigde Moskou plannen aan om de benzine-export te verbieden van 1 april tot en met 31 juli, met als doel meer brandstof in het land te houden en prijsstijgingen of tekorten te voorkomen.

Dit soort maatregelen zijn eerder gebruikt tijdens verstoringen van raffinaderijen en periodes van sterke binnenlandse vraag. Exportlimieten helpen de binnenlandse voorziening op peil te houden, maar verminderen ook de inkomsten uit de export van aardolieproducten.

Economische gevolgen voor de van olie afhankelijke Russische economie

Olie en aardolieproducten blijven centraal staan in de Russische economie en overheidsfinanciën. Belastingen en exportinkomsten uit de sector leveren een groot deel van de federale begrotingsinkomsten.

Herhaalde aanvallen op de infrastructuur hebben daarom bredere gevolgen dan alleen stilstand van raffinaderijen. Analisten zeggen dat ze kunnen leiden tot:

• verminderde export van aardolieproducten
• hogere herstel- en beveiligingskosten
• verstoring van logistiek en transport
• beperking van de ruwe olieproductie als raffinage- of opslagcapaciteit wordt beperkt

Een aan het Kremlin gelieerde denktank, het Centrum voor Macro-economische Analyse en Kortetermijnvoorspellingen (TsMAKP), waarschuwde dat drone-aanvallen op havens en raffinaderijen de Russische economische groei zouden kunnen vertragen door de olie-export en -productie te beperken, waardoor het zijn voorspelling naar beneden moest bijstellen.

Waarom de aanvallen strategisch van belang zijn

De campagne getuigt van een strategie van economische druk in plaats van onmiddellijke vernietiging. Rusland heeft nog steeds aanzienlijke raffinagecapaciteit en kan storingen soms opvangen met reservecapaciteit of alternatieve installaties.

Herhaalde aanvallen verhogen echter de frequentie van stilstanden en maken het systeem moeilijker te stabiliseren. Na verloop van tijd verhoogt dit de kosten en vermindert het de efficiëntie in de hele energievoorzieningsketen.

Met andere woorden: de aanvallen brengen de Russische olie-industrie niet tot ineenstorting, maar ze creëren wel wrijving in:

• raffinageactiviteiten
• brandstoflogistiek en transport
• aardolie-export
• binnenlandse brandstofbeschikbaarheid
• economische groei gebonden aan olie-inkomsten

Het meetprobleem

Het inschatten van de volledige impact is moeilijk. De Russische autoriteiten hebben de publicatie van gedetailleerde productiestatistieken van brandstof sinds het begin van de oorlog beperkt of gestaakt, waardoor onafhankelijke verificatie moeilijker is geworden.

Als gevolg hiervan zijn veel schattingen – zoals het aandeel van de verstoorde raffinagecapaciteit of de omvang van de productiedalingen – gebaseerd op branchebronnen, satellietwaarnemingen en berekeningen van nieuwsagentschappen zoals Reuters in plaats van volledige officiële gegevens.

De kern van de zaak

In 2026 waren Oekraïense drone-aanvallen een aanhoudende uitdaging geworden voor de Russische energie-infrastructuur. Grote raffinaderijen zijn tijdelijk stilgelegd, een aanzienlijk deel van de raffinagecapaciteit is op bepaalde momenten verstoord geweest en er zijn lokale brandstoftekorten en rantsoenering opgetreden.

Het totale systeem blijft operationeel, maar de campagne heeft meetbare economische druk gecreëerd door de verwerkingscapaciteit van raffinaderijen te verminderen, de export te bemoeilijken en overheidsingrijpen af te dwingen om de binnenlandse brandstofvoorziening op peil te houden.

Het resultaat is geen ineenstorting – maar een aanhoudende belasting van een van de belangrijkste pijlers van de Russische economie.