AI treft universitaire afgestudeerden in Hongkong hard, maar mbo'ers houden beter stand

Verschillende factoren spelen hierin een rol:

• Werkgevers zetten steeds vaker AI in voor routinematige analytische en administratieve taken die voorheen door junior medewerkers werden gedaan.
• Bedrijven zijn terughoudender geworden met het aannemen en opleiden van onervaren afgestudeerden.
• Economische onzekerheid zorgt voor een algehele afname van het aantal startersposities.

Het resultaat: veel afgestudeerden melden dat bedrijven nog maar een handvol posities openstellen, terwijl er voorheen hele cohorten werden aangenomen.

Deze terugval heeft in Hongkong een discussie aangewakkerd over het beleid rond niet-lokale afgestudeerden en buitenlands talent. Sommige vakbonden en werkgevers pleiten ervoor om bij het aannemen voorrang te geven aan lokale afgestudeerden.

Waarom mbo'ers minder geraakt worden

Afgestudeerden van de Vocational Training Council (VTC) hebben de grootste klappen vooralsnog weten te ontwijken.

De belangrijkste reden is de aard van hun opleiding. VTC-programma's zijn sterk gericht op:

• technische en toegepaste vaardigheden
• branchespecifieke training
• praktijkervaring via stages of leerwerktrajecten

Deze vaardigheden zijn vaak gekoppeld aan operationele, technische of praktische functies die minder eenvoudig te automatiseren zijn dan standaard kantoorwerk.

Hoewel AI ook in deze sectoren zijn intrede doet, is de vraag naar technici, geschoolde operators en specialisten in toegepaste technologie relatief stabiel gebleven in vergelijking met de scherpe daling van het aantal junior-professionals.

Het beleidsdebat: raken afgestudeerden in de knel?

De scherpe daling van het aantal startersbanen roept bredere vragen op over hoe de vroege carrièrepaden van jongeren eruit zullen zien in een tijdperk van AI.

Traditioneel fungeerden startersfuncties als een leerschool waarin afgestudeerden praktijkervaring opdeden. Maar nu automatisering de behoefte aan grote cohorten junior medewerkers vermindert, dreigen er minder mogelijkheden te zijn om die eerste werkervaring op te doen.

Overheidsfunctionarissen erkennen dat AI invloed begint te krijgen op het aannamebeleid, met name voor startersfuncties. Tegelijkertijd benadrukken ze dat technologische verandering op de langere termijn ook nieuwe rollen en sectoren kan creëren.

Hoe de nieuwe VTC-voorzitter wil inspelen op de veranderingen

Jeffrey Lam Kin-fung, de nieuwe voorzitter van de VTC, heeft aangekondigd dat de instelling haar strategie zal aanpassen aan de veranderende arbeidsmarkt.

Belangrijke initiatieven die hij heeft genoemd:

Herziening van het cursusaanbod. De VTC wil haar opleidingen herzien om ze beter te laten aansluiten bij de nieuwe banen die ontstaan door technologische veranderingen.

Versterken van de banden met het bedrijfsleven. Het curriculum moet beter worden afgestemd op de vraag van werkgevers, zodat afgestudeerden vaardigheden hebben die relevant blijven.

Uitbreiden van stages en leerwerktrajecten. Lam wijst hierbij op grootschalige ontwikkelingen zoals de Northern Metropolis, een megaproject vlakbij de grens met China. Dit gebied, waar onder meer een nieuw industrieel park verrijst, biedt volgens hem kansen voor nieuwe stageplaatsen en werkervaringsplekken voor studenten.

Deze strategie weerspiegelt een bredere verschuiving: opleidingssystemen zullen sneller moeten innoveren om jongeren voor te bereiden op de banen van de toekomst.

Een veranderend pad van school naar werk

De uiteenlopende ervaringen van academici en mbo'ers laten een structurele verschuiving op de arbeidsmarkt zien.

AI vermindert de vraag naar traditionele startersfuncties, terwijl praktische en technische vaardigheden die gekoppeld zijn aan operationele werkzaamheden gewild blijven. Als deze trend doorzet, kan de grens tussen academisch en beroepsonderwijs – en de waarde die aan beide wordt gehecht – de komende jaren aanzienlijk gaan verschuiven.