Veel boetes door AI-gordelcamera’s, maar de meeste in NSW waren voor verkeerd gebruik

AI-camera’s kunnen vastleggen of iemand een gordel draagt en, in sommige gevallen, of die gordel verkeerd lijkt te zitten. Het aantal geregistreerde overtredingen steeg fors toen de cameracontroles werden uitgebreid. Maar die cijfers bewijzen niet dat onveilig gordelgebruik in dezelfde mate toenam. Volgens de NRMA ging het in haar analyse van NSW over 2024–25 meestal om verkeerd gebruik, niet om helemaal geen gordel dragen. 18

Meer overtredingen geregistreerd na uitbreiding van cameracontroles

In Australië steeg het aantal geregistreerde gordelovertredingen van 85.768 in 2023 naar 183.315 in 2024: een toename van ongeveer 114%. Volgens de National Road Safety Data Hub werden 160.659 van de overtredingen in 2024 door camera’s vastgesteld, oftewel 87,6% van het totaal. 817

Een vergelijking meldt dat het aantal overtredingen in NSW tussen 2023 en 2024 met ongeveer 690% steeg, tot 80.970. De camera’s voor gordelcontroles gingen daar op 1 juli 2024 van start. De stijging in geregistreerde boetes is daarom niet zonder meer een vergelijkbare maatstaf voor hoeveel het gedrag van weggebruikers veranderde. 7817

Voor Tasmanië en Victoria bieden de beschikbare gegevens geen betrouwbare, goed vergelijkbare stijgingspercentages voor 2023–24. In Tasmanië werden mobiele camera’s vanaf augustus 2023 ook geschikt gemaakt om gordelovertredingen vast te stellen. De landelijke datatoelichting waarschuwt bovendien dat de datavolumes voor Victoria in 2024 laag waren door vakbondsacties. Daardoor zijn eenvoudige vergelijkingen tussen staten lastig. 9

Een vastgeklikte gordel kan toch verkeerd zitten

Een gordel moet niet alleen vastzitten, maar ook goed zijn afgesteld. In de richtlijnen van NSW staat dat de gordel correct moet zijn vastgemaakt en afgesteld. Queensland schrijft voor dat het diagonale deel over de schouder en borst loopt, en het heupgedeelte laag over het bekken ligt. 2125

Dat is relevant voor mensen die een kussen of ander steuntje gebruiken voor extra comfort. Als zo’n hulpmiddel het diagonale deel van de gordel van de schouder of borst wegduwt, of het heupgedeelte van het bekken verplaatst, kan de gordel niet meer volgens de aanbevolen route lopen. De beschikbare bronnen tonen echter niet hoeveel boetes met kussens te maken hadden, of elk kussen de pasvorm verandert, en evenmin of ouderen vaker worden beboet. 2125

Voor zwangere vrouwen adviseert Transport for NSW het heupgedeelte zo laag mogelijk te dragen, onder de buik en over de bovenbenen. Als het diagonale deel niet vanzelf goed loopt, kan een gordelgeleider volgens de dienst het comfort verbeteren. 22

Wat de NRMA-cijfers over NSW laten zien

De NRMA telde 126.728 gordelovertredingen in haar analyse van NSW over 2024–25. Daarvan waren er 111.521 — 88% — voor verkeerd gordelgebruik, in plaats van het niet dragen van een gordel. Volgens het rapport betrof 62% van de overtredingen passagiers. Ook gaf 16% van de ondervraagde automobilisten aan hun gordel niet altijd correct te dragen. 119

Het aandeel passagiers roept de vraag op wie verantwoordelijk wordt gehouden. De NRMA zegt dat bestuurders nu de boete krijgen voor overtredingen van passagiers die door camera’s worden vastgesteld. De organisatie wil dat bestuurders de verantwoordelijke volwassen passagier kunnen aanwijzen. In NSW zijn bestuurders verantwoordelijk voor het correct vastzetten van passagiers; ook passagiers ouder dan 16 moeten hun gordel goed dragen en afstellen. 1921

De NRMA wil meer voorlichting; de Queensland-wijziging is niet bevestigd

De NRMA pleit voor duidelijkere voorlichting over de juiste pasvorm van een gordel, meer verantwoordelijkheid voor passagiers en betere openbare rapportage over de soorten overtredingen die camera’s vaststellen. In haar rapport bepleit de organisatie een voorlichtingscampagne voor heel NSW. Andere informatie noemt ook groepen zoals zwangere vrouwen als doelgroep voor voorlichting. 1019

De hier beschikbare bronnen bevestigen niet dat Queensland een wijziging heeft ingevoerd waardoor bestuurders volwassen passagiers kunnen aanwijzen voor overtredingen die door camera’s zijn vastgesteld. Ook blijkt er niet uit wanneer zo’n wijziging zou zijn ingegaan. De gepubliceerde richtlijnen van Queensland beschrijven wel hoe een gordel moet zitten, en de staat heeft camera’s voor mobiel telefoongebruik en gordelcontroles. Maar die bronnen zeggen niet wie de boete krijgt bij een camera-overtreding. 2526

De cijfers laten duidelijk zien dat veel overtredingen uit het camerati​​jdperk als verkeerd gordelgebruik zijn geregistreerd. Ze verklaren op zichzelf niet waarom iemand de gordel verkeerd droeg, hoe vaak een hulpmiddel voor comfort een rol speelde of dat er soms ten onrechte een boete werd opgelegd. Duidelijkere uitleg en meer gedetailleerde rapportage kunnen helpen die vragen te beantwoorden. 1919