Waarom sommige bedrijven productie weer naar China terughalen

Bedrijven die hun inkoop uit China verplaatsten om minder last te hebben van Amerikaanse invoertarieven, ontdekken dat een lager tarief niet automatisch een volwassen productiesysteem oplevert. Voor een groeiende groep is het antwoord dan ook geen volledige terugkeer of volledige vertrek, maar China-plus-één: China blijft de kern voor productie en leveranciers, met capaciteit in een ander land als verzekering tegen nieuwe handelsschokken. Reuters meldt dat er geen volledige cijfers zijn over het aantal teruggekeerde orders, maar de voorbeelden wijzen wel op een duidelijke heroverweging. 18

Niet alleen lonen, maar vooral uitvoeringskracht

China’s voordeel zit in deze gevallen in de concentratie van leveranciers, machines, onderdelen, ervaren werknemers en productiekennis. Fabrieken kunnen er vaak snel materialen inkopen, kwaliteitsproblemen oplossen en volumes aanpassen, zonder dat een heel netwerk van toeleveranciers over grenzen heen opnieuw moet worden opgebouwd. Dat weegt zwaar bij producten met gespecialiseerde onderdelen, hoge kwaliteitsnormen of korte levertijden. 18

Een verhuizing kan op papier aantrekkelijk lijken door lagere tarieven of lonen. In de praktijk kunnen die besparingen echter verdwijnen door ingevoerde onderdelen, moeilijk verkrijgbaar materieel, logistiek, kwaliteitsproblemen, vertragingen en de extra kosten van het beheren van twee productieketens. 18

Wat de ervaringen van bedrijven laten zien

Target en Shein: beperkingen elders kunnen orders terugtrekken

De Amerikaanse retailer Target heeft volgens ingewijden enkele orders teruggeschoven naar Chinese leveranciers, na verstoringen in de keten en productiebeperkingen elders. Shein zou op zijn beurt bepaalde activiteiten in Vietnam afbouwen. Dat betekent niet dat productie buiten China stopt, maar wel dat een alternatief land vinden iets anders is dan een productieproces daadwerkelijk succesvol verplaatsen. 18

Dawang Metals: verplaatsing door een klant hield geen stand

Dawang Metals verloor opdrachten nadat een Amerikaanse klant werk naar India had overgebracht. Toen die klant problemen ondervond met de nieuwe constructie, kwamen opdrachten terug. Dawang onderzocht zelf productie in het buitenland, maar zag daarvan af omdat het de voordelen van China’s leveranciersketen niet eenvoudig kon namaken. 18

Tuinmeubelen: machines en onderdelen bleven uit China komen

Een exporteur van tuinmeubelen uit Hangzhou sloot in 2024 een werkplaats in Ho Chi Minhstad en bracht de productie terug naar China. In Vietnam bleken noodzakelijke machines lastig te verkrijgen. Ook onderdelen zoals schroeven en matrijzen voor bekerhouders moesten nog uit China worden ingevoerd. Zodra die vereisten en de logistiek werden meegerekend, was Vietnam nauwelijks goedkoper. 18

DST Pack: stabiliteit kan zwaarder wegen dan de stuksprijs

Het Poolse DST Pack koopt ongeveer 80% van zijn productie in bij een partner in Shenzhen en houdt fabrieken in de Verenigde Staten en Europa achter de hand als reserve. Die alternatieven kosten volgens Reuters twee tot drie keer zoveel per product. Het bedrijf zag de Chinese partner bovendien als de stabielere keuze tijdens een energiegerelateerde stijging van de kosten van kunststofgrondstoffen. 18

Waarom het tariefargument minder doorslaggevend werd

De oorspronkelijke redenering voor verplaatsing was eenvoudig: goederen uit Zuidoost-Azië konden bij uitvoer naar de Verenigde Staten met lagere tarieven te maken krijgen dan goederen uit China. Schattingen van de Economist Intelligence Unit, aangehaald door Reuters, zetten het effectieve Amerikaanse tarief op ongeveer 20% voor China, tegenover 6,1% voor Vietnam, 13,4% voor Indonesië en 4,5% voor Thailand. 18

Die verschillen zijn nog altijd commercieel relevant, vooral voor tariefgevoelige goederen voor de Amerikaanse markt. Maar de prikkel verzwakte toen de Verenigde Staten tarieven breder op andere landen toepasten. Voor producenten die al afhankelijk zijn van Chinese machines, onderdelen en kennis bij leveranciers, hoeft een kleiner tariefverschil de kosten en risico’s van een volledige verhuizing niet meer te compenseren. 18

Daaruit komen twee reacties voort. Sommige Chinese producenten heroverwegen investeringen in het buitenland; andere behouden een beperkte buitenlandse capaciteit als verzekering tegen een nieuwe Amerikaanse tariefescalatie. Reuters noemde een exporteur die om die reden ongeveer een achtste van zijn capaciteit in Vietnam aanhield. 18

De praktische les: kijk naar de totale weerbaarheid van de keten

Een vergelijking van lonen of tarieven per land is onvoldoende voor een verhuisbesluit. Bedrijven moeten het hele productiesysteem beoordelen:

• Dichtheid van leveranciers: zijn de benodigde onderdelen, materialen en diensten lokaal beschikbaar met constante kwaliteit?
• Beschikbaarheid van apparatuur: kunnen gespecialiseerde machines worden gekocht, onderhouden en vervangen zonder afhankelijkheid van import uit China?
• Vakmensen en proceskennis: zijn er voldoende geschoolde operators en productiemanagers voor het specifieke proces?
• Betrouwbaarheid van infrastructuur: kan de locatie rekenen op stabiele energie, grondstoffen en exportlogistiek?
• Kosten van verstoring: wat gebeurt er met marges en levertijden bij defecten, vertragingen of materiaaltekorten?
• Waarde van spreiding: is een kleinere tweede productielocatie de extra kosten waard als bescherming tegen risico’s?

Diversificatie is dus iets anders dan vervanging. Vietnam, India, Indonesië, Thailand, de Verenigde Staten en Europa kunnen waardevolle regionale productielocaties, reserves of tariefhedges zijn. Maar de gemelde voorbeelden laten zien dat zij in gevestigde, complexe ketens geen automatische één-op-éénvervangers voor China zijn. 18

Wat overleg tussen de VS en China kan betekenen

Amerikaanse en Chinese functionarissen hebben gesproken over een systeem voor beheerde handel in „niet-gevoelige” goederen. Daarbij zouden beide landen mogelijk wederzijds tarieven verlagen voor ongeveer 30 miljard dollar aan importen. 5 Het Witte Huis stelde ook dat de voorgestelde Amerikaanse-Chinese Board of Trade de bilaterale handel in niet-gevoelige goederen zou beheren. 2

Voor bedrijven zit de mogelijke waarde vooral in meer voorspelbaarheid, niet in een brede normalisering van de economische relatie. Gerichte verlagingen kunnen de handel in in aanmerking komende goederen minder stroef maken en het eenvoudiger maken om Chinese inkoop te behouden wanneer die operationeel superieur blijft. Maar omvang, productcategorieën en houdbaarheid van eventuele tariefwijzigingen zijn cruciaal: de gesprekken worden als beperkt omschreven, terwijl de Chinese regering het bredere kader voor tariefverlagingen typeerde als een principeakkoord om verder te praten. 15

Conclusie

De productiewereld na de tarieven wordt meer gespreid, maar niet China-vrij. Bedrijven die orders naar China terughalen reageren op een zakelijke realiteit: een fabriek is slechts zo concurrerend als het netwerk van leveranciers, apparatuur, vaardigheden en betrouwbaarheid erachter. China-plus-één blijft een bruikbare risicospreiding; een alternatieve productielocatie behandelen als een simpele één-op-éénvervanger kan veel duurder uitpakken dan een tariefberekening doet vermoeden. 18