Dit verklaart waarom een handelsvoorsprong moeilijk snel te kopiëren is. Een concurrent kan dezelfde transactiekosten beloven of een snelle blockchain lanceren, maar moet daarnaast ook een vergelijkbaar netwerk opbouwen van handelsplatforms, tokens, market makers, wallets en terugkerende gebruikers.
Solana’s reputatie begint bij snelle en goedkope transacties. Dat is vooral relevant voor trading, waarbij gebruikers soms veel transacties uitvoeren en market makers voortdurend hun koersen moeten aanpassen of hun voorraad moeten herbalanceren.
Snelheid alleen garandeert echter geen marktleiderschap. Een snelle blockchain met weinig liquiditeit kan nog altijd slechte uitvoeringsprijzen opleveren. De belangrijkere combinatie is snelheid plus een volwassen ecosysteem van handelsplatforms. Galaxy beschrijft Solana als marktleider in DEX-volume, applicatiekosten en netwerkkosten, ondanks een daling van de absolute activiteit.
In de praktijk betekent dit dat liquiditeit op Solana voor meerdere soorten transacties kan worden hergebruikt, in plaats van voor elk nieuw marktverhaal opnieuw te moeten worden opgebouwd.
Memecoinhandel blijft een belangrijke bron van Solana-activiteit. Toch schat Galaxy dat memecoins inmiddels ongeveer 20 tot 30% van het Solana-DEX-volume vertegenwoordigen, tegenover circa 60% in januari. SOL- en stablecoin-paren en andere swaps vormen daardoor een groter deel van de markt.
Dat maakt Solana niet immuun voor speculatie. Als de risicobereidheid afneemt, kan het totale handelsvolume nog altijd fors dalen. In het tweede kwartaal kromp het Solana-DEX-volume met 45%, terwijl het netwerk wel zijn leidende positie behield.
De voorzichtigere conclusie is daarom dat memecoins een belangrijk kanaal waren om gebruikers en liquiditeit aan te trekken, maar dat de huidige markt breder is dan memecoinhandel alleen. Solana’s voorsprong lijkt daardoor minder afhankelijk van één kortstondige tokenlancering — al blijft het netwerk gevoelig voor veranderingen in de speculatieve vraag.
Zodra handelaren zich op één netwerk concentreren, volgen liquiditeitsverschaffers vaak vanzelf. Market makers kunnen koersen aanbieden waar de orderstroom het diepst is. Aggregators kunnen transacties routeren naar de platforms met de beste beschikbare uitvoering. Gebruikers volgen vervolgens die routes, in plaats van te verhuizen naar een blockchain met minder tokens en dunnere liquiditeit.
Zo ontstaat padafhankelijkheid: eerdere groei maakt toekomstige groei eenvoudiger. Solana hoeft niet in elke afzonderlijke productcategorie te winnen zolang het totale ecosysteem de makkelijkste plek blijft om handelsstromen te vinden.
De cijfers uit het eerste kwartaal illustreren dat. Het volume daalde daar met 31% op kwartaalbasis, maar het marktaandeel steeg licht naar 31%. Solana bleef daarmee voor het vijfde kwartaal op rij de belangrijkste blockchain voor DEX-volume.
Volume moet wel zorgvuldig worden geïnterpreteerd. DEX-totalen kunnen arbitrage, botactiviteit, incentive farming en andere transactiestromen bevatten die niet noodzakelijk wijzen op duurzame gebruikers. Betere maatstaven zijn terugkerende organische activiteit, liquiditeitsdiepte, slippage, gegenereerde kosten en gebruikersretentie.
De sterkste aanwijzing dat Solana’s handelsbasis verder groeit dan cryptospeculatie, komt uit tokenized assets: digitale representaties van activa uit de traditionele economie. De waarde van real-world assets (RWA’s) op Solana passeerde in juni de grens van 3 miljard dollar. Een momentopname van eind juli, gepubliceerd door Solana, kwam uit op 3,7 miljard dollar aan niet-stablecoin-RWA’s verdeeld over 313.000 houders.
De handel in tokenized assets op Solana bereikte in het tweede kwartaal ongeveer 5,8 miljard dollar, een stijging van 114% ten opzichte van het vorige kwartaal. Tokenized equities waren goed voor het grootste deel, met circa 4,8 miljard dollar. Schattingen plaatsen Solana’s aandeel in het wereldwijde DEX-volume van tokenized equities op ongeveer 95 tot 97%.
Deze cijfers bewijzen niet dat tokenized assets speculatieve cryptohandel blijvend zullen vervangen. Ze laten wel zien dat Solana een belangrijk handelsplatform is geworden voor een andere categorie on-chain activiteit. Die kan nieuwe tokens, stablecoinvraag, market makers en houders naar dezelfde liquiditeitsomgeving brengen.
De voorsprong is bovendien niet in iedere niche onaantastbaar. Robinhood Chain haalde Solana volgens meldingen eind juli in bij het dagelijkse volume van tokenized stocks. Solana’s bredere voordeel ligt dus in het totale handelsecosysteem, niet in een onbetwiste eerste plaats binnen elke afzonderlijke activaklasse.
In meerdere wekelijkse vergelijkingen stond Solana qua DEX-spotvolume achter alleen Binance en vóór Bybit, Coinbase en Kraken. Een rapport sprak over vier opeenvolgende weken; latere meldingen breidden dat uit naar acht weken.
Dat is opvallend, omdat de gecombineerde activiteit van Solana’s DEX’s daarmee naast individuele gecentraliseerde exchanges (CEX’s) wordt gezet. De meetmethodes zijn echter niet identiek. Het aantal meegenomen handelsplatforms, de definitie van spotmarkten, de tijdsvensters en de manier waarop data wordt opgeschoond kunnen verschillen.
De meest verdedigbare conclusie is daarom niet dat DEX’s gecentraliseerde platforms definitief hebben verdrongen. Wel heeft het Solana-ecosysteem in de gemeten periodes een schaal bereikt waarop het de aandacht kan opeisen naast grote handelsplatforms.
Robinhood Chain laat zien hoe snel een concurrent belangstelling kan opbouwen. Kort na de lancering bereikte het netwerk volgens meldingen een piek van 877 miljoen dollar aan DEX-volume over 24 uur. Daarmee kwam het tijdelijk boven Ethereum en Base uit, maar bleef Solana voor.
Een andere momentopname van 8 juli zette Solana boven 440 miljoen dollar aan 24-uurs DEX-volume, tegenover ongeveer 405 miljoen dollar voor Robinhood Chain.
De gemengde cijfers wijzen op een interessantere conclusie dan een eenvoudig verhaal over een winnaar en een verliezer. Robinhood Chain kan dankzij incentives snel intense handelsgolven aantrekken. Solana heeft daartegenover het voordeel van een volwassen netwerk van liquiditeit en handelsplatforms.
De doorslaggevende vraag is wat er gebeurt nadat lanceringsprikkels afnemen. Een korte volumepiek is minder belangrijk dan blijvende liquiditeit, terugkerende gebruikers en activiteit in meerdere handelscategorieën.
Ethereum’s Layer 2-ecosysteem, BNB Chain, Hyperliquid en Robinhood Chain kunnen Solana uitdagen met lagere vertraging, lagere kosten, betere wallet-ervaringen, liquiditeitsprikkels of eenvoudiger toegang tot kapitaal. Een concurrent hoeft niet op elk onderdeel beter te zijn. Het kan al genoeg zijn om in één categorie met sterke distributie duidelijk concurrerend te worden.
Market makers kunnen overstappen wanneer een ander platform betere voorwaarden voor voorraad biedt, handelsvolume subsidieert of rechtstreeks verbonden is met een grote gebruikersbasis. Als de liquiditeit verhuist, kunnen gebruikers de betere uitvoering volgen. Daarmee verzwakt het vliegwiel dat Solana nu bevoordeelt.
Ook met een bredere mix blijven memecoins een materieel deel van Solana’s volume. Een langdurige terugval in speculatieve handel kan de activiteit scherp verminderen. De daling van 45% in het tweede kwartaal laat zien dat marktleiderschap en absolute groei twee verschillende zaken zijn.
Een hoog DEX-volume staat niet automatisch gelijk aan duurzaam economisch gebruik. Wash trading, botlussen, arbitrage en incentive farming kunnen de cijfers opblazen. Belangrijkere signalen zijn behouden liquiditeit, organische gebruikers, stablecoin-diepte, uitvoeringskwaliteit, inkomsten uit kosten en activiteit die ook onder minder gunstige marktomstandigheden blijft bestaan.
Operationele problemen tijdens volatiele periodes kunnen het vliegwiel bovendien extra hard raken. Juist wanneer de markt snel beweegt, accepteren handelaren en market makers congestie of onbetrouwbare uitvoering het minst.
Solana’s voorsprong van 16 opeenvolgende weken bij het cross-chain DEX-volume past bij een structureel voordeel, maar ‘structureel’ betekent niet permanent. Het netwerk combineert goedkope en snelle uitvoering met een dicht handelsecosysteem, een zichzelf versterkende liquiditeitsbasis en snel groeiende activiteit rond tokenized assets. Dat helpt verklaren waarom Solana zijn positie behield, zelfs toen het kwartaalvolume daalde.
Het grootste risico is niet dat één concurrent kortstondig een hoger cijfer neerzet. De echte bedreiging ontstaat wanneer een rivaal vergelijkbare uitvoering combineert met betere incentives, sterkere distributie of een aantrekkelijkere activaklasse — lang genoeg om liquiditeit en handelsgewoonten te verplaatsen.
Solana’s reeks is dus betekenisvol, maar niet vanzelfsprekend. De voorsprong moet voortdurend worden verdedigd met kwalitatief goede liquiditeit, betrouwbare uitvoering en vraag die verder reikt dan de volgende speculatieve cyclus.