Olie stroomt weer door Saudische pijpleiding, maar tankers laden nog niet in Yanbu

Een herstart van de pijpleiding is nog geen herstart van de olie-export uit Yanbu. Dat onderscheid is bepalend voor de Saudische aanpak: Saudi Aramco pompt weer olie richting de Rode Zee, maar bouwde volgens Reuters op 24 september nog voldoende voorraad in de haven op voordat tankers daar opnieuw konden laden. Tegelijk voert het bedrijf de verscheping via de Golf op. 44731

Waarom Yanbu nog moest wachten

Na droneaanvallen werd de Oost-Westpijpleiding op 13 september stilgelegd. Daarmee stopte ook het laden van ruwe olie in Yanbu. Reuters meldde later schade aan drie pompstations, één meer dan aanvankelijk was vastgesteld. Bij enkele satellietbeelden wordt een aanval op 11 september genoemd; die datum hoeft dus niet samen te vallen met de datum waarop de pijpleiding werd stilgelegd. 354

Op 22 september kwam de pijpleiding weer op gang, aanvankelijk met een lage doorvoer. Bronnen hielden het toen voor mogelijk dat Yanbu dezelfde dag de export zou hervatten. De latere stand van zaken was anders: op 24 september meldde Reuters dat de doorvoer toenam, maar dat olietankers in Yanbu nog niet laadden. Aramco was daar volgens een bron nog bezig een voldoende grote hoeveelheid olie op te bouwen. 447

Voor volledig herstel noemde een veiligheidsbron een termijn van zes tot acht weken. Andere berichten beschreven werkzaamheden om beschadigde infrastructuur te omzeilen, met als doel de volledige capaciteit in ongeveer zes weken te herstellen. Het zijn ramingen en streefdoelen, geen bevestigde hersteldata. 411

De route is belangrijk omdat Saudi-Arabië er, te midden van verstoringen rond de Straat van Hormuz, ongeveer 4 miljoen vaten per dag mee naar de Rode Zee had omgeleid. Capital Economics schatte dat door de sluiting tot 4% van het wereldwijde olieaanbod in gevaar kon komen. Dat is een inschatting van het risico, niet een vastgesteld verlies van 4% van de wereldproductie. 1051

Hoe Aramco olie bleef verschepen

Meer ladingen via de Golf. Scheepvaartgegevens die Reuters aanhaalde, wijzen erop dat Aramco op 20 september ongeveer 14 miljoen vaten laadde op zeven supertankers in de Golf. Uit die gegevens volgt niet dat alle zeven schepen bij Ras Tanura zijn geladen. 3

Overslag bij Sohar. Volgens handelsbronnen verkocht Saudi-Arabië ongeveer 60 miljoen vaten olie uit Ras Tanura voor overslag tussen schepen bij Sohar in Oman, in september en oktober. Het gaat om verkopen en laadregelingen, niet om een bevestiging dat al die olie al is afgeleverd. De olie moet bovendien eerst de Golf verlaten: overslag bij Sohar neemt de afhankelijkheid van scheepvaart door de Straat van Hormuz niet op zichzelf weg. 1

Verkoop aan Aziatische afnemers. Handelaren meldden sinds medio september de verkoop van bijna 100 miljoen vaten aan Aziatische kopers, bestemd voor levering in oktober en november. Onder de genoemde afnemers zijn raffinaderijen in China, India, Japan en Zuid-Korea. Hoeveel elk land kocht en hoeveel olie al is aangekomen, blijkt niet uit de berichtgeving. Ook mogen de bijna 100 miljoen verkochte vaten, de circa 60 miljoen vaten voor overslag bij Sohar en de 14 miljoen op één dag geladen vaten niet bij elkaar worden opgeteld: de cijfers kunnen elkaar overlappen. 223331

Sommige berichten wijzen er daarnaast op dat Aramco een grotere rol speelt bij het regelen van leveringen aan Aziatische klanten. Volgens eerdere berichtgeving van Reuters kochten raffinaderijen Saudische olie doorgaans free on board: zij regelden het vervoer zelf vanaf de laadhaven. Hoe breed eventuele andere leveringsvoorwaarden nu worden toegepast, en wie precies vracht- en doorvoerrisico’s draagt, is niet vastgesteld. 3239

Wat de herstart betekent voor de oliemarkt

Aramco-topman Amin Nasser zei dat het Oost-Westsysteem uit meerdere leidingen bestaat en dat verstoorde activiteiten „binnen enkele dagen” kunnen worden hersteld. Ook zei hij dat het bedrijf een vierde en vijfde route voor de export van ruwe olie onderzoekt. Die uitspraken beschrijven mogelijkheden en plannen; ze bewijzen niet dat het beschadigde systeem binnen enkele dagen volledig was gerepareerd. Voor de voorgestelde routes zijn in de aangehaalde berichten geen definitieve bestemmingen, capaciteiten, opleverdata of kosten gegeven. 1821447

Reuters meldde dat de olieprijzen op 22 september daalden toen de Saudische oliestromen toenamen en de pijpleiding weer werd opgestart. Maar de kernvraag voor de export via de Rode Zee bleef open: volgens het Reuters-bericht van 24 september waren de ladingen in Yanbu nog niet hervat. Extra export via de Golf kan afnemers helpen, maar zegt nog niets definitiefs over volledig herstel van de pijpleiding of duurzame hervatting van de verscheping vanuit Yanbu. 2471