Oude muur onder Parijs versterkt theorie over Lutetia op Île de la Cité

Onder het Parijse ziekenhuis Hôtel-Dieu, op Île de la Cité, is een stenen en houten muur van ongeveer 20 meter lang gevonden. De constructie maakt de theorie aannemelijker dat Lutetia, de nederzetting van de Gallische Parisii waaruit later Parijs voortkwam, op het eiland lag. Toch is dat nog geen definitieve conclusie: archeologen moeten de functie en datering van de muur verder vaststellen. 124

Een nieuwe aanwijzing in het debat over Lutetia

Île de la Cité wordt traditioneel gezien als het centrum van Lutetia. Een alternatieve theorie plaatst de nederzetting in Nanterre, ten westen van Parijs. Een muur met kenmerken van Gallische verdedigingswerken, gevonden op het eiland, is daarom een belangrijke aanwijzing. Als het inderdaad een deel van de versterking van Lutetia is, levert dat tastbaar bewijs voor die locatie op. Vooralsnog blijft dat een mogelijke interpretatie, geen vaststaand feit. 2412

Van de muur is ongeveer 20 meter bewaard gebleven. De combinatie van steen en hout en de gebruikte bouwtechniek worden in berichtgeving in verband gebracht met Gallische vestingwerken. Ook is vlakbij een Gallische speerpunt gevonden. Die vondsten passen bij een Gallische aanwezigheid op het eiland, maar bewijzen op zichzelf niet dat de muur de verdedigingsmuur van Lutetia was. 1714

Wat zegt de datering — en wat niet?

De muur wordt in verschillende berichten omschreven als een bouwwerk uit de ijzertijd of de Gallo-Romeinse periode. Eerste koolstof-14-dateringen plaatsen de houten onderdelen tussen 200 en 10 v.Chr. Dat is een ruime periode: ze vertelt niet precies wanneer de muur werd gebouwd of verwoest. 2314

De bandbreedte omvat wel 52 v.Chr., het jaar dat in verband wordt gebracht met Caesars veldtocht tegen de Parisii. Maar een datering die dat jaar omvat, bewijst niet dat de muur toen is gebouwd of in brand is gestoken. 1416

Bevestigen de brandsporen Caesars verhaal?

De sporen van brand maken een verband met een historische brand mogelijk, maar vertellen niet wanneer die plaatsvond, waardoor die ontstond of wie ervoor verantwoordelijk was. Ook andere aangetroffen verbrande resten kunnen op brand wijzen, maar leggen die niet vast op een specifiek jaar. 31416

De vondst kan dus passen bij Caesars beschrijving van de Galliërs die Lutetia in brand zouden hebben gestoken voordat ze tegenover de Romeinen kwamen te staan. Ze bewijst echter niet dat de muur door de gebeurtenissen van 52 v.Chr. is verbrand. De overeenkomst tussen archeologische resten en een historische tekst is een onderzoeksspoor, geen bevestiging van het hele verhaal. 716

Île de la Cité wint terrein, Nanterre blijft in beeld

De muur, de Gallische bouwtechniek, de speerpunt en de brandsporen maken Île de la Cité een sterkere kandidaat in het debat over de locatie van Lutetia. Maar zolang functie en datering niet scherper zijn vastgesteld, is niet bewezen dat dit een verdedigingswerk van de Parisii was — laat staan dat de verwoesting ervan in 52 v.Chr. plaatsvond. De ontdekking verschuift de balans, maar beslecht de discussie tussen het eiland en Nanterre niet. 278