Hongkongs noordelijke metropool moet uitgroeien tot tech- en universiteitscluster

Hongkong wil met zijn eerste vijfjarenplan de economie verbreden en naast zijn rol als financieel centrum ook technologie en hoger onderwijs versterken. Een centrale plek in die strategie is de Northern Metropolis: een omvangrijk ontwikkelingsgebied in het noorden, vlak bij het Chinese vasteland. De overheid wil er universiteiten, onderzoek, bedrijven, industrie en woningen samenbrengen.1811

De ambitie is groot. Het plan bevat concrete doelen voor grond en woningen, maar de uiteindelijke test is of die nieuwe wijken ook werkgelegenheid, voorzieningen en een blijvende stroom bewoners aantrekken.

Drie universiteitssteden als basis voor een techcluster

In San Tin, Hung Shui Kiu en Ta Kwu Ling zijn drie universiteitssteden gepland. Die moeten meer worden dan campussen: het ontwerp voorziet ook in ruimte voor technologie en industrie, plus woongebieden. Zo wil de overheid onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven dichter bij elkaar brengen.1821

De plannen omvatten ook een zogenoemde smart-citybenadering voor vervoer, woningen en openbare voorzieningen. Daarnaast wil de overheid de procedures voor ontwikkeling stroomlijnen en de technologische samenwerking met het Chinese vasteland versterken.58

Doelen voor bouwgrond en woningen

Tussen 2026-2027 en 2030-2031 wil de overheid in de Northern Metropolis ongeveer 900 hectare bouwrijpe grond beschikbaar maken. Die grond moet ruimte bieden aan meer dan 70.000 woningen en 1 miljoen vierkante meter aan economische vloeroppervlakte.3

Dat woningdoel staat los van de stadsbrede plannen voor sociale huisvesting. Hongkong mikt in dezelfde periode op circa 196.000 publieke woningen, waaronder 30.000 Light Public Housing-woningen. Het gaat om verschillende doelen en gebieden; tel de aantallen dus niet bij elkaar op alsof ze één woningbouwdoel vormen.19

Niet alleen het aantal woningen staat op de agenda. Via de regeling voor Basic Housing Units wil de overheid ook de situatie van bewoners van ondermaatse subdivided units aanpakken. Het doel is om het probleem in woongebouwen tegen 2030 op te lossen.9

Financiering, ontwikkelaars en snellere procedures

De overheid noemt verschillende mogelijke bijdragen aan de ontwikkeling. Die kunnen onder meer bestaan uit vrijstellingen van grondpremies en leningen. Hogeronderwijsinstellingen kunnen eigen reserves inzetten of andere financieringsvormen gebruiken. Ook wil de overheid Hong Kong-Shenzhen Innovation and Technology Park Limited en San Tin Technopole Company Limited betrekken bij de ontwikkeling van de universiteitssteden en bijbehorende bouwwerkzaamheden.1218

Om ondernemingen en investeerders aan te trekken, kunnen voorkeursregelingen onder meer bestaan uit grondtoewijzing, kortingen op grondpremies, subsidies of belastingvoordelen.15 Dat is niet hetzelfde als een vastgelegde investering door particuliere woningontwikkelaars. De aangehaalde planinformatie noemt geen totaalbedrag voor de financiering van de Northern Metropolis en maakt ook niet duidelijk hoeveel particuliere ontwikkelaars uiteindelijk zullen investeren.

De overheid wil de ontwikkeling verder versnellen met specifieke wetgeving en aanpassingen in de uitvoering. Dat kan procedures vlotter laten verlopen, maar een snellere planning zorgt er op zichzelf niet voor dat onderzoeksinstellingen, werkgevers en bewoners tegelijk arriveren.325

Wat kan dit betekenen voor de vastgoedmarkt?

Meer bouwgrond en woningen kunnen op termijn het aanbod vergroten. Als technologie- en industriebedrijven zich blijvend in het gebied vestigen, kan dat ook de vraag naar woningen in de omgeving ondersteunen. Het zijn mogelijke gevolgen, geen voorspelling van huizenprijzen: de beschikbare planinformatie geeft niet aan hoe de vastgoedwaarden zich zullen ontwikkelen.

Veel hangt af van de volgorde waarin woningen, infrastructuur, banen en dagelijkse voorzieningen tot stand komen. Als de huizen er eerder zijn dan de werkgevers en voorzieningen, kan het langer duren voordat de nieuwe wijken uitgroeien tot levendige plekken om te wonen en te werken. Dat is een aandachtspunt bij de uitvoering, geen uitkomst die al vaststaat.

Voorgestelde korting op zegelrecht voor sommige jonge ouders

Los van de woningbouwdoelen voor de Northern Metropolis bevat de beleidsverklaring van 2026 een voorstel voor een vrijstelling van zegelrecht van maximaal HK$ 20.000. Die geldt voor in aanmerking komende gezinnen die een woning kopen vanaf één jaar vóór tot twee jaar na de geboorte van een kind. Voor de regeling gelden voorwaarden, waaronder dat het kind in Hongkong wordt geboren en ten minste één ouder permanent inwoner van Hongkong is.1023

De maatregel is gericht op specifieke gezinnen. Op basis van de beschikbare informatie valt niet vast te stellen hoeveel extra vraag naar woningen hij oplevert of welk effect hij op de bredere vastgoedmarkt heeft.