Waarom Oekraïne de ‘Amazon van Rusland’ aanviel

Volgens verschillende schattingen werd circa 8 tot 10 procent van de totale magazijncapaciteit van Wildberries uitgeschakeld. Zeven belangrijke locaties waren samen goed voor ongeveer 552.000 vierkante meter opslagruimte .

Een week van branden en grote verliezen

De campagne begon op 18 juli met aanvallen op twee van de grootste distributiecentra van Wildberries: een complex van 250.000 vierkante meter in Elektrostal en een magazijn van 108.000 vierkante meter in Kotovsk . In de dagen daarna werden ook locaties in het zuiden van Rusland en bij Sint-Petersburg getroffen. In totaal zouden minstens zeven grote distributiecentra zijn verwoest of zwaar beschadigd .

Bij de eerste aanvallen vielen volgens Russische autoriteiten minstens acht doden en werden 86 mensen gewond. De zwaarste klap kwam in Kotovsk, waar zeven werknemers omkwamen en 49 mensen gewond raakten . Andere berichtgeving noemt hogere aantallen na latere aanvallen, waardoor het exacte dodental per peildatum kan verschillen .

De financiële gevolgen zijn aanzienlijk:

• Schade aan gebouwen: Forbes Russia schat de kosten voor herbouw op 24,5 tot 33 miljard roebel, omgerekend ongeveer 313 tot 421 miljoen dollar .
• Verloren voorraad: De schade voor verkopers wordt geraamd op 100 miljard roebel, of mogelijk 150 tot 170 miljard roebel. Dat komt neer op ongeveer 1,3 tot 2,17 miljard dollar .
• Totale schade: Een analyse van RBC-Ukraine komt uit op ongeveer 2 miljard dollar .
• Groter dan de jaarwinst: De verliezen zouden de nettowinst van Wildberries over 2025, 175 miljard roebel, hebben overtroffen .

Voor veel kleine ondernemers is de schade extra hard aangekomen. Zij hadden hun goederen in de magazijnen van Wildberries opgeslagen, maar liepen mogelijk tegen een beperkte verzekeringsdekking aan. Op 7 juli, elf dagen voor de eerste aanvallen, wijzigde Wildberries zijn voorwaarden. Schade door vijandelijkheden werd daarin als overmacht aangemerkt, waardoor het bedrijf niet automatisch financieel aansprakelijk is voor verloren goederen .

Waarom was Wildberries een doelwit?

Kyiv gaf twee redenen voor de aanvallen. Oekraïne presenteerde ze als vergelding voor Russische aanvallen op burgerinfrastructuur en stelde daarnaast dat Wildberries een rol speelde in de militaire bevoorrading van Rusland .

Op het platform konden gebruikers eerder zoeken naar een aanbod onder het label ‘Everything for the SVO’. Daaronder stonden volgens berichtgeving meer dan 200.000 producten, waaronder kogelwerende vesten, tactische helmen, radio’s, EHBO-kits en glasvezelonderdelen voor drones . De Russische afkorting SVO staat voor speciale militaire operatie, de benaming die het Kremlin gebruikt voor de oorlog tegen Oekraïne.

Na de aanvallen verdween het label uit de zoekresultaten. De producten zelf verdwenen echter niet volledig: ze bleven volgens onafhankelijke media beschikbaar onder algemenere categorieën, zoals ‘Sport’ voor vesten en helmen en ‘Elektronica’ voor droneonderdelen .

Analisten van Foreign Policy en The Bulwark beschrijven Wildberries daarom als een omvangrijk privaat bevoorradingskanaal voor Russische eenheden. Soldaten, vrijwilligers en afzonderlijke eenheden zouden er materieel kunnen bestellen naast de officiële militaire logistiek, die volgens deze analyses kampt met tekorten, vertragingen en corruptie .

Het Kremlin ontkende dat Wildberries militaire voorraden verwerkt. Tegelijkertijd bevestigden meerdere onafhankelijke media dat tactische uitrusting via alternatieve zoektermen op het platform verkrijgbaar bleef .

Moskou onderzoekt staatssteun

De aanvallen hebben niet alleen de logistiek van Wildberries geraakt, maar ook de Russische overheid onder druk gezet.

De eigenaar van Wildberries, Tatyana Kim, vroeg de regering om financiële steun en omschreef de situatie als ‘moeilijk’. Kim geldt als de rijkste vrouw van Rusland, met een geschat vermogen van 8,1 miljard dollar .

De regering onderzoekt steunmaatregelen voor zowel Wildberries als de verkopers op het platform. De staatsbank VTB zou daarbij een centrale rol kunnen spelen. Verkopers vragen daarnaast om belastingvoordelen . Het Kremlin heeft bevestigd dat hierover binnen de regering is gesproken, maar dat er nog geen definitief besluit lag.

Ook in Kazachstan wordt naar extra opslagruimte gezocht. Russische media meldden dat Wildberries ongeveer 100.000 vierkante meter zou willen huren of overnemen. Het Kazachse ministerie van Handel zei op 29 juli echter dat het geen officieel verzoek had ontvangen .

Wildberries heeft al logistieke projecten in Kazachstan lopen. In Almaty wordt een centrum van meer dan 100.000 vierkante meter gebouwd; een complex van 160.000 vierkante meter in Astana moet in het eerste kwartaal van 2027 klaar zijn .

Een nieuwe fase in de Oekraïense aanvalscampagne

De aanvallen wijzen op een mogelijke verbreding van de Oekraïense strategie voor aanvallen op grote afstand. Eerdere campagnes waren vooral gericht op olieraffinaderijen, brandstofdepots en energie-infrastructuur. Wildberries laat zien dat ook commerciële infrastructuur doelwit kan worden wanneer die volgens Kyiv indirect de oorlogsinspanningen ondersteunt .

De onderliggende redenering is dat een platform als Wildberries meer is dan een winkel. Het vormt een schakel tussen particuliere verkopers, logistieke centra en afnemers die militaire of zogenoemde dual-use-producten nodig hebben. Door magazijnen op meerdere plaatsen tegelijk aan te vallen, kan Oekraïne proberen een verspreide bevoorradingsketen te ontregelen in plaats van één fabriek te treffen .

Daarmee heeft de campagne ook een psychologisch en economisch effect. De schade raakt niet alleen militaire afnemers, maar ook honderden of mogelijk duizenden kleine en middelgrote ondernemers die afhankelijk zijn van het platform. Zo wordt de prijs van de oorlog voelbaar buiten het frontgebied, in de dagelijkse economie van Rusland . Het Kremlin erkende dat bedrijven door de aanvallen worden getroffen .

De Wildberries-aanvallen markeren daardoor een duidelijke verschuiving: van het aanvallen van energievoorziening naar het verstoren van de commerciële infrastructuur die volgens Oekraïense functionarissen mede de Russische oorlogsmachine draaiende houdt.