De reactie op de Democratische winst in beide kamers van het Amerikaanse Congres was geen eenduidige beursrally of -daling. Op 4 november hielpen een zwakkere dollar en lagere olieprijzen sommige opkomende markten. Tegelijkertijd drukte de vrees dat strengere controle de bouw van datacenters kon afremmen op aandelen die met AI-infrastructuur samenhangen. Op 5 november kwamen Aziatische markten met veel chipbedrijven opnieuw onder druk. Ook bedrijfsresultaten en risico’s voor de olieaanvoer speelden mee.
2
19
21
Beursbewegingen op 4 en 5 november
| Markt of belegging |
4 november |
5 november |
| Aandelen uit opkomende markten |
De brede aandelenindex van MSCI voor opkomende markten steeg 0,4% en herstelde van eerdere verliezen. De dollar daalde 0,3% en de rente op Amerikaanse tienjarige staatsobligaties zakte 5 basispunten. 22 |
Dezelfde brede MSCI-index daalde 0,7% terwijl beleggers de verkiezingsuitslag, een zwakkere dollar en besluiten van centrale banken mee wogen. 30 |
| China |
De Shanghai Composite en Shenzhen Component stegen volgens een marktverslag respectievelijk 2,16% en 4,22%. 42 |
De Shanghai Composite kwam 0,1% hoger uit. 33 |
| Zuid-Korea en Taiwan |
De Kospi sloot na flinke bewegingen gedurende de handelsdag 0,62% hoger; de Taiwanese Taiex verloor 0,83%. 37 39 |
De Kospi daalde 5,3% en de Taiex 3,2%, onder druk van verkopen in aandelen die aan AI zijn gelinkt. 33 |
| Mexicaanse peso |
Valuta’s uit opkomende markten trokken aan; een marktverslag noemde de peso als een van de uitschieters. 24 26 |
De beschikbare berichtgeving bevat geen vergelijkbaar, geverifieerd percentage voor de peso op die dag. |
| Olie |
Brent daalde fors terwijl beleggers de vooruitzichten voor het conflict met Iran en de olieaanvoer inschatten. 17 28 |
Brent dook in de nachtelijke handel eerst bijna 9% omlaag. Na aanvallen op tankers sloot de olieprijs uiteindelijk 3,67 dollar, ofwel 3,88%, hoger op 98,29 dollar per vat. 18 19 |
Dit zijn momentopnamen uit verschillende handelssessies en nieuwsverslagen, geen gelijktijdige meting van het sentiment op alle markten. Het herstel van aandelen uit opkomende markten op 4 november hield geen stand op 5 november. Ook de ommekeer bij Brent laat zien hoe snel geopolitieke ontwikkelingen de marktbeweging kunnen veranderen.
18
22
30
Waarom opkomende markten eerst steun kregen
De berichtgeving van 4 november legde een verband tussen de zwakkere dollar en de vraag naar beleggingen in opkomende markten. Een lagere dollar kan invoer die in dollars wordt afgerekend en schulden in dollars relatief goedkoper maken in lokale valuta.
22 De stijging van de peso en de winst voor aandelen uit opkomende markten pasten bij die vroege beweging naar risicovollere beleggingen. Dat betekent niet dat elk land in die groep er evenveel voordeel van had.
24
26
Lagere olieprijzen kunnen energie-importerende landen ook helpen doordat brandstof en vervoer goedkoper worden. Als dat de inflatiedruk vermindert, krijgen centrale banken mogelijk meer ruimte om de rente te verlagen. Dat zijn mogelijke effecten, geen garanties: olie-exporteurs kunnen juist inkomsten mislopen wanneer de olieprijs daalt, en de uitwerking verschilt per land. De aangeleverde marktverslagen laten de bewegingen van olie en valuta zien, maar becijferen niet wat die voor afzonderlijke landen betekenden.
17
22
Waarom Aziatische chipaandelen daalden
Beleggers hielden rekening met meer toezicht of mogelijke beperkingen op datacenterprojecten. De Democratische overwinningen in onder meer Texas en Georgia voedden de vrees dat delen van de AI-infrastructuur sneller of minder eenvoudig zouden worden aangelegd. Na de verkiezingen daalden aandelen van datacenterbedrijven, terwijl schone-energieaandelen stegen. Analisten beschreven het risico als een mogelijke vertraging van de uitrol van infrastructuur.
2
7
10
In Azië was goed zichtbaar hoe sterk die zorg op sommige markten kon doorwerken. De Zuid-Koreaanse Kospi ging van een winst van 0,62% op 4 november naar een verlies van 5,3% een dag later. De Taiwanese Taiex daalde eerst 0,83% en vervolgens 3,2%.
33
37
39 De verkoopgolf was niet alleen aan verkiezingszorgen toe te schrijven: een bericht van 5 november noemde ook tegenvallende resultaten van Qualcomm naast zorgen over investeringen in AI-infrastructuur.
21
Voor beleggers in chipbedrijven draaide het dus om het tempo en de timing van nieuwe projecten, niet om bewijs dat de vraag naar AI op lange termijn verdwenen was. Morgan Stanley stelde dat beperkingen op deelstaatniveau projecten konden vertragen, terwijl de bredere AI-investeringscyclus naar verwachting intact bleef. Dat is een inschatting, geen zekerheid.
11
Waarom de verkiezingsuitslag niet meteen het Amerikaanse beleid omgooide
Met een meerderheid in beide kamers van het Congres krijgen de Democraten meer ruimte voor onderzoeken, toezicht en invloed op begrotingsbesluiten. Dat geeft het Congres echter niet automatisch de volledige controle over besluiten van de uitvoerende macht, en betekent niet dat voorgesteld beleid vanzelf wet wordt.
49
55
- Een presidentieel veto is een grote hindernis. Om een veto terzijde te schuiven is een tweederdemeerderheid in beide kamers nodig. Volgens de beschikbare berichtgeving hadden de Democraten die niet.
48
49
- De Senaat kan wetgeving vertragen. Voor belangrijke wetsvoorstellen kan een meerderheid van 60 stemmen nodig zijn om een filibuster te doorbreken. Een gewone meerderheid is dus niet altijd genoeg.
47
50
- Tarieven verdwijnen niet vanzelf. Democraten kunnen wetgeving voorstellen om tarieven, waaronder die voor Canada, te beperken. De president kan zo’n wet echter vetoën.
48
58
- Toezicht en invloed op de begroting zijn geen directe controle over buitenlands beleid. Het Congres kan druk uitoefenen met hoorzittingen en onderhandelingen over uitgaven, maar de president behoudt uitvoerende bevoegdheden, waaronder de bevoegdheid om militaire actie te bevelen.
49
55
Dat onderscheid is van belang voor beleggers: verwachtingen over minder agressief handels- of buitenlands beleid kunnen koersen al bewegen voordat er een wet verandert. De opleving van Brent op 5 november, na de aanvallen op tankers, liet tegelijk zien dat directe risico’s voor de aanvoer en geopolitieke ontwikkelingen zwaarder kunnen wegen dan zulke verwachtingen.
18
Waar beleggers hierna op kunnen letten
De reactie van twee dagen wijst eerder op verschillende gevoeligheden dan op één duidelijke ‘verkiezingsbelegging’. Voor opkomende markten spelen de dollar, olieprijzen, lokale inflatie en besluiten van centrale banken mee, naast politieke verwachtingen. Voor Aziatische chipbedrijven is het tempo waarin datacenters worden gebouwd van belang, maar ook de bedrijfsresultaten: in de berichtgeving van 5 november kwamen zowel beleidszorgen als de zwakke resultaten van Qualcomm aan bod.
21
30
De beschikbare verslagen bevatten geen consistente reeks cijfers over buitenlandse netto-beleggingsstromen op 4 en 5 november. Ook zijn er niet voor iedere valuta en beursindex vergelijkbare, exacte dagcijfers. De voorzichtigste conclusie is daarom: opkomende-marktaandelen kregen aanvankelijk steun van een zwakkere dollar, terwijl Aziatische AI-gerelateerde aandelen harder onder druk kwamen toen beleggers de risico’s voor de infrastructuur opnieuw inschatten. Geen van beide bewegingen verliep in een rechte lijn.
19
22
30