Hephaistos haalt €161K op om met op maat gemaakte enzymen de farmaceutische productie terug naar Europa te halen

Voor de productie van complexe medicijnen is de farmaceutische industrie nog vaak aangewezen op chemische processen die veel energie kosten, giftige reagentia gebruiken en kwetsbare aanvoerlijnen kennen. De Zwitserse startup hephaistos.bio pakt dit probleem aan met een computationeel platform dat volledig nieuwe biokatalysatoren op maat bouwt. In juni 2026 haalde de spin-off van de ETH Zürich €161.000 (CHF 150.000) op via het Venture Kick-programma. Dit geld moet de stap van laboratoriumschaal naar daadwerkelijke industriële toepassing versnellen . De financiering is bestemd voor een veelbetekenende pilot met SpiroChem AG en een strategisch langetermijndoel: de productie van enzymen terughalen naar Europa.

Van het lab naar de fabriek

Hephaistos.bio kreeg de Venture Kick-stage‑2-cheque niet zomaar. Eerdere niet-verwaterende financiering legde de basis. Zo wist de startup een ETH Uportunity Grant te bemachtigen—een relatief nieuwe acceleratorsubsidie van de ETH Zürich—die het cruciale proof-of-concept-traject mogelijk maakte en de deur opende voor de eerste industriële samenwerking . Het team nam ook deel aan het BioIncubate Ignite Grant-programma in 2024/25 en maakte gebruik van het ETH Student Project House en het cross-universitaire Talent Kick-programma .

Het bereiken van de tweede fase van Venture Kick onderstreept dat de startup voorbij de pure onderzoeksfase is. Volgens de afdeling Biosystems Science and Engineering van de ETH (D-BSSE) markeert deze mijlpaal, samen met de ondertekening van de pilot met SpiroChem, "de overgang van innovatie op laboratoriumschaal naar echte industriële toepassing, waarmee de behoefte aan op maat ontworpen biokatalysatoren voor industriële chemische synthese wordt bewezen" .

Hoe de enzymontwerp-machine werkt

Het platform van de startup versmelt computationele biologie, scheikunde, machine learning en structuurbiologie tot één pijplijn voor de novo enzymontwerp . In plaats van bestaande natuurlijke enzymen bij te schaven, bouwt hephaistos.bio volledig nieuwe eiwitten die zijn toegesneden op een specifieke chemische reactie. Het bedrijf omschrijft een drietrapsraket: geavanceerde eiwitontwerptools en ML-algoritmen in een zelfgebouwde pijplijn; volledig op maat gemaakte, vanaf nul ontworpen enzymen; en een end-to-end dienst die van computationeel ontwerp direct naar validatie in een nat lab gaat .

De praktische winst is helder: reacties die nu hoge temperaturen, giftige oplosmiddelen of zware metalen vereisen, worden vervangen door reacties in waterige oplossingen bij omgevingsdruk, aangedreven door enzymen . Dat verlaagt direct de CO2-voetafdruk, vermindert gevaarlijke afvalstromen en—cruciaal voor de farma-industrie—verkort de productietijd van complexe actieve farmaceutische ingrediënten (API's).

De SpiroChem-pilot: een medicijn in een laat stadium onder de loep

De eerste industriële pilot van hephaistos.bio is met SpiroChem AG, een gerenommeerd Zwitsers contractonderzoeksorganisatie (CRO) met diepe expertise in high-throughput-experimenten en computationele chemie . De pilot richt zich op een medicijn in een laat teststadium—het type molecuul waarbij één enkele, extreem lastige transformatie een fabrikant dwingt tot een milieu-onvriendelijk synthesepad .

SpiroChem brengt zijn geautomatiseerde high-throughput-platform in, waarmee tientallen tot honderden experimenten tegelijk kunnen worden uitgevoerd onder strak gecontroleerde omstandigheden. Hierdoor kunnen de partners razendsnel testen en valideren hoe het op maat ontworpen enzym presteert op echte substraten, wat de feedbackloop tussen ontwerp en iteratie inkort . De combinatie—hephaistos.bio dat computationeel enzymen ontwerpt en SpiroChem dat ze experimenteel screent—noemt de D-BSSE de "doorbraak" die bewijst dat het model ook buiten het universitaire lab werkt .

Terug naar Europa—en waarom dat belangrijk is

Voorbij dat ene medicijn heeft hephaistos.bio een grotere strategische ambitie: de enzymproductie terughalen naar Europa. Vandaag de dag lopen leveringen van veel farmaceutische tussenproducten en API-bouwstenen via Aziatische ketens . Die ketens creëren afhankelijkheden, lange aanvoertijden en CO2-intensieve logistiek. Door lokale, enzymgedreven productie mogelijk te maken, wil de startup Europese farmabedrijven in staat stellen complexe moleculen dichter bij huis te maken, met minder milieubelasting en een robuustere aanvoerketen .

De injectie vanuit Venture Kick zal die keten niet in één keer opbouwen—het is startkapitaal dat bedoeld is om de kerntechnologie in een industriële setting te bewijzen. Maar het geeft het team wel de landingsbaan om aan te tonen dat een de novo-ontworpen enzym een echt industrieel karwei kan klaren. Dat opent de deur naar grotere investeringsrondes en partnerschappen met chemieproducenten. Medeoprichter en hoofd bedrijfsontwikkeling Ilya Schneider gaf eerder al aan dat het vinden van een investeringspartner nu de hoofdprioriteit is, nu het bedrijf van technische geloofwaardigheid naar opschaalbare operaties beweegt .

Wat brengt de toekomst?

De eerstvolgende mijlpaal is de voltooiing van de SpiroChem-pilot en het verzamelen van data die aantoont dat een biokatalysator van commerciële kwaliteit een bestaande chemische syntheseroute kan vervangen. Succes zou het platform ook voor andere medicijnklassen valideren en de waardepropositie voor fabrikanten ontdoen van het grootste risico. Met het Venture Kick-stage‑2-kapitaal op zak staat hephaistos.bio op het typische deep-tech-omslagpunt waar wetenschappelijke validiteit en industriële tractie elkaar ontmoeten—en zet het in op op maat gemaakte enzymen als de snelste weg naar een schonere chemie.