Thiel tegen paus Leo XIV: wie bepaalt de regels voor AI?

Peter Thiel noemt paus Leo XIV een ‘nuttige idioot’ voor de Chinese Communistische Partij omdat hij vreest dat diens oproep tot AI-regulering vooral het Westen zal beïnvloeden. China zal volgens Thiel niet naar de paus luisteren, maar Amerikanen mogelijk wel. Zijn beschuldiging gaat dus over het effect dat hij verwacht van de pauselijke oproep — niet over bewijs dat Leo namens China handelt. 13

Van een encycliek naar een geopolitieke ruzie

Thiel deed zijn uitspraak op 24 september in Berlijn, in gesprek met Mathias Döpfner, topman van mediaconcern Axel Springer. Zijn kritiek richtte zich op Magnifica Humanitas, de encycliek die Leo in mei publiceerde, en op diens bredere pleidooi voor toezicht op AI. Een encycliek is een officiële pauselijke brief. Thiel had Leo’s benadering eerder deze zomer al bekritiseerd; er is niet vastgesteld dat zijn uitspraak specifiek een reactie was op opmerkingen die de paus die donderdag in het Vaticaan maakte. 137

Wat de paus wil

Leo verwerpt AI niet als technologie. Op 21 september riep hij ontwikkelaars op systemen te maken die maatschappelijke verdeeldheid niet vergroten, maar vrede en menselijke waardigheid dienen. In mei vroeg hij wereldleiders om internationale regels voor de sector. Volgens Reuters herhaalde hij zijn waarschuwingen op 24 september tijdens een bijeenkomst in het Vaticaan; de beschikbare berichtgeving bevestigt niet de precieze bewoordingen van die toespraak. 1720

De zorgen van het Vaticaan begonnen ook niet bij deze aanvaring. Volgens Reuters waarschuwde het jaren voordat grote Amerikaanse technologiebedrijven die week bij de VN-Veiligheidsraad alarm sloegen over AI. Vaticaans AI-adviseur Paolo Benanti benadrukte dat de Heilige Stoel zich niet voor het eerst met dit onderwerp bezighoudt. Leo presenteerde zijn encycliek bovendien samen met Christopher Olah, medeoprichter van AI-bedrijf Anthropic — een teken van gesprek met de sector, niet van een simpele afwijzing ervan. 204518

De vraag achter de woordenstrijd

Thiel wijst op een probleem bij nationale regels: concurrenten hoeven zich er niet aan te houden. Leo vertrekt vanuit het omgekeerde probleem: risico’s voor waardigheid en vrede stoppen niet bij de grens. Of landen gezamenlijke waarborgen kunnen afspreken zonder dat sommige een onevenredig concurrentienadeel krijgen, blijft de open vraag. 11720

Op 25 september staat voor Leo een toespraak gepland bij UNESCO in Parijs. Die VN-organisatie voor onderwijs, wetenschap en cultuur organiseert een programma over onder meer AI, onderwijs, betrouwbare informatie en vrede. Volgens UNESCO is het de eerste pauselijke toespraak daar in meer dan veertig jaar. Het aangekondigde bezoek biedt Leo een nieuw podium voor zijn pleidooi, maar is op zichzelf nog geen bewijs dat landen het eens zijn over gezamenlijke regels. 2628