In de week tot en met 18 oktober stroomde gemiddeld ruim 24 miljoen vaten olie per dag uit het Midden-Oosten. Dat is meer dan het gemelde vooroorlogse gemiddelde van 23,3 miljoen. In dat regionale totaal zitten zowel ladingen die door de Straat van Hormuz gingen als olie die via alternatieve routes werd vervoerd. Het betekent dus niet dat Hormuz of de scheepvaart in de regio weer normaal functioneerde.
2
De opleving kwam door vervoer door én om Hormuz
De Straat van Hormuz bleef een gevaarlijke en verstoorde route, maar was geen volledige blokkade voor alle olietransport. Volgens Kpler-cijfers die in berichtgeving zijn aangehaald, bedroegen de stromen via de zeestraat — inclusief overslag van olie op zee in de Golf van Oman — ongeveer 14 miljoen vaten per dag. Dat was in één berichtgeving ongeveer 82% van het vooroorlogse niveau.
1
7 Die cijfers meten oliestromen, waaronder overslag tussen schepen; ze bewijzen niet dat de gewone commerciële scheepvaart weer ongehinderd doorging.
Berichten schreven een deel van de hervatte tankerbewegingen toe aan een geïmproviseerd scheepvaartsysteem onder Amerikaanse bescherming.
10 Samen hielpen transport door en om de zeestraat de regionale uitvoer op peil te houden, ondanks aanhoudende aanvallen.
Pijpleidingen boden een route om de zeestraat heen
De Oost-Westpijpleiding van Saudi-Arabië vervoert ruwe olie naar de kust van de Rode Zee. Daar kan de olie in Yanbu op tankers worden geladen zonder door Hormuz te varen. Volgens berichten werden de laadactiviteiten in Yanbu hervat nadat de pijpleiding weer in gebruik was genomen.
1
24
Routes via Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) vergrootten ook het aandeel ruwe olie dat de regio verliet zonder de zeestraat te passeren. Volgens een schatting voor september ging het om ongeveer 40%, tegenover 17% vóór de oorlog.
51
60
Dat helpt verklaren hoe de totale uitvoer boven het eerdere gemiddelde kon uitkomen terwijl de stromen door Hormuz zelf nog onder het vooroorlogse niveau lagen. De beschikbare berichtgeving onderstreept de bredere rol van alternatieve routes, maar bevestigt niet onafhankelijk elk operationeel detail over reparaties aan pijpleidingen of de betaling van bemanningen.
De herstelcijfers meten niet allemaal hetzelfde
Het cijfer van ruim 24 miljoen vaten per dag is een totaal van regionale oliestromen voor de week tot 18 oktober.
2 Een afzonderlijke raming van JPMorgan — 17,5 miljoen vaten per dag, of 98% van het vooroorlogse niveau — ging over de stromen van ruwe olie uit het Midden-Oosten en betrof een eerdere beoordeling.
22 Het zijn geen cijfers die rechtstreeks met elkaar te vergelijken zijn: ze slaan op verschillende perioden en maten.
Ook de circa 14 miljoen vaten per dag voor stromen die met Hormuz verband hielden, is niet hetzelfde als de totale regionale uitvoer. Olie die via pijpleidingen en andere alternatieve routes wordt vervoerd, telt wel mee in het regionale totaal maar gaat niet door de zeestraat.
2
7
51
Iran uitgesloten van de opleving, en herstel blijft kwetsbaar
De berichtgeving beschrijft een selectieve Amerikaanse aanpak: scheepvaart onder Amerikaanse bescherming hielp regionale olieladingen vervoeren, terwijl een Amerikaanse blokkade de Iraanse uitvoer beperkte.
1
10 Admiraal Brad Cooper, commandant van CENTCOM, zei dat Amerikaanse troepen de afgelopen maanden hadden geholpen om ruim 1,3 miljard vaten olie door de waterweg te vervoeren. Dat is een officiële uitspraak zoals die door media is gemeld, geen hier onafhankelijk gecontroleerde telling.
6 Cooper zei ook dat de blokkade Iraanse olie-export ter waarde van 25 miljard dollar had verhinderd; ook dat bedrag is aan hem toegeschreven in berichtgeving.
15
Een totaal boven het vooroorlogse niveau betekent niet dat de scheepvaart veilig, goedkoop of betrouwbaar is. Berichten noemen aanhoudende aanvallen en een tekort aan tankers, waardoor de kosten voor geleverde ruwe olie opliepen. Dat laat het verschil zien tussen olie uitvoeren en die olie ook betrouwbaar op bestemming krijgen.
10
18 Het herstel blijft afhankelijk van routes, schepen en omstandigheden die nog altijd kwetsbaar zijn voor verstoringen.