De oliemarkt heeft na maanden van verstoringen weer een overschot. Maar dat betekent niet dat de aanvoer al zeker is of dat de prijzen vanzelf dalen. Het overschot is een momentopname van aanbod tegenover verbruik; ondertussen zijn de opgebouwde voorraden flink geslonken en blijft vervoer door de regio kwetsbaar.
3
42
Hoe het overschot terugkwam
JPMorgan schatte dat het aanbod in september 1,1 miljoen vaten per dag groter was dan de vraag. In oktober liep dat overschot op tot 1,4 miljoen vaten per dag, bijna gelijk aan het gemiddelde van 1,3 miljoen vorig jaar. De bank wijst op herstellende export uit het Midden-Oosten en een zwakkere vraag.
3
De uitvoer uit het Midden-Oosten was volgens de gerapporteerde cijfers opgelopen van een dieptepunt van 9,8 miljoen vaten per dag in maart tot ongeveer 20,7 miljoen. Tegelijk was de wereldwijde olievraag sinds het begin van het conflict met 3,3 miljoen vaten per dag gedaald. Ook hogere productie in Latijns-Amerika droeg bij aan het ruimere aanbod.
13
8
De handelsstromen wijzen eveneens op meer olie die de markt bereikt. In oktober bedroeg de wereldwijde invoer van ruwe olie 44,9 miljoen vaten per dag, 1,3 miljoen meer dan een jaar eerder. Dat cijfer zegt op zichzelf niet of de olie meteen is verbruikt of opgeslagen.
5
Een overschot vult lege voorraden niet meteen aan
Een overschot beschrijft hoeveel aanbod er in een bepaalde periode is ten opzichte van de vraag. Voorraden zijn de buffer die zich in de loop van de tijd opbouwt of juist slinkt. Dat onderscheid is belangrijk na maanden van verstoringen.
Het Internationaal Energieagentschap (IEA) meldde dat de wereldwijd gemeten olievoorraden eind september 509 miljoen vaten lager lagen dan eind februari. De voorraden op land waren teruggezakt tot het laagste niveau sinds ten minste 2016. Zelfs als er nu dagelijks meer olie wordt aangeboden dan verbruikt, kost het tijd om die buffer weer op te bouwen.
42
Ook de ramingen lopen uiteen: volgens berichtgeving wijkt JPMorgans inschatting af van de verwachting van het IEA, dat tot het einde van het jaar tekorten voorzag.
6
Waarom de olieprijs toch alle kanten op kan
De prijs reageert niet alleen op de huidige balans, maar ook op wat handelaren verwachten over de toekomstige aanvoer. Een aanval op een tanker in de Straat van Hormuz maakte duidelijk hoe kwetsbaar transport kan blijven. Reuters meldde dat Brent op 30 oktober 2,4% steeg, mede door zorgen over verdere escalatie.
18
Ook politieke ontwikkelingen en diplomatie beïnvloedden de verwachtingen. Op 4 november was er volgens Reuters sprake van beweeglijke handel, terwijl beleggers afwachtten welke koers Washington tegenover Iran zou kiezen nadat de Democraten de controle over het Congres hadden overgenomen.
16 Een apart bericht van die dag meldde dat Brent 8,9% daalde, toen handelaren de kans op een einde aan het conflict meegewogen.
24
De verwachting van Goldman Sachs gaat over toekomstige risico’s en is niet rechtstreeks in tegenspraak met JPMorgans inschatting van het huidige overschot. Goldman verhoogde zijn verwachting voor Brent in december van 90 naar 105 dollar per vat en raamde het gemiddelde voor 2027 op 88 dollar, onder verwijzing naar verhoogde risico’s voor het aanbod.
32
De kern: niet alleen hoeveel olie er is, maar ook of die aankomt
De raming van JPMorgan wijst erop dat de directe balans tussen aanbod en vraag is verbeterd. Ze bewijst niet dat de voorraden zijn hersteld, dat de export veilig is of dat olieprijzen voortaan gestaag zullen dalen.
De oproep van ADNOC-topman Sultan Al Jaber om meer opslagcapaciteit en brandstofproductie dichter bij de afnemers past bij dat onderscheid. Energiezekerheid hangt niet alleen af van hoeveel olie wordt gewonnen, maar ook van de mogelijkheid om die op te slaan en tijdens verstoringen te vervoeren.
48