Waarschuwing van Warsh maakt renteverhoging in september weer reëel en raakt opkomende markten

De toespraak van Kevin Warsh in Jackson Hole veranderde de kortetermijnverwachtingen op de rentemarkt, zonder dat de voorzitter van de Federal Reserve een renteverhoging beloofde. Door inflatie het “belangrijkste aandachtspunt” van de Fed te noemen, de vaste PCE-doelstelling van 2% opnieuw te bevestigen en te waarschuwen dat beleidsmakers nog “werk te doen” hebben als de onderliggende inflatie niet duidelijk en snel genoeg richting de doelstelling beweegt, maakte Warsh een nieuwe renteverhoging nadrukkelijk tot een mogelijkheid. 159

Volgens door The Wall Street Journal aangehaalde rentefutures steeg de ingeprijsde kans op een renteverhoging tijdens de Fed-vergadering van september van ongeveer 35% op donderdag naar circa 58% na de toespraak. 6 Dat was een herprijzing van het risico — geen bevestiging dat het Federal Open Market Committee, het beleidscomité van de Fed, al tot een verhoging had besloten.

Waarom de boodschap van Warsh als havikachtig werd gezien

Warsh zette vraagtekens bij het idee dat enkele beter dan verwachte inflatiecijfers uit de zomer al wijzen op een duurzame afkoeling van de prijsstijgingen. Volgens hem lieten die cijfers niet zien dat de onderliggende inflatietrends “betekenisvol waren verbeterd”. Tegelijk bleef de favoriete inflatiemaatstaf van de Fed ruim boven de doelstelling: de PCE-prijsindex steeg in twaalf maanden met 3,7%, tegenover de vaste doelstelling van 2%. Over zes maanden bedroeg de stijging zelfs 4,1%. 15

De Fed-voorzitter legde bovendien geen concrete richtlijn voor het toekomstige rentebeleid vast en gaf geen specifieke reactieformule. Daardoor richtten beleggers zich opnieuw sterker op de binnenkomende economische cijfers, in plaats van op een vooraf vastgelegd rentepad. De praktische boodschap was voorwaardelijk, maar restrictief: als de inflatie niet snel genoeg naar 2% beweegt, kan verdere monetaire verkrapping nodig zijn. 359

Zo sloeg de herprijzing over naar opkomende markten

De overdracht naar opkomende markten verliep volgens een bekend mechanisme:

1. Hogere verwachte Amerikaanse rentes maken beleggingen in dollars relatief aantrekkelijker.
2. Een sterkere dollar en hogere Amerikaanse staatsrentes verkrappen de financiële voorwaarden voor kredietnemers en beleggers buiten de Verenigde Staten.
3. Een lagere risicobereidheid zet aandelen en valuta uit opkomende markten onder druk.

Volgens gelijktijdige marktberichtgeving daalde de aandelenindex van MSCI voor ontwikkelende markten op het dieptepunt met maar liefst 1,4%. Een index voor valuta uit opkomende markten verloor 0,1%. Zuid-Koreaanse en Taiwanese aandelen voerden de verliezen in de genoemde handelssessie aan. 23

Ook de Indonesische roepia en de Thaise baht kwamen onder druk te staan. De Filipijnse peso had daarnaast te maken met een afzonderlijk energieprobleem. De munt daalde op 28 augustus tot 62,236 peso per dollar, een recordlaagte, en verloor op het dieptepunt 0,6%, aldus The Edge Malaysia. 37

De beweging paste in een breder patroon op de Aziatische valutamarkten. Analisten beschouwen oliegevoelige munten, waaronder de roepia, de baht en de peso, als extra kwetsbaar voor de combinatie van een sterke dollar en hoge energiekosten. 3445

Waarom duurdere olie de klap versterkte

Hogere olieprijzen voegden een tweede schok toe aan de herprijzing van het Fed-beleid. Voor economieën die veel olie importeren, leiden duurdere energieproducten tot hogere importkosten en mogelijk meer druk op valuta en externe balansen. Berichtgeving over Aziatische markten koppelde hogere olieprijzen en een sterkere dollar eerder al aan zwakte in activa uit opkomende markten. 2142

Olie maakt het inflatieprobleem van de Fed bovendien ingewikkelder. Als energieprijzen hoog blijven, kan het voor beleidsmakers moeilijker worden om ervan overtuigd te raken dat de totale inflatie terugkeert naar 2%. Dat betekent niet automatisch dat de rente omhoog moet, maar beleggers zullen een snelle versoepelingscyclus dan minder snel inprijzen.

Zo ontstond een combinatie die doorgaans op risicomijding wijst: een strengere Amerikaanse renteverwachting, een sterkere dollar en nieuwe zorgen over de energievoorziening in het Midden-Oosten. Olie-importeurs als Thailand, Indonesië en de Filipijnen hadden daardoor minder ruimte, omdat hogere energiekosten hun valuta al onder druk zetten. 373839

Waar beleggers nu op letten

De volgende fase van de herprijzing hangt af van de vraag of economische cijfers Warsh’ zorgen over hardnekkige inflatie bevestigen — of juist de argumenten voor een onmiddellijke renteverhoging verzwakken.

Amerikaanse inflatiecijfers

Beleggers zoeken naar bewijs dat de PCE- en CPI-inflatie in een tempo richting 2% beweegt dat de Fed voldoende vindt. Een aanhoudende of opnieuw oplopende inflatie zou de voorkeur voor langer hoge rentes of een verhoging versterken. Duidelijker desinflatie — een afname van de inflatiedruk — kan een deel van de beweging na de toespraak terugdraaien.

Arbeidsmarkt

Banengroei, werkloosheid en loonontwikkeling helpen bepalen of de Amerikaanse economie een strenger beleid kan verdragen. Sterke werkgelegenheidscijfers in combinatie met hardnekkige inflatie zouden een renteverhoging in september voor de markt makkelijker te rechtvaardigen maken. Een scherpe verslechtering van de arbeidsmarkt zou de aandacht daarentegen opnieuw richten op economische zwakte.

Dollar, staatsrentes en olie

Ook de dollar, de kortlopende Amerikaanse staatsrentes en de olieprijs blijven belangrijke graadmeters. De dollar en de rentes aan de korte kant van de curve laten zien hoe sterk beleggers verdere verkrapping door de Fed inprijzen. Olie is daarnaast van belang voor zowel de handelsbalansen van Aziatische landen als de Amerikaanse inflatieverwachting.

Herprijzing betekent nog niet het einde van de rally

De marktreactie was fors, maar de beschikbare berichtgeving bewijst niet dat de bredere opmars van opkomende markten definitief voorbij is. Op 31 augustus lag de MSCI-index voor valuta uit opkomende markten nog op koers voor een maandwinst van 1,8%, de tweede maandelijkse stijging op rij, ondanks de druk na Warsh’ toespraak. 39

Dat onderscheid is belangrijk. De woorden van Warsh maakten het duurder om in te zetten op een snel scenario van renteverlagingen, terwijl hogere olieprijzen de druk op kwetsbare Aziatische valuta versterkten. Of dit uitmondt in een blijvende omslag, hangt echter af van de volgende inflatie-, arbeidsmarkt- en energiesignalen — niet van de toespraak alleen.