Zomer 2026: Hittegolf zet Europese energietransitie op scherp

EDF zelf bagatelliseerde het totale energieverlies met een schatting van slechts 1 TWh in juni en 2 TWh in juli . Maar de capaciteit die op piekmomenten offline was, en de timing daarvan, was wat de marktprijzen opdreef en het net onder druk zette.

Stroomprijzen schieten omhoog

De impact van de hittegolf bleef niet beperkt tot Frankrijk. Doordat het Franse kernenergie-aanbod kromp en tegelijkertijd de windsnelheden in Duitsland afnamen, stegen de Europese spotprijzen voor elektriciteit met meer dan 20%. De Franse day-aheadprijzen bereikten zomerrecords . Normaal gesproken exporteert Frankrijk grote hoeveelheden stroom naar buurlanden; met een eigen, beperkte productie vielen die exporten grotendeels weg, wat de prijzen in heel West-Europa opdreef.

De Donau-crisis: Roemenië's Cernavodă en Hongarije's Paks

Verder naar het oosten speelde zich een ander, maar even ernstig probleem af. De Donau, die zorgt voor koelwater voor kerncentrales in zowel Roemenië als Hongarije, bereikte een recordlaagte. In Roemenië daalde het debiet van de rivier tot onder de 1.500 kubieke meter per seconde, minder dan een derde van de normale juli-stroom . Dit dwong het staatsbedrijf Nuclearelectrica om beide reactoren van de Cernavodă-centrale stil te leggen, de eerste keer dat lage waterstanden tot een volledige stilstand leidden . Roemenië riep de nationale alarmtoestand uit en de directeur van de centrale zei geen herstart binnen tien dagen te verwachten .

In buurland Hongarije werd de uit de Sovjettijd stammende Paks-centrale, die bijna de helft van de elektriciteit van het land levert, gedwongen de productie drastisch te verminderen. Het waterpeil van de Donau was zo laag dat de aanzuigmonden van het koelsysteem het water niet meer konden bereiken. De productie daalde begin augustus tot iets meer dan 10% van de capaciteit en de Hongaarse premier waarschuwde dat een volledige stilstand, de eerste in de 44-jarige geschiedenis van de centrale, op komst was . Hongarije wist een volledige sluiting ternauwernood te voorkomen, maar draaide wekenlang op een sterk gereduceerde capaciteit.

Roemenië nam ongekende noodmaatregelen, waaronder het opblazen van een rotsformatie en de aanleg van een dijk om koelwater naar de enige nog werkende reactor te leiden . Deze maatregelen wonnen een paar extra dagen, maar konden de uiteindelijke sluiting niet voorkomen.

Zonnerecord én het probleem dat het niet alleen kan oplossen

Te midden van de crisis leverde zonne-energie een historische prestatie. Volgens een analyse van energie-denktank Ember leverde zonne-energie in juni 2026 25% van alle EU-elektriciteit, een record van 52 TWh. Daarmee overtrof het voor het eerst in een maand kernenergie (21%), gas (15%), wind (14%), waterkracht (12%) en kolen (8%) . In juli bereikte de zonnestroomproductie 55 TWh, waarmee het recordaandeel werd gehandhaafd .

De hittegolf zelf droeg bij aan dit resultaat: de hoge zonnestraling verhoogde de opbrengst van de panelen, terwijl de hitte leidde tot een piek in de vraag naar airconditioning, waardoor de bijdrage van zonne-energie overdag cruciaal was om de piekbelasting aan te kunnen.

Maar de zonne-energiehausse bracht ook een bekend structureel probleem met zich mee: de 'duck curve'. Overdag is er een overvloed aan zonne-energie, maar na zonsondergang daalt het aanbod snel, terwijl de vraag 's avonds piekt. Normaal gesproken vullen kerncentrales die dip op, maar doordat die nu offline waren, ontstond er een gevaarlijk gat. De Europese Commissie en netbeheerders wezen erop dat dit een structureel risico is dat een versnelde uitrol van batterijopslag vereist .

De financiële tol: EDF ziet winst met 10% dalen

De opeenvolgende hittegolven eisten ook hun financiële tol. Eind juli verlaagde EDF zijn winstverwachting voor het hele jaar 2026. Het bedrijf voorziet nu een daling van de EBITDA (winst voor rente, belastingen en afschrijvingen) van ongeveer 10% ten opzichte van 2025. Eerder dit jaar werd nog een 'lichte daling' verwacht . In de eerste helft van het jaar daalde de EBITDA al met 8,7% tot 14,1 miljard euro. Het bedrijf wees daarbij op de lage groothandelsprijzen en de productieverliezen door de opeenvolgende hittegolven, die zowel de kernenergie als de waterkrachtproductie troffen .

Ondanks de hoge productie van zonne-energie, die in juni en juli records brak, kon die de uitval van kernenergie niet volledig compenseren. De combinatie van een stroomnet dat afhankelijk is van voorspelbare basislast en de toenemende weersextremen, dwingt Europa om na te denken over een robuustere energievoorziening.

—

Dit artikel is geschreven op basis van bronnen zoals Reuters, BBC, Le Monde, Ember en EDF .