Waarom Jinhua instortte en CXMT uitgroeide tot een DRAM-uitdager

China begon in 2016 met twee grote, staatsgesteunde projecten voor DRAM-geheugenchips: Fujian Jinhua Integrated Circuit en ChangXin Memory Technologies, beter bekend als CXMT. Beide wilden een binnenlands alternatief opbouwen voor een markt die destijds vrijwel volledig werd beheerst door Samsung, SK Hynix en Micron. Bijna tien jaar later is het verschil opvallend groot: Jinhua’s productieproject werd stilgelegd voordat het een duurzaam bedrijf kon worden, terwijl CXMT een werkende geheugenactiviteiten opbouwde en uitgroeide tot een van China’s waardevolste beursgenoteerde ondernemingen.

Het doorslaggevende verschil was niet simpelweg de hoeveelheid geld of de omvang van de fabrieken. Belangrijker was de manier waarop beide bedrijven omgingen met hun technologische afhankelijkheid. Jinhua koos voor snelheid via technologieoverdracht door het Taiwanese United Microelectronics Corporation (UMC). CXMT nam een langere route, met meer nadruk op intellectueel eigendom, eigen engineering en een zelfstandig proces voor productontwikkeling. Toen de technologiewedstrijd tussen de Verenigde Staten en China verscherpte, bleek dat verschil cruciaal.

Twee projecten, één strategische ambitie

In 2016 was de wereldwijde DRAM-markt geconcentreerd rond drie grote leveranciers: Samsung, SK Hynix en Micron. De Chinese projecten moesten een binnenlandse speler creëren in een strategisch belangrijke sector en de afhankelijkheid van geïmporteerd geheugen verkleinen.

Zowel Jinhua als CXMT plande grote fabrieken voor 12-inch wafers. Volgens berichtgeving uit die tijd hadden de projecten vergelijkbare ambities om snel op grote schaal te produceren, maar verschilden ze sterk in de manier waarop ze de benodigde expertise wilden verwerven. 4950

Een chipfabriek bouwen is bovendien slechts het zichtbare deel van de opgave. Een levensvatbare DRAM-producent heeft ook proceskennis, gespecialiseerde ingenieurs, ervaring met apparatuur, hoge productierendementen, goedgekeurde klanten en voldoende kapitaal nodig om de cyclische geheugenmarkt te overleven. Juist op die minder zichtbare fundamenten liepen de twee projecten uiteen.

Jinhua koos voor snelheid via UMC

Fujian Jinhua financierde de bouw van zijn fabriek en sloot een technologiepartnerschap met UMC. Volgens de berichtgeving uit die periode zou UMC een technisch kernteam leveren en helpen bij de ontwikkeling van DRAM-processen op 32 nanometer. Jinhua zou de productielijnen en onderzoeksapparatuur financieren. 35

Dat was op papier een logische manier om de leercurve te verkorten. In plaats van alle kennis vanaf nul op te bouwen, kon Jinhua gebruikmaken van de proceservaring van een gevestigde chipproducent. Daar stond wel een groot risico tegenover: een belangrijk deel van de technologische vooruitgang hing af van één externe partner én van de juridische houdbaarheid van die technologieoverdracht.

Die kwetsbaarheid werd acuut nadat Micron voormalige werknemers en UMC beschuldigde van het stelen van DRAM-bedrijfsgeheimen en het doorgeven daarvan ten gunste van Jinhua. In de Amerikaanse strafzaak bekende UMC schuld, zegde het bedrijf toe mee te werken aan het onderzoek en kreeg het een boete van 60 miljoen dollar opgelegd. 33

De Entity List stopte Jinhua vlak voor de opschaling

In oktober 2018 plaatste het Amerikaanse ministerie van Handel Fujian Jinhua op de Entity List. Daardoor kreeg het bedrijf zonder toestemming geen toegang meer tot goederen, software, technologie, onderdelen en technische ondersteuning van Amerikaanse oorsprong. 37

De timing was bijzonder schadelijk. De fabriek van Jinhua naderde de commerciële productiefase, maar een chipfabriek kan niet draaien op alleen gebouwen en geïnstalleerde machines. Er is voortdurende toegang nodig tot leveranciers, procesondersteuning, probleemoplossing, upgrades en technische kennis. Toen die externe ondersteuning wegviel, verloor Jinhua de ruimte om van een gedeeltelijk voltooid project door te groeien naar betrouwbare productie op hoog volume.

De juridische afloop werd later ingewikkelder. De schuldbekentenis van UMC betekende niet dat Jinhua automatisch hetzelfde oordeel kreeg. In februari 2024 sprak een Amerikaanse federale rechter Fujian Jinhua vrij na een proces zonder jury, omdat het Openbaar Ministerie de strafrechtelijke aanklachten niet voldoende had bewezen. 34

Micron en Jinhua sloten daarnaast een wereldwijde schikking waarmee hun rechtszaken werden beëindigd. 36 Maar een schikking en een vrijspraak konden de verloren jaren aan procesontwikkeling, continuïteit bij leveranciers, klantkwalificatie en marktmomentum niet terugbrengen. Jinhua laat zien dat een industrieel project commercieel al kan zijn gestrand voordat alle juridische vragen definitief zijn beantwoord.

CXMT bouwde aan een duurzamere technologiepositie

Ook CXMT had in het begin externe kennis nodig. Geen enkele nieuwe DRAM-producent kan tientallen jaren aan industriële ervaring onmiddellijk zelf reproduceren. Het verschil was dat CXMT sterker inzette op een eigen onderzoeks- en IP-basis, in plaats van hoofdzakelijk te leunen op één actief buitenlands technologiepartnerschap.

Een belangrijke stap was de overeenkomst uit 2019 met Polaris, een dochteronderneming van Wi-LAN. Volgens berichtgeving kreeg CXMT via die deal licenties op en toegang tot DRAM-intellectueel eigendom dat afkomstig was van het voormalige Duitse bedrijf Qimonda. Daarmee verwierf CXMT een juridische basis van oudere DRAM-kennis en patenten die het vervolgens via zijn eigen engineeringorganisatie kon doorontwikkelen. 31

Dat maakte CXMT niet van de ene op de andere dag technologisch onafhankelijk. Verworven IP moet worden aangepast aan actuele producten, productieapparatuur, materialen, ontwerprichtlijnen en rendementsdoelen. Maar de deal gaf het bedrijf wel een beter verdedigbaar leerplatform. CXMT kon proceskennis over meerdere productgeneraties opbouwen, in plaats van vooral afhankelijk te zijn van één buitenlandse partner waarvan de ondersteuning plotseling kon wegvallen.

Staatskapitaal en de binnenlandse vraag gaven CXMT bovendien tijd om de hoge kosten van ontwikkeling en capaciteitsuitbreiding te dragen. Volgens berichten bleef het bedrijf verliesgevend terwijl het zijn productiecapaciteit en producten opbouwde, waarna het winstgevend werd toen de geheugenprijzen en de vraag naar rekenkracht sterk stegen. 1728

Van productie-uitbreiding naar een spectaculair beursdebuut

De prestatie van CXMT is niet dat het Samsung, SK Hynix of Micron meteen evenaarde. De doorbraak was dat het bedrijf betekenisvolle hoeveelheden DRAM wist te produceren, zijn technologie verbeterde en een platform creëerde dat nieuw kapitaal kon aantrekken.

Dat kwam in juli 2026 tot een hoogtepunt met de beursnotering in Shanghai. CXMT haalde 57,92 miljard yuan op, omgerekend ongeveer 8,6 miljard dollar. Op de eerste handelsdag steeg het aandeel met circa 466 procent. Volgens Reuters maakte het debuut CXMT kortstondig tot het waardevolste bedrijf op de Chinese aandelenmarkt en tot de grootste beursgang van het jaar in Azië. 19

De reactie van beleggers weerspiegelde zowel strategisch enthousiasme als uitzonderlijk gunstige omstandigheden op de geheugenmarkt. CXMT rapporteerde in de eerste helft van 2026 een omzet van 150,3 miljard yuan en een nettowinst van 77,6 miljard yuan. Daarmee draaide het bedrijf een verlies uit dezelfde periode een jaar eerder om, geholpen door stijgende geheugenprijzen en de groeiende vraag naar computercapaciteit. 17

Die cijfers bewijzen niet dat CXMT al volledig op gelijke hoogte staat met de drie gevestigde DRAM-leiders. Volgens berichtgeving uit de sector loopt CXMT op het gebied van de belangrijkste procestechnologie nog achter op Samsung en SK Hynix. Ook schattingen van marktaandeel en productiecapaciteit verschillen afhankelijk van de gebruikte methode. 5357 De vooruitgang is aanzienlijk, maar CXMT is voorlopig vooral een snelgroeiende uitdager — geen volwaardige gelijke op het gebied van de modernste DRAM- en AI-geheugenproducten.

CXMT ontweek de val van Jinhua, maar niet het geopolitieke risico

Het meer geïnternaliseerde model van CXMT verkleinde één soort kwetsbaarheid, maar maakte het bedrijf niet immuun voor geopolitieke druk. In 2025 wees het Amerikaanse ministerie van Defensie CXMT aan als een ‘Chinees militair bedrijf’. CXMT betwist die kwalificatie en probeert de aanwijzing via de rechter aan te vechten. Het bedrijf zegt dat zijn DRAM-producten zijn ontworpen en worden verkocht voor civiel en commercieel gebruik. 1

Die aanwijzing is niet hetzelfde als plaatsing op de Entity List van het ministerie van Handel. Dat onderscheid is belangrijk. Een aanwijzing als militair bedrijf door het Pentagon kan gevolgen hebben voor overheidsaanbestedingen, contracten, reputatie en zakelijke klanten. De Entity List is daarentegen een exportcontrolemechanisme dat voor bepaalde transacties een vergunning vereist. Reuters meldde in juni 2026 dat de Verenigde Staten hadden overwogen CXMT op een bredere handelszwarte lijst te zetten, maar dat toen nog niet hadden gedaan. 2

Het verschil maakt ook duidelijk waarom CXMT politiek kwetsbaar blijft, ondanks de opbouw van meer binnenlandse capaciteiten. Chipproductie steunt op een wereldwijd ecosysteem van machines, software, onderdelen, materialen, technische diensten, klanten en financiering. Beperkingen op één van die punten kunnen de uitbreiding vertragen of de kosten verhogen.

Wat de vergelijking zegt over China’s geheugenstrategie

Het contrast tussen Jinhua en CXMT levert vier lessen op over China’s poging om een eigen DRAM-industrie op te bouwen.

1. Een fabriek is nog geen industriële capaciteit

Beide projecten richtten zich op grootschalige waferproductie. Een fabriek wordt echter pas concurrerend wanneer zij wordt ondersteund door proceskennis, hoge rendementen, technisch talent, toegang tot leveranciers en gekwalificeerde klanten. Jinhua had de fysieke fabriek en een technologiepartner, maar kon het bredere systeem dat nodig was voor commerciële productie niet in stand houden.

2. Technologieoverdracht versnelt vooruitgang, maar vergroot ook het risico

De rol van UMC bood Jinhua een snelle route naar DRAM, maar bracht ook juridische en geopolitieke risico’s met zich mee rond de herkomst van de technologie. CXMT’s combinatie van verworven IP en eigen R&D was trager en duurder, maar hielp institutionele kennis op te bouwen die minder afhankelijk was van één externe relatie. 3331

3. Geduldig kapitaal is cruciaal in de geheugenmarkt

DRAM is een kapitaalintensieve en cyclische sector. CXMT kon verliezen dragen voordat het profiteerde van sterkere vraag naar geheugen en financiering via de beurs. De beursgang leverde een aanzienlijke nieuwe kapitaalbron op voor extra capaciteit, technologische upgrades en onderzoek, maar gunstige marktprijzen nemen de fundamentele kosten van de inhaalslag niet weg. 171952

4. Eigen technologie maakt een bedrijf niet politiek onaantastbaar

De vooruitgang van CXMT laat zien dat binnenlandse R&D en intellectueel eigendom een geloofwaardige uitdager kunnen opleveren. Het juridische conflict met het Pentagon onderstreept tegelijk de grenzen daarvan: een bedrijf kan zijn afhankelijkheid van buitenlandse technologie verkleinen en toch blootstaan aan buitenlandse apparatuur, klanten, regelgeving en nationale veiligheidsbesluiten. 12

Een smalle route naar succes

Jinhua en CXMT zijn niet geslaagd of mislukt omdat het ene project staatssteun kreeg en het andere niet. Beide waren staatsgesteunde initiatieven. Het beslissende verschil was of het technologische leerproces kon doorgaan nadat politieke en juridische schokken zich voordeden.

De extern afhankelijke route van Jinhua werd onderbroken op het moment dat het project bijna klaar was om op te schalen. CXMT combineerde geduldiger kapitaal, verworven IP, eigen R&D en productie op grotere schaal. Daardoor kon het de vooruitgang stap voor stap opstapelen. Toch is de opmars van CXMT niet het einde van China’s DRAM-uitdaging. Het bedrijf heeft nog te maken met technologische achterstanden, druk op rendement en kosten, cyclische vraag en de mogelijkheid van strengere exportcontroles.

De bredere les is dat China een serieuze uitdager in geheugenchips kan opbouwen — maar alleen via een smalle route. Daarvoor zijn langdurige financiering, binnenlandse vraag, legale toegang tot technologie, aanhoudende engineering, productiediscipline en bescherming tegen geopolitieke knelpunten nodig. CXMT is op die route verder gekomen dan Jinhua. De route zelf is daarmee nog niet politiek veilig.