Radiosignalen lijken afkomstig van exoplaneet Beta Pictoris b

Astronomen melden dat ze met de Zuid-Afrikaanse MeerKAT-radiotelescoop radiosignalen hebben gelokaliseerd bij de reuzenplaneet Beta Pictoris b. De terugkerende stoten passen volgens de onderzoekers bij poollicht en wijzen op een sterk magneetveld. De studie is nog niet door vakgenoten beoordeeld, dus de bevinding is voorlopig. 15

Hoe de onderzoekers de planeet als bron aanwezen

Het team observeerde het Beta Pictoris-systeem vier keer in 2025 en 2026. Daarbij werden zowel terugkerende radiostoten als aanhoudende, zwakkere straling gemeten. Vervolgens vergeleken de onderzoekers de positie van de radiosignalen met de bekende posities van objecten in het systeem. Die kwam overeen met Beta Pictoris b, niet met de ster. 1217

Dat onderscheid is belangrijk: eerdere radiosignalen uit exoplanetstelsels konden niet met zekerheid aan een planeet worden toegeschreven in plaats van aan de ster eromheen. 58

Signalen die bij poollicht passen

De straling werd waargenomen tussen 0,85 en 3,5 gigahertz. Een deel bestond uit snelle, terugkerende stoten die sterk circulair gepolariseerd waren: de oriëntatie van de radiogolven draait daarbij terwijl ze zich voortplanten. De onderzoekers schrijven de signalen toe aan zogeheten elektron-cyclotron-maserstraling, een proces dat voorkomt bij aurorale radio-emissie. Volgens hen ontstaat die straling door wisselwerking tussen de magnetosfeer en ionosfeer van de planeet. 18

Op basis van de frequentie schatten de onderzoekers dat het magneetveld op de plek waar de straling ontstaat minstens 1,25 kilogauss bedraagt. Daarmee zou de detectie niet alleen een mogelijke eerste directe radio-waarneming van een exoplaneet zijn, maar ook een manier bieden om het magneetveld van een planeet buiten ons zonnestelsel te bepalen. 1

De signalen zijn geen aanwijzing voor intelligent leven. De onderzoekers interpreteren het patroon en de polarisatie als natuurlijke radio-emissie die samenhangt met de magnetische omgeving van de planeet. 15

Waarom bevestiging nodig is

De uitkomst is veelbelovend, maar het onderzoek staat nog als preprint online en heeft de collegiale beoordeling nog niet doorlopen. Ook eerdere waarnemingen onderstrepen waarom voorzichtigheid nodig is: radio-emissie uit een systeem met een ster en planeten vertelt op zichzelf nog niet welk object de bron is. 158

Nieuwe waarnemingen kunnen uitwijzen of de stoten opnieuw optreden en of de radiosignalen op hun positie bij Beta Pictoris b blijven passen. Dat helpt onderzoekers de lokalisatie en de schatting van het magneetveld te toetsen, zonder de huidige bevinding al als definitief te beschouwen.