Niet alleen Nvidia profiteert: AI-datacenters maken stroom en koeling tot bottelnek

AI-infrastructuur draait allang niet meer uitsluitend om GPU's. Hoe meer AI-servers er in een datacenter komen, hoe meer elektriciteit moet worden omgezet, verdeeld, beveiligd en intern beheerd. Tegelijkertijd moet aanzienlijk meer warmte betrouwbaar worden afgevoerd. Daardoor groeit de afzetmarkt voor transformatorbouwers, specialisten in stroomvoorziening en leveranciers van vloeistofkoeling mee met die voor chipbedrijven.

Waarom de investeringen zo snel oplopen

McKinsey verwacht dat de wereldwijde vraag naar datacentercapaciteit stijgt van ongeveer 82 GW in 2025 naar circa 220 GW in 2030. De capaciteit voor AI zou daarbij 3,5 keer zo groot worden, van ongeveer 44 GW naar 155 GW. Voor niet-AI-toepassingen is de verwachte groei 1,7 keer. 22

Ook de geraamde investeringen zijn enorm. Volgens McKinsey is er wereldwijd tegen 2030 mogelijk 6,7 biljoen dollar nodig voor datacenters, waarvan 5,2 biljoen dollar voor AI-geschikte capaciteit. Dit zijn ramingen van benodigde kapitaalinvesteringen, niet van reeds geplaatste orders of definitief toegezegde uitgaven. 28

De belangrijkste drijfveer is de snel stijgende vermogensdichtheid per rack: een kast met servers. In een door berichtgeving aangehaald scenario van Bank of America kan het stroomverbruik van een AI-rack tegen 2030 boven 1,5 MW uitkomen. In dat geval is per installatie veel meer elektrische infrastructuur én zwaardere koeling nodig dan in een traditioneel serverpark. 20

Welke leveranciers profiteren?

Transformatoren en netapparatuur: HD Hyundai Electric en Hainan Jinpan

Transformatoren zetten de hoogspanning van het elektriciteitsnet om naar niveaus die bruikbaar zijn voor servers, koelsystemen en stroomverdelers. Juist die apparatuur is een praktische flessenhals geworden: energiebedrijven en datacenterontwikkelaars bestellen steeds verder vooruit om beperkte productiecapaciteit veilig te stellen.

Reuters meldde dat de vraag naar AI-infrastructuur in de eerste helft van 2026 sterk was voor het Zuid-Koreaanse HD Hyundai Electric en het Chinese Hainan Jinpan Smart Technology, vooral vanuit Noord-Amerika. 142

HD Hyundai Electric laat zien wat een krappe markt operationeel kan betekenen. Het bedrijf rapporteerde in het tweede kwartaal meer dan 1,4 miljard dollar aan nieuwe orders; de orderportefeuille liep eind juni 2026 op tot bijna 8,5 miljard dollar. 36 Zo'n portefeuille geeft beter zicht op toekomstige omzet, maar is geen omzetgarantie: leveringen, onderdelenkosten en de voortgang van projecten bepalen uiteindelijk de winstbijdrage.

Stroomomzetting en complete systemen: Delta Electronics

Een datacenter heeft meer nodig dan alleen een aansluiting op het net. Binnen de locatie zijn onder meer stroomomzetting, distributie, noodstroomvoorzieningen en besturing nodig. Delta Electronics heeft activiteiten in AI-stroomvoorziening, koeling en datacenterinfrastructuur. Het bedrijf zei tegen Reuters dat deze oplossingen een groeimotor blijven, terwijl het de productie uitbreidt in Thailand, de Verenigde Staten en andere locaties. 1

Die brede positie kan waardevol zijn, omdat klanten een geïntegreerd probleem willen oplossen in plaats van losse onderdelen inkopen. Daar staat tegenover dat systeemleveranciers wereldwijd concurreren en hun betrouwbaarheid op grote schaal moeten bewijzen.

Thermisch beheer: AVC, Auras en Envicool

Asia Vital Components (AVC), Auras Technology en Shenzhen Envicool behoren tot de leveranciers van thermisch beheer die profiteren van steeds dichtere AI-systemen. Wanneer racks heter worden, verschuift de vraag van conventionele ventilatoren en koelblokken naar onder meer cold plates, koelvloeistofverdelers, pompen, manifolds, warmtewisselaars en thermische besturing op locatieniveau.

Vloeistofkoeling staat centraal in die overgang. Microsoft stelt dat traditionele luchtkoeling de dichtheid van moderne AI-hardware niet aankan. In zijn AI-datacenters circuleert vloeistof rechtstreeks door de servers om warmte af te voeren. 8 Volgens één prognose van Bank of America stijgt het aandeel vloeistofkoeling in nieuwe AI-datacenterinstallaties naar 70% in 2030, tegenover ongeveer 30% nu. 2021

Dat is nadrukkelijk een prognose, geen zekerheid. De adoptie verschilt per chiparchitectuur, rackdichtheid, betrouwbaarheidseis, voorkeur van de exploitant en beschikbaarheid van gekwalificeerde koelsystemen.

Toegang tot stroom kan belangrijker worden dan rekenkracht

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) verwacht dat het wereldwijde elektriciteitsverbruik van datacenters meer dan verdubbelt tot ongeveer 945 TWh in 2030. Het schat bovendien dat circa 20% van de geplande datacenterprojecten vertraging kan oplopen als risico's rond het elektriciteitsnet niet worden aangepakt. 43

De kern is een verschil in doorlooptijd. Een AI-datacenter kan in enkele jaren worden gepland en gebouwd, maar nieuwe hoogspanningsverbindingen, onderstations en netaansluitingen kosten veel langer. In veel regio's duurt een netaansluiting vier tot tien jaar. 53

Voor leveranciers van apparatuur werkt dit twee kanten op:

• Op korte termijn: tekorten aan transformatoren, schakelapparatuur en aanverwante systemen kunnen orders, prijzen en de zichtbaarheid van orderportefeuilles ondersteunen. 42
• Op langere termijn: dezelfde tekorten kunnen projecten van klanten vertragen, waardoor ook de levering van apparatuur en dus omzet later komt.

De best gepositioneerde bedrijven zijn daarom waarschijnlijk niet simpelweg de ondernemingen met AI-blootstelling, maar leveranciers met gecertificeerde producten, betrouwbare productiecapaciteit, voldoende componenten en een bewezen vermogen om op tijd te leveren.

Efficiëntieclaims verdienen nuance

Solid-state-transformatoren en stroomarchitecturen op basis van siliciumcarbide (SiC) kunnen op termijn efficiëntere, meer op gelijkstroom gerichte datacenterontwerpen mogelijk maken. Wolfspeed noemt voor bepaalde SiC-architecturen een verbetering van de totale efficiëntie tot 5% en 25% tot 40% lagere omzettingsverliezen. Dat zijn claims van een leverancier over specifieke architecturen, geen sectorbrede meting van gerealiseerde besparingen. 45

Ook is er in het beschikbare bronmateriaal geen onderbouwing voor een universele energiebesparing van meer dan 27% door vloeistofkoeling. De uitkomst hangt af van het alternatief met luchtkoeling, de chipdichtheid, temperaturen van de koelvloeistof, het ontwerp van de locatie en mogelijk hergebruik van restwarmte. De robuustere conclusie is dat AI-installaties met hoge dichtheid vloeistofkoeling steeds noodzakelijker maken; de exacte energiewinst is locatiegebonden. 824

Evenmin onderbouwen de beschikbare bronnen een vaste adoptiegraad van 40% voor solid-state-transformatoren. Conventionele transformatoren blijven essentieel voor net- en datacenterinfrastructuur, terwijl solid-state-ontwerpen nog moeten voldoen aan eisen rond kosten, kwalificatie, betrouwbaarheid en netcompatibiliteit.

Kansen voor marges, maar ook duidelijke risico's

Leveranciers van stroomapparatuur kunnen profiteren wanneer gekwalificeerde productiecapaciteit schaars is. Hoogspanningstransformatoren en verwante apparatuur zijn specialistische producten met lange levertijden. HD Hyundai Electric's ordergroei en portefeuille illustreren die gunstige marktdynamiek. 36

Voor thermische leveranciers is het profiel anders. Vloeistofkoeling verhoogt de waarde van de inhoud per rack en beloont technische expertise, betrouwbaarheid en systeemintegratie. Tegelijk is de markt competitief en kunnen losse componenten sneller inwisselbaar worden dan complete systemen. Belangrijke risico's zijn veranderende ontwerpen, concentratie bij grote klanten, prijsdruk en productie-uitbreiding die de huidige schaarste uiteindelijk vermindert.

Een bruikbare toets voor mogelijke winnaars is of een leverancier:

1. gekwalificeerde apparatuur op schaal kan produceren;
2. kritieke onderdelen en capaciteit vóór de vraag kan vastleggen;
3. geïntegreerde stroom- of koelsystemen levert in plaats van alleen losse onderdelen;
4. prijzen en betrouwbaarheid kan handhaven in snelle productcycli; en
5. internationaal kan uitbreiden zonder kwaliteit, kasstroom of leverprestaties te schaden.

Drijvende en onderzeese datacenters: alternatief, geen standaard

Drijvende en onderzeese datacenters kunnen aantrekkelijk zijn op specifieke locaties waar grond, zoet water, koeling of vergunningen schaars zijn. Onderwaterfaciliteiten kunnen omringend zeewater benutten voor koeling. China heeft projecten richting commerciële exploitatie gebracht, waaronder een door offshorewind aangedreven onderwaterdatacenter nabij Shanghai. 47

Vooralsnog zijn dit niches, geen vervanging voor conventionele datacentercampussen op land. Ze brengen eigen uitdagingen mee op het gebied van techniek, onderhoud, connectiviteit en vergunningen. Hun betekenis op korte termijn ligt vooral in het tonen van mogelijke oplossingen wanneer druk op stroom, water en ruimte zeer groot wordt.

Conclusie

De AI-golf verbreedt de infrastructuurkans ver voorbij GPU's. Producenten van transformatoren zoals HD Hyundai Electric en Hainan Jinpan zitten op een schaarse schakel in de keten. Delta Electronics is actief in zowel stroomvoorziening als koeling, terwijl AVC, Auras en Envicool profiteren van meer thermische inhoud in racks met hoge dichtheid. 1

De duurzame winnaars zijn de leveranciers die sterke vraag kunnen omzetten in betrouwbare leveringen en rendabele systemen. De kanttekening is minstens zo belangrijk: netaansluitingen, levertijden van apparatuur en uitvoering van projecten kunnen de bouwgolf vertragen, ook als de vraag naar AI groot blijft. Stroom leveren en warmte afvoeren zijn in deze cyclus geen bijzaken, maar de centrale beperkingen voor de snelheid waarmee AI-capaciteit kan worden gebouwd. 4342