Fed, BOJ, ECB en Bank of England: de hawkish draai van september 2026

De grote centrale banken varen in september 2026 niet allemaal exact dezelfde koers, maar de gezamenlijke richting is duidelijk havikachtiger: minder ruimte voor renteverlagingen en meer aandacht voor het indammen van inflatie.

De aanleiding is geen uitgesproken optimisme over de economische groei. Het is vooral de vrees dat een aanbodschok — met olie boven $ 100 per vat als zichtbaarste symptoom — niet beperkt blijft tot benzine en energie. Centrale bankiers willen voorkomen dat hogere energiekosten doorwerken in lonen, dienstenprijzen en inflatieverwachtingen.

De besluiten en verwachtingen op een rij

Centrale bank	Stand in september	Besluit of marktverwachting	Waar beleggers op letten
Federal Reserve (Fed)	Besluit nog niet genomen	Markten rekenden eerder op een verhoging van 25 basispunten naar 3,75%–4,00%; een Reuters-peiling onder economen wees juist vooral op handhaving	Of de Fed inflatiebestrijding voorrang geeft ondanks politieke druk voor lagere rentes
Bank of Japan (BOJ)	Besluit nog niet genomen	Vrijwel unanieme verwachting van +25 basispunten naar 1,25%	Of de BOJ op verdere, snellere normalisering hint
Europese Centrale Bank (ECB)	Heeft al verkrapt	Depositorente met 25 basispunten verhoogd naar 2,50%	Inflatie blijft naar verwachting nog geruime tijd boven de doelstelling van 2%
Bank of England (BoE)	Pauze verwacht	Bank Rate naar verwachting ongewijzigd op 3,75%	Of hardnekkige inflatie de kans op een latere verhoging vergroot

Fed: renteverhoging ingeprijsd, maar geen uitgemaakte zaak

De Fed ging de vergadering van 15 en 16 september in met een bandbreedte voor de beleidsrente van 3,50% tot 3,75%. In de notulen die in augustus werden gepubliceerd, stond dat de markt voor september al volledig een renteverhoging van 25 basispunten had ingeprijsd. 1

Op 10 september gaven fed-funds futures ongeveer 70% kans op zo'n verhoging, naar 3,75%–4,00%. 3 Maar de verwachting was allerminst eensgezind: in een Reuters-enquête verwachtte een meerderheid van 65 van de 93 economen dat de Fed de rente ongemoeid zou laten. 2

Dat verschil is veelzeggend. Een verhoging zou onderstrepen dat de Fed de inflatierisico's zwaar genoeg vindt om ondanks de publieke oproepen van president Donald Trump en andere regeringsfunctionarissen tot lagere rentes toch te verkrappen. 11 Een pauze kan daarentegen worden opgevat als het oordeel dat duurdere energie nog niet tot een breed en hardnekkig inflatieprobleem heeft geleid.

Voor financiële markten is de toelichting waarschijnlijk belangrijker dan de rentezet zelf. Een eenmalige verhoging als reactie op recente inflatiecijfers heeft een andere betekenis dan een verhoging die gepaard gaat met signalen voor meer renteverhogingen.

Bank of Japan: de duidelijkste verwachte stap

Voor de BOJ-vergadering van 17 en 18 september bestaat de sterkste consensus. Volgens een Reuters-peiling verwacht 97% van de economen een verhoging van 25 basispunten naar 1,25%. 18

De kwestie gaat echter verder dan die ene stap. Aanhoudende prijsdruk en een zwakke yen hebben de zorgen over een bredere inflatie-overschrijding vergroot. Reuters meldde dat beleidsmakers mogelijk een sneller tempo van toekomstige verkrapping signaleren als die risico's toenemen. 17

Voor beleggers draait het dus vooral om het pad ná september. Een duidelijker signaal van normalisering kan de yen steunen en posities onder druk zetten die met goedkoop geleend yen-geld zijn gefinancierd. Een voorzichtige boodschap zou juist bevestigen dat de BOJ stap voor stap wil blijven bewegen.

ECB: al in actie tegen de energieschok

De ECB verhoogde op 10 september haar drie belangrijkste rentetarieven met 25 basispunten. De depositorente komt daardoor op 2,50%, de rente voor basisherfinanciering op 2,65% en de marginale beleningsrente op 2,90%, met ingang van 16 september. 64

De ECB legde expliciet een verband met het conflict in het Midden-Oosten en de hogere prijzen die daaruit voortvloeien. De inflatie zal volgens de centrale bank waarschijnlijk nog geruime tijd boven de doelstelling van 2% blijven. 49 Reuters meldde dat de ECB haar groeiverwachting voor 2026 verhoogde van 0,8% naar 0,9%, terwijl zij voor 2026 rekent op 3,0% inflatie en voor 2027 op 2,5%. 51

Die combinatie van hogere verwachte inflatie en een iets gunstiger groeibeeld geeft de ECB meer ruimte om prijsstabiliteit voorop te zetten. Toch benadrukte president Christine Lagarde dat er geen toekomstig rentepad was besproken. De verhoging van september is dus geen belofte van een vooraf vastgelegde reeks nieuwe verhogingen. 51

Bank of England: ook een pauze kan havikachtig zijn

De Bank of England zal de Bank Rate op de vergadering van 17 september naar verwachting handhaven op 3,75%. 21 Daarmee wijkt de BoE af van de ECB en vermoedelijk ook de BOJ, maar een rentepauze betekent niet automatisch dat het beleid minder streng wordt.

Cruciaal is hoe de Britse centrale bank spreekt over hardnekkige inflatie en de energieschok. Een marktverwachting die voor de vergadering werd gepubliceerd, voorzag een verhoging van 25 basispunten in november, omdat inflatie hardnekkig blijft en de groei standhoudt. Dat is een prognose van Goldman Sachs, geen toezegging van de BoE. 25

De meest waarschijnlijke Britse pauze moet daarom worden gelezen als afwachten binnen een nog altijd restrictieve beleidsomgeving — niet als bewijs dat de inflatiezorgen zijn verdwenen.

Waarom olie en obligatierentes de gezamenlijke draai verklaren

Dure energie kan inflatie hardnekkig maken

Brentolie sloot op 14 september op $ 105,68 per vat, na een stijging van bijna 9% in de voorafgaande week. Reuters koppelde de prijsstijging aan verstoringen van de aanvoer uit het Midden-Oosten, waaronder de tijdelijke sluiting van de Saudische East-West Pipeline na een droneaanval. 37

Centrale banken kunnen geen extra olie produceren; hogere rentes draaien een energieschok dus niet rechtstreeks terug. Hun zorg zit in de tweede-orde-effecten. Hogere brandstof- en energiekosten kunnen de prijzen in de rest van de economie opdrijven, loononderhandelingen beïnvloeden en huishoudens en bedrijven doen rekenen op langdurig hogere inflatie. De ECB noemt dat risico uitdrukkelijk in haar beleidsverklaring. 49

Hogere marktrentes verkrappen al vóór nieuwe rentebesluiten

De rentes op staatsobligaties liepen wereldwijd al op vóór de rentebesluiten in september. Op 1 september tikte het rendement op de Amerikaanse tienjaars staatslening 4,798% aan, het hoogste niveau sinds januari 2025. 33 Reuters meldde bovendien dat de bredere verkoopgolf op de obligatiemarkten de financieringskosten voor overheden, bedrijven en huishoudens in grote economieën verhoogde. 34

Dat is belangrijk omdat marktrentes het monetaire beleid doorgeven buiten de officiële centrale-bankrentes om. Hypotheken, bedrijfsleningen, staatsfinanciering en aandelenwaarderingen kunnen allemaal geraakt worden door hogere obligatierentes. Daardoor is de financiële omgeving al krapper, zelfs wanneer een centrale bank bij de volgende vergadering afwacht.

Wat dit kan betekenen voor de rest van 2026

Het meest waarschijnlijke scenario is geen wereldwijd perfect gesynchroniseerde cyclus van renteverhogingen. De Fed-beslissing blijft omstreden, de BoE zal waarschijnlijk pauzeren en de ECB heeft zich niet vastgelegd op een volgend rentepad. Toch hanteren de vier instellingen steeds nadrukkelijker hetzelfde uitgangspunt: voorkom dat een energieschok de inflatieverwachtingen voor de middellange termijn opnieuw omhoog zet.

Daarom volgen markten vooral vier factoren:

• Olieaanvoer: nieuwe verstoringen kunnen de inflatieschok verlengen.
• Inflatie- en looncijfers: die laten zien of hogere energiekosten breder doorwerken in binnenlandse prijzen.
• Communicatie van centrale banken: de aanwijzingen voor volgende vergaderingen kunnen zwaarder wegen dan een al verwachte stap van 25 basispunten.
• Obligatierentes en valuta: hogere rentes maken de financiële condities zelfstandig krapper, terwijl een havikachtigere BOJ grote gevolgen kan hebben voor de yen.

Voor risicovolle beleggingen wordt de liquiditeitsomgeving minder vergevingsgezind als rentes blijven oplopen en het beleid restrictief blijft. De directe marktreactie hangt echter af van wat al in de koersen zit. Een breed verwachte ECB-verhoging of BOJ-stap kan minder schokken dan een onverwachte Fed-pauze, een agressiever Fed-pad of een BOJ-signaal dat wijst op veel snellere normalisering.

Er is in de beschikbare berichtgeving onvoldoende bewijs om instromen in bitcoin-ETF's als een primaire aanjager van deze centrale-bankbesluiten te zien. Voor digitale activa geldt, net als voor aandelen en bedrijfsobligaties, dat vooral de vraag telt of krappere mondiale financiële condities de risicobereidheid terugdringen.