De kern van het probleem ligt bij High-Bandwidth Memory (HBM). Dit is zeer snel geheugen dat rechtstreeks wordt gekoppeld aan AI-versnellers, zoals de chips die NVIDIA aan grote cloudbedrijven en AI-laboratoria levert. Die systemen worden op grote schaal ingekocht voor het trainen en draaien van AI-modellen.
SK Hynix meldde dat de productie van DRAM, NAND en HBM voor heel 2026 in feite al is uitverkocht . Ook een vicepresident van Micron zei: “we are completely sold out for 2026” .
Fabrikanten kunnen een wafer die voor HBM wordt gebruikt niet tegelijkertijd inzetten voor conventionele DRAM. Elke uitbreiding van HBM-capaciteit verkleint daardoor de ruimte voor geheugen dat in gewone computers en videokaarten terechtkomt. TrendForce verwacht dat HBM eind 2026 goed is voor 22 procent van de totale DRAM-waferinput, oplopend tot 30 procent eind 2027 . Deutsche Bank rekent voor 2026 op een tekort van ongeveer 10 procent tussen de DRAM-vraag en de beschikbare productiecapaciteit .
De prijsstijgingen zijn inmiddels fors. Een DDR5-kit van 64 GB die eerder ongeveer 195 dollar kostte, liep in het eerste kwartaal van 2026 op tot circa 788 dollar: een stijging van 304 procent . Een snelle DDR5-kit van 32 GB ging van ongeveer 90 naar 240 dollar, oftewel 167 procent hoger . HBM3E voor leveringen in 2026 werd ongeveer 20 procent duurder .
Ook in een complete GPU weegt geheugen steeds zwaarder mee. Het aandeel van GDDR6- en GDDR7-geheugen in de materiaalkosten van een videokaart steeg van ongeveer 55 procent naar soms 80 procent .
Voor consumenten zijn vooral de GeForce RTX 50-videokaarten geraakt. NVIDIA zou de levering aan fabrikanten en assemblagepartners met maximaal 20 procent hebben verlaagd. Bij sommige modellen liep de productievermindering in de eerste helft van 2026 op tot 30 à 40 procent . Sinds eind 2025 zijn de prijzen van de RTX 50-serie wereldwijd met ongeveer 15 tot 20 procent gestegen .
De RTX 5090, met een officiële adviesprijs van 1.999 tot 2.199 dollar, werd in april op secundaire markten voor 5.000 tot 6.000 dollar verhandeld . Halverwege 2026 lagen gemelde marktprijzen tussen 3.500 en 6.000 dollar. Afhankelijk van verkoper en kanaal betekent dat een opslag van 75 tot 200 procent . Zelfs de niet meer geproduceerde RTX 4090 kost tweedehands meer dan 2.500 dollar .
Daar kan nog een nieuwe prijsronde bovenop komen. Een rapport van eind juli meldt dat NVIDIA een verhoging tot 30 procent voorbereidt na een prijsverhoging van Samsung voor DRAM .
Voor zakelijke AI-hardware liggen de bedragen nog veel hoger. Nieuwe H100-kaarten worden verkocht voor 25.000 tot 40.000 dollar . Een B200 kost naar schatting 30.000 tot 50.000 dollar per GPU . Een DGX B300-systeem met acht B300-GPU’s staat genoteerd voor 300.000 tot 350.000 dollar . Ook de compacte DGX Spark werd 700 dollar duurder en kost nu 4.699 dollar, waarbij NVIDIA naar hogere componentkosten verwijst .
Ook AMD ontkomt niet aan de geheugencrisis. De fabrikant verhoogde de prijzen van de Radeon RX 9000-serie aan het begin van 2026 met 10 tot 17 procent. De RX 9070 XT kreeg binnen de reeks de grootste verhoging: 17 procent .
De stijging hangt samen met de hogere kosten van GDDR6-videogeheugen. AMD’s assemblagepartners zouden 10 dollar extra betalen per 8 GB VRAM . In juli volgde bovendien een nieuwe verhoging van ongeveer 10 procent voor bundels van GPU en geheugen, die de volledige RX 9000-serie raakt . Modellen met meer VRAM worden daarbij relatief harder getroffen .
David McAfee, AMD’s vicepresident en algemeen directeur voor Ryzen en Radeon, erkende het DRAM-tekort publiekelijk. Hij beloofde dat het bedrijf de verhogingen “binnen redelijke grenzen” wil houden . Toch liep de prijs van de RX 9070 XT, die officieel 599 dollar kost, in juli uiteen van ongeveer 599 tot 989 dollar .
Het meest opvallende signaal is misschien wel dat ook Apple zijn prijzen moest verhogen. Het bedrijf staat bekend om zijn grote inkoopmacht en langlopende leveringscontracten, maar kon de oplopende kosten uiteindelijk niet volledig blijven opvangen.
Op 25 juni 2026 verhoogde Apple de prijzen van meerdere MacBooks en iPads . De instapprijs van de MacBook Neo ging van 599 naar 699 dollar .
Topman Tim Cook noemde de verhogingen in een interview met The Wall Street Journal “onvermijdelijk”. Hij verwees naar het tekort aan RAM en zei dat de situatie “onhoudbaar” was geworden . Apple liet weten nog nooit zo’n snelle stijging van componentprijzen te hebben meegemaakt .
Eerder in 2026 leek Apple dankzij vaste leveringscontracten nog grotendeels beschermd tegen de ergste prijsstijgingen . Nu langlopende contracten aflopen en de DRAM-prijzen verder oplopen, neemt dat voordeel af . Amerikaanse media spreken inmiddels van “RAM-ageddon” en een verborgen “AI-belasting” voor consumenten . Apple heeft bovendien bevestigd dat verdere prijsverhogingen mogelijk zijn .
Voor GIGABYTE is geen afzonderlijke prijsverhoging in de beschikbare bronnen bevestigd. Als grote add-in-boardpartner (AIB) van zowel NVIDIA als AMD wordt het bedrijf echter wel rechtstreeks geraakt door de hogere kosten.
AIB-fabrikanten ontvangen GPU’s en geheugen vaak als onderdeel van gecombineerde leveringspakketten. De prijsstijgingen van 10 tot 15 procent voor zulke GPU-plus-geheugenbundels werken daardoor door in de uiteindelijke winkelprijs . Daarnaast betekent NVIDIA’s leveringsbeperking van 20 procent dat partners minder RTX 50-chips beschikbaar krijgen .
De hogere kosten van GDDR6 en GDDR7, samen met de prijsaanpassingen van AMD en NVIDIA, worden uiteindelijk grotendeels aan klanten doorgegeven. Volgens Bloomberg zien pc-fabrikanten in brede zin hogere inputkosten, vooral door duurdere DRAM en NAND. Die prijsvolatiliteit kan tot en met boekjaar 2027 aanhouden .
De geheugenschaarste blijft niet beperkt tot gamers en workstationgebruikers. Ook laptops, desktops, smartphones, SSD’s en andere consumentenelektronica worden geraakt.
Door de hogere geheugenkosten kunnen de wereldwijde pc-zendingen in 2026 met 10,4 procent dalen. Voor smartphones wordt een daling van 8,4 procent verwacht . IDC raamt dat de gemiddelde verkoopprijs van smartphones in een gematigd scenario met 3 tot 5 procent stijgt. In een pessimistisch scenario kan dat 6 tot 8 procent worden .
Aparna Mathur, prijsexpert aan NYU Stern, omschreef de ontwikkeling als een klassiek overloopeffect: de vraag schiet omhoog in één markt — AI-datacenters — en veroorzaakt vervolgens kostenstijgingen in andere markten .
De productie kan niet van de ene op de andere dag worden omgebouwd. TrendForce verwacht dat HBM ook in 2027 een groot deel van de DRAM-capaciteit blijft opeisen . Samsung waarschuwde dat aanzienlijke tekorten minstens tot en met 2027 kunnen aanhouden .
Nieuwe fabrieken bieden op termijn verlichting, maar niet meteen. De nieuw aangekondigde fabriek van Micron zal volgens een marktanalyse pas rond het derde kwartaal van 2028 betekenisvolle volumes leveren . Kearney houdt rekening met een volledig herstel dat mogelijk pas in 2030 wordt bereikt . Bloomberg concludeerde daarom: “There’s no relief until 2028” .
Voor consumenten is de praktische conclusie eenvoudig: wie in 2026 een nieuwe GPU, MacBook of pc nodig heeft, moet rekening houden met een forse opslag boven de adviesprijs. Wie kan wachten, doet er goed aan niet uit te gaan van een snelle prijsdaling. De huidige premies kunnen nog twee tot vier jaar merkbaar blijven.