Slimme brillen botsen op privacyzorgen — camera-loze ontwerpen bieden een uitweg

De privacykritiek rond slimme brillen met een camera remt de marktgroei voorlopig niet af. Wel verandert ze de voorwaarden waaronder mensen deze apparaten accepteren. De samenwerking tussen Meta en Ray-Ban heeft brillen zonder display bij een breed publiek gebracht: in het eerste kwartaal van 2026 werden ongeveer 2,25 miljoen exemplaren verscheept, 167 procent meer dan een jaar eerder. Meta had volgens gerapporteerde cijfers een marktaandeel van 69,2 procent. ^I

Die schaal maakt elk incident belangrijker. Video’s waarin pickupartiesten en prankmakers vrouwen en andere voorbijgangers naar verluidt zonder toestemming filmden, hebben de bijnaam “pervert glasses” aan de productcategorie gekoppeld. Dat is een forse reputatieschade voor apparaten die zich juist presenteren als handige, handsfree AI-brillen. ^CF

Waarom brillen met een camera een ander privacyprobleem opleveren

Bij een smartphone is meestal zichtbaar wanneer iemand filmt: de gebruiker tilt het toestel op, richt het ergens op en kijkt naar een scherm. Slimme brillen kunnen video vanuit het perspectief van de drager opnemen terwijl ze eruitzien als een gewone bril. Dat maakt ze praktisch, maar maakt het ook moeilijker om vast te stellen of omstanders daadwerkelijk toestemming hebben gegeven.

De brillen van Meta gebruiken een knipperend wit ledje om aan te geven dat er wordt opgenomen. Het bedrijf heeft bovendien gezegd dat de bril niet zou moeten opnemen wanneer het lampje wordt afgedekt of aan het zicht wordt onttrokken. Toch hebben berichtgeving en tests vragen opgeroepen over de zichtbaarheid van het signaal, de betekenis ervan voor omstanders en de werking ervan in iedere opnamesituatie. ^TFC

Het probleem gaat daarom verder dan de vraag of een gebruiker de bril technisch kan aanpassen. Een omstander moet het signaal kunnen zien, begrijpen wat het betekent, erop kunnen vertrouwen dat het werkt en bezwaar kunnen maken voordat beelden worden opgenomen of gedeeld. Een technisch waarschuwingslampje kan misbruik ontmoedigen, maar staat niet gelijk aan geïnformeerde toestemming.

Meta probeert manipulatie van het lampje nutteloos te maken

Meta heeft voor zijn brillen van de tweede generatie een softwarematige beveiliging toegevoegd. Als het apparaat detecteert dat het opnameledje is afgedekt, aangepast of vernield, moet de camera worden uitgeschakeld. De update bouwt voort op een eerdere beveiliging die opname moest verhinderen wanneer het lampje werd geblokkeerd. ^9E

Dat is een relevante verbetering. Een voor de hand liggende route naar heimelijk filmen — het zichtbare signaal uitschakelen terwijl de camera actief blijft — wordt zo afgesloten. Meta heeft ook gezegd advertenties en handelsactiviteiten rond aanpassingen die het ledje omzeilen, te zullen aanpakken. ^EG

De update lost niet elk vertrouwensprobleem op. Een klein lampje valt niet in iedere omgeving op, voorkomt niet dat iemand filmt zonder dat anderen het merken en kan de schade achteraf niet ongedaan maken. CBS News meldde bovendien een test waarbij het afdekken van het lampje nadat de opname al was begonnen, de opname niet leek te stoppen. Meta zei daarop dat de manipulatiebeveiliging bedoeld is om te werken vóórdat de opname start. ^C

Platforms pakken vooral het misbruik aan

De kritiek legt ook verantwoordelijkheid bij sociale platforms. Instagram zei content te verwijderen die mensen uitbuit of lastigvalt, waaronder pickupvideo’s die met slimme brillen zijn opgenomen. Ook zouden prominente accounts die met dergelijke content in verband werden gebracht, zijn gedeactiveerd. ^FP

Daarmee probeert Instagram de prikkel weg te nemen om vernederende beelden voor veel views te publiceren. Maar moderatie is een oplossing achteraf. Ze voorkomt niet dat iemand privé wordt gefilmd, dat beelden op een ander platform worden verspreid of dat er schade ontstaat voordat een bericht wordt verwijderd. De privacykwestie begint bij het maken van de opname, niet pas bij de publicatie.

Evenementen en horecazaken stellen hun eigen regels

Organisatoren en bedrijven hoeven niet te wachten op nieuwe, specifiek op slimme brillen gerichte wetgeving om te bepalen wat op hun terrein acceptabel is. Monopoly Events, organisator van Comic-Con-evenementen in het Verenigd Koninkrijk, verbood Meta-brillen en andere draagbare opnameapparaten nadat bezoekers zeiden minder snel terug te willen komen vanwege heimelijke opnames. ^B

Ook DEF CON verbood Meta-achtige brillen met opnamefuncties, zelfs wanneer ze als bril op sterkte worden gebruikt. ^T De Britse pubketen Wetherspoon verbood daarnaast het gebruik van de opnamefunctie in zijn pubs, onder verwijzing naar het bestaande beleid tegen filmen van klanten of medewerkers zonder toestemming. ^I

Deze besluiten laten zien wanneer privacy direct een commerciële kwestie wordt. Conventies, cafés, werkplekken, scholen, sportscholen, zorgomgevingen en vertrouwelijke vergaderingen zijn afhankelijk van het gevoel dat mensen kunnen deelnemen zonder ongemerkt te worden opgenomen. Als een apparaat die verwachting ondermijnt, is een eenvoudig verbod voor een locatie soms aantrekkelijker dan proberen vast te stellen of iedere bril op dat moment filmt.

Zonder camera wordt privacy een productvoordeel

De duidelijkste reactie uit de sector is niet een beter opnameledje, maar het volledig weglaten van de naar buiten gerichte camera.

Even Realities positioneert zijn displaybrillen rond productiviteit, zonder camera’s of luidsprekers. Het bedrijf presenteert dat expliciet als een manier om sociale wrijving te verminderen. ^T XGIMI kiest met de MemoMind One voor een vergelijkbare aanpak: de bril combineert een display in de lens met functies zoals vertaling, maar heeft geen camera. ^BT

De G2 van Halliday is ontworpen voor vergaderondersteuning en AI-functies zonder video-opname. De microfoons brengen wel andere privacyvragen met zich mee, maar het ontbreken van een camera maakt de bril in een vergaderruimte eenvoudiger uit te leggen. ^TW

Ook RayNeo kiest met de iO voor een camera-loos ontwerp. De bril richt zich op ondertiteling, vertaling, notities, AI-hulp en een heads-updisplay, in plaats van op draagbare fotografie. ^TG

Dat is meer dan een technisch compromis. Een camera-loze bril kan dienen als vertrouwenssignaal: de drager krijgt nuttige informatie te zien, zonder dat er een naar buiten gerichte lens op iedereen in de omgeving wijst. Dat kan belangrijker zijn dan maximale opnamecapaciteit op werkplekken, in klaslokalen, de zorg en andere omgevingen waar sociale acceptatie bepaalt of een product überhaupt gedragen kan worden.

De markt groeit ondanks de controverse

De privacykritiek moet niet worden verward met een instortende vraag. Volgens cijfers van IDC werden in het eerste kwartaal van 2026 ongeveer 2,25 miljoen slimme brillen zonder display verscheept — bijna evenveel als de naar verluidt 2,7 miljoen exemplaren die in heel 2024 werden verkocht. Met een aandeel van 69,2 procent bepalen de ontwerp- en beleidskeuzes van Meta bovendien in sterke mate hoe het publiek naar de hele categorie kijkt. ^I

De markt lijkt daardoor uiteen te vallen in twee concurrerende productverhalen:

• Camera-eerst: handsfree filmen, audio, AI-hulp en context vanuit het perspectief van de drager.
• Privacy-eerst: displays, ondertiteling, vertaling, aanwijzingen en productiviteit zonder naar buiten gerichte camera.

Camera-uitgeruste brillen houden een sterk voordeel op het gebied van gemak. Camera-loze modellen kunnen echter een acceptatievoordeel hebben op plaatsen waar filmen — zelfs als het technisch wordt aangekondigd — ongewenst is.

Wat er nu waarschijnlijk verandert

De volgende concurrentiefase draait bij slimme brillen net zozeer om vertrouwen als om hardware. Fabrikanten zullen moeten aantonen dat opname-indicatoren goed zichtbaar en moeilijk te omzeilen zijn. Platforms krijgen meer druk om misbruikte beelden snel te verwijderen. Locaties zullen hun eigen regels blijven opstellen wanneer algemene toestemmingseisen niet specifiek genoeg aanvoelen.

Fabrikanten van camera-loze brillen kunnen op hun beurt concurreren met producten die voor organisaties en omstanders eenvoudiger te accepteren zijn. Hun uitdaging is om voldoende nuttige AI- en displayfuncties te bieden zonder de zorgen over camera’s te vervangen door even onduidelijke praktijken rond microfoons, cloudverwerking of het bewaren van gegevens.

Een algeheel verbod op slimme brillen met camera ligt daarom niet voor de hand. De categorie beweegt eerder richting een belangrijkere scheidslijn: apparaten die omstanders vragen een opname-indicator te vertrouwen, tegenover apparaten die de camera weglaten zodat dat vertrouwen vanaf het begin eenvoudiger tot stand komt.