Samenwerking over sectoren heen: hoe het EU-onderzoeksprogramma van €6,6 miljard leidt tot patenten, mkb-groei en ondernemerschap

Deelname van het mkb

Het mkb is een grote begunstigde van het programma. Van de meer dan 4.300 bedrijven die onder Horizon Europe aan MSCA-projecten deelnamen, zijn er 2.200 mkb'ers . Via de pilot 'Choose Europe for Science' krijgen mkb'ers direct toegang tot top-postdoctoraal talent van over de hele wereld .

Impact per programma-onderdeel

Doctoral Networks (DN)

De MSCA Doctoral Networks zijn meerpartijen-promotieprogramma's die 'creatieve, ondernemende, innovatieve en veerkrachtige promovendi' ontwikkelen via partnerschappen tussen de academische en niet-academische sector . Onder Horizon 2020 werden meer dan 1.000 internationale promotienetwerken gefinancierd . Tussen 2021 en 2023 was bijna twee van elke vijf deelnemers een organisatie uit de private sector . De oproep voor 2026 heeft een toegewezen budget van € 593,03 miljoen .

Een praktijkvoorbeeld is het SERENADE-project, gecoördineerd door BSH Appliances (een Bosch-dochter), dat zeven promovendi opleidt die zowel academisch onderzoek als werk in de industrie doen en AI-gebaseerde voedselversheidssensoren ontwikkelen .

Staff Exchanges (SE)

Staff Exchanges financieren kortdurende internationale, intersectorale en interdisciplinaire uitwisselingen van onderzoeks- en innovatiepersoneel, en maken kennisoverdracht door de hele innovatieketen mogelijk . Sinds 2022 hebben meer dan 4.500 onderzoekers deelgenomen aan Staff Exchanges . In 2026 ondersteunt de Europese Commissie 84 Staff Exchange-projecten . Deelnemende organisaties doen 'innovatieve manieren van samenwerking en kennisoverdracht tussen sectoren' op en zien hun 'R&I-capaciteit toenemen' .

COFUND

COFUND co-financiert regionale, nationale en internationale promotie- en postdocprogramma's en verankert MSCA-principes (open werving, internationale mobiliteit, intersectorale blootstelling) in bestaande programma's . De COFUND-oproep van 2026 kreeg 141 voorstellen en zal naar verwachting ongeveer 30 projecten financieren met € 105,5 miljoen . De oproep van 2024 kende € 104,8 miljoen toe aan 27 projecten, waarmee meer dan 1.000 onderzoekers aan 463 organisaties in 36 landen werden ondersteund . COFUND-programma's moeten modules bevatten over innovatie, ondernemerschap, open science en onderzoeksintegriteit .

Choose Europe for Science-pilot

Deze nieuwe pilot is gelanceerd om de onzekere arbeidsmarktpositie van onderzoekers aan te pakken door gastorganisaties (academisch en niet-academisch) te financieren om postdoctorale onderzoekers te werven met uitzicht op een vaste aanstelling . In de eerste oproep werden 58 voorstellen ingediend, waarvan 49 in aanmerking kwamen, en de Commissie financierde 16 projecten gecoördineerd in 9 landen, met 84 partnerorganisaties uit 25 landen . Het initiatief streeft naar uitstekende arbeidsomstandigheden en langetermijncarrièreperspectieven om van 'brain drain' 'brain gain' te maken . De volgende oproep (2027) opent op 8 december 2026 met een budget van € 51,25 miljoen .

Overkoepelende innovatie-impact

In de afgelopen 30 jaar heeft de MSCA meer dan 150.000 onderzoekers gefinancierd, van wie er 28 later Nobelprijswinnaar werden . Het programma geeft onderzoekers blootstelling aan niet-academische sectoren, rust ze uit met overdraagbare vaardigheden en creëert blijvende internationale netwerken die nog lang na afloop van projecten actief blijven .

Hoewel de gegevens over patentgeneratie en mkb-participatie grotendeels afkomstig zijn uit de Horizon Europe-periode 2021–2023 en uit een specifiek MSCA-impactrapport, toont het bewijs consistent aan dat gedwongen samenwerking tussen sectoren – ingebed in elke actie – het structurele mechanisme is dat onderzoek omzet in patenten, startups en industrie-klaar talent.