Waarom HP, Asus en Acer stilletjes Chinese geheugenchips gebruiken

HP en Dell waren al eerder begonnen met het kwalificeren van CXMT-geheugen als voorzorgsmaatregel. Acer en Asus vroegen hun Chinese productiepartners bovendien om lokaal geproduceerd geheugen te zoeken .

Asus zei eind 2025 dat het ongeveer twee maanden aan geheugenvoorraad had en verwachtte in 2026 de gevolgen van het tekort te merken. Prijsverhogingen zouden daardoor nodig kunnen worden . Acer liet weten naar meerdere kleinere leveranciers te kijken, naast de traditionele drie grote producenten .

Waarom is pc-geheugen plots zo schaars?

De huidige situatie lijkt niet op het chiptekort tijdens de coronapandemie. Dit keer is er vooral sprake van een structurele verschuiving in de productie. Samsung, SK hynix en Micron — samen goed voor meer dan 95 procent van de wereldwijde DRAM-productie — richten steeds meer capaciteit op geheugen voor AI-datacenters .

Het belangrijkste voorbeeld is High-Bandwidth Memory (HBM). Dit snelle type geheugen wordt gebruikt in AI-versnellers en servers. Per gigabyte vergt HBM ongeveer drie keer zoveel wafercapaciteit als standaard DDR5 . Elke productielijn die naar HBM verschuift, laat dus minder ruimte over voor het DDR4- en DDR5-geheugen dat in gewone laptops en desktops zit.

De gevolgen zijn inmiddels zichtbaar:

• De prijzen van DDR4 en DDR5 zijn volgens marktgegevens ongeveer 80 tot 90 procent per kwartaal gestegen .
• Standaardgeheugen wordt opnieuw op basis van toewijzingen geleverd, waardoor fabrikanten niet altijd de gewenste hoeveelheden kunnen bestellen .
• De grote drie geheugenproducenten geven voorrang aan grote AI-klanten zoals Nvidia, Google en Amazon .
• Samsung waarschuwde dat het tekort in 2026 tot bredere prijsstijgingen in de elektronicasector kan leiden .

Voor pc-makers is de keuze daardoor ongemakkelijk: duurdere chips inkopen, specificaties verlagen of op zoek gaan naar alternatieve leveranciers.

CXMT brengt politieke risico’s met zich mee

CXMT is echter geen neutrale extra leverancier. Het bedrijf staat op de Amerikaanse Section 1260H-lijst van Chinese bedrijven die volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie met het Chinese leger verbonden zijn. Die vermelding beperkt vooral contracten met het Amerikaanse ministerie van Defensie, maar vormt niet automatisch een verbod op commerciële aankopen door Amerikaanse bedrijven .

Toch brengt de status aanzienlijke reputatie- en regelgevingsrisico’s met zich mee. Fabrikanten vrezen vooral dat CXMT op de strengere Entity List van het Amerikaanse ministerie van Handel kan belanden. Die lijst beperkt de toegang tot Amerikaanse technologie en kan handel met het betreffende bedrijf veel ingewikkelder maken. Apple zou naar verluidt zekerheid willen dat CXMT niet op die lijst wordt geplaatst voordat het zich aan aankopen committeert .

Daarnaast beperken Amerikaanse exportregels de toegang van CXMT tot geavanceerde lithografiesystemen van leveranciers zoals ASML. Daardoor is het voor het bedrijf moeilijker om de technologische achterstand op zijn internationale concurrenten in te lopen . Ook de uitbreiding van de productiecapaciteit kan onder de huidige beperkingen worden afgeremd .

Technologische achterstand beperkt de mogelijkheden

Ook zonder de geopolitieke onzekerheid is CXMT nog geen directe concurrent van Samsung, SK hynix en Micron.

De massaproductie van CXMT’s DDR5-geheugen werd uitgesteld tot eind 2025 nadat vroege testexemplaren bij ongeveer 60 graden Celsius stabiliteitsproblemen vertoonden. Dat is een temperatuur die in compacte geheugensystemen kan voorkomen . De G4-productietechnologie van CXMT heeft bovendien een feature size van ongeveer 16 nanometer, naar schatting ongeveer twee generaties achter op de technologie van Samsung en SK hynix .

De grootste beperking is dat CXMT helemaal geen HBM kan produceren. Juist HBM is momenteel het meest gewilde geheugentype voor AI-toepassingen. Amerikaanse exportbeperkingen verhinderen de toegang tot de geavanceerde apparatuur die daarvoor nodig is . CXMT blijft daarmee buiten het meest lucratieve en snelst groeiende deel van de geheugenmarkt.

Ook de schaal is een probleem. De totale productie van CXMT blijft slechts een fractie van die van de drie gevestigde marktleiders . Het bedrijf kan dus wel wat druk van de markt halen met standaard-DRAM, maar niet het tekort in alle segmenten oplossen.

Een noodverband, geen nieuwe standaard

De keuze voor CXMT laat zien hoe sterk de AI-boom de traditionele pc-markt raakt. Fabrikanten die jarenlang op een beperkt aantal vertrouwde leveranciers steunden, zoeken nu naar elk beschikbaar alternatief om laptops te kunnen blijven produceren en de kosten beheersbaar te houden.

Voorlopig blijft CXMT echter een tactische oplossing. De beperkte schaal, de technische achterstand, het ontbreken van HBM-productie en de mogelijke gevolgen van Amerikaanse regelgeving maken het bedrijf geen strategische vervanger voor Samsung, SK hynix en Micron.

Of deze tijdelijke uitwijkroute uitgroeit tot een structureel meer versnipperde geheugenmarkt, hangt dan ook niet alleen af van de chipkwaliteit of productiecapaciteit. Vooral beslissingen in Washington zullen bepalen hoeveel ruimte pc-fabrikanten uiteindelijk hebben om CXMT als leverancier te blijven gebruiken.