Langdurige oorlog zet takaful in de Golf onder druk via beleggingen en groei

Takafulaanbieders in de Golf zijn niet automatisch beschermd tegen de economische gevolgen van een langdurig conflict in het Midden-Oosten. Hun belangrijkste risico zit vermoedelijk niet in reguliere schadeclaims, maar in een langdurige schok voor beleggingsinkomsten, activawaarden, inflatie en de regionale economie. Dat komt boven op de al bestaande druk van concurrentie, regelgeving en technologische investeringen bij kleinere verzekeraars. 2038

Waarom directe oorlogsschade waarschijnlijk beperkt blijft

Takaful is een sharia-conform verzekeringsmodel waarin deelnemers risico’s gezamenlijk dragen, in plaats van dat een traditionele verzekeraar het risico volledig op de eigen balans neemt. 19 Gewone polissen bieden in de praktijk doorgaans geen onbeperkte dekking voor oorlog of politiek geweld. Specifieke risico’s, zoals maritiem oorlogsrisico, luchtvaart en politiek geweld, worden ondergebracht bij gespecialiseerde verzekeraars en herverzekeraars.

Dat verklaart waarom Moody’s ervan uitgaat dat het effect op de kredietwaardigheid van Golfverzekeraars op korte termijn beperkt blijft, mits de verstoring relatief kort duurt en transportverbindingen op grote schaal herstellen. Grotere en breder gespreide bedrijven kunnen volatiliteit beter opvangen dan kleinere concurrenten. 3638

Dit basisscenario is geen garantie. Gespecialiseerde verzekeraars en herverzekeraars met geconcentreerde blootstelling aan maritieme risico’s, luchtvaart of politiek geweld lopen een grotere kans op zware, maar zeldzame verliezen als de strijd voortduurt of zich uitbreidt. 3745

Bij een lange oorlog verschuift het risico naar de balans

Bij een slepend conflict verschuift de druk van acceptatie van risico’s naar beleggingsportefeuilles en de bredere economie. Volgens berichtgeving over de analyse van Moody’s werden beleggingsinkomsten in 2025 en de eerste helft van 2026 belangrijker voor de winst van takafulaanbieders. Daardoor worden zij gevoeliger voor lagere rendementen en dalende activawaarden. 20

Dezelfde verstoring kan de sector indirect raken via:

• tragere premiegroei: minder handel, toerisme, bouwactiviteit en consumentenbestedingen kunnen de vraag naar nieuwe dekking drukken;
• hogere schadekosten: verstoringen in toeleveringsketens en bredere inflatie kunnen reparaties, zorg en andere claims duurder maken;
• meer druk op kapitaal: marktverliezen en schommelende winst zijn voor kleine, weinig gediversifieerde aanbieders lastiger op te vangen.

Moody’s noemt zwakkere economische activiteit, lagere activawaarden, hogere claiminflatie en afremmende premiegroei expliciet als de voornaamste risico’s van een langdurig conflict. 20

Hormuz maakt maritieme oorlogsdekking duurder en selectiever

De verstoring rond de Straat van Hormuz heeft een afzonderlijk probleem blootgelegd: de beschikbaarheid en prijs van dekking voor maritiem oorlogsrisico. In het begin van het conflict zegden verschillende maritieme verzekeraars uitbreidingen voor oorlogsrisico op voor schepen in Iraanse wateren, de Golf en aangrenzende wateren. Reuters meldde dat dit volgde op schade aan tankers, de dood van een zeevarende en schepen die rond de zeestraat vastlagen. 1

De markt is niet volledig verdwenen. De Lloyd’s Market Association stelde later dat oorlogsdekking beschikbaar bleef via de Lloyd’s- en Londense verzekeringsmarkt, al werden enkele P&I-polissen met vaste premie voor bevrachters beëindigd. 7 In de praktijk is dekking dus selectiever, duurder en sterker afhankelijk van gespecialiseerde capaciteit geworden.

De gemelde tarieven voor casco-oorlogsrisico laten de herprijzing zien: vóór het conflict lag een passage door Hormuz rond 0,15%–0,25% van de scheepswaarde; daarna werden offertes van 3%–10% gemeld. 3 Howden Re meldde dat jaarlijkse oorlogsdekking voor scheepscasco en lading in de Golf was verdwenen en dat dekking nu per reis wordt afgesloten. 13

Voor rederijen en ladingeigenaren betekent dit hogere kosten per reis, kortere beslistermijnen en minder zekerheid dat dekking tegen aanvaardbare voorwaarden beschikbaar is. Voor lokale takafulaanbieders onderstreept het vooral het belang van strakke blootstellingsbeheersing en toegang tot internationale herverzekering, in plaats van dat het een brede nieuwe categorie van reguliere polisschade creëert.

Waarom takaful toch kan doorgroeien

De verwachting van Moody’s dat de mondiale takafulmarkt de komende twee à drie jaar gematigd blijft groeien, rust op structurele vraagfactoren en niet op een gunstig geopolitiek klimaat. Volgens de berichtgeving over die analyse zijn economische groei, verplichte verzekeringen, zorguitgaven en financiële inclusie de belangrijkste steunpilaren. 20

Die factoren verbreden de verzekerde basis:

• verplichte dekking voor bijvoorbeeld auto’s, zorg en andere risico’s zorgt voor terugkerende vraag;
• de behoefte aan zorg ondersteunt de vraag naar medische en familie-takaful;
• een lage verzekeringspenetratie biedt ruimte voor bereik via digitale distributie en microtakaful;
• beleid in grote markten kan deelname verder stimuleren.

Maleisië is daarvan een concreet voorbeeld. Het Financial Sector Blueprint 2022–2026 van Bank Negara Malaysia stelde voor 2026 een doel voor verzekerings- en takafulpenetratie van 4,8%–5,0% van het bbp. Ook was het doel om het aantal deelnemers aan microverzekeringen en microtakaful te verdubbelen. 17

Deze structurele steun neemt de kortetermijndruk niet weg. De Maleisische markt kampt bijvoorbeeld nog altijd met medische inflatie, zwakkere beleggingsrendementen en terughoudendere consumenten. 22 De kern van het vooruitzicht is daarom veerkracht, niet volledige immuniteit.

Waarom kleinere aanbieders richting consolidatie gaan

Het conflict vergroot problemen die al bestonden: scherpe prijsconcurrentie, oplopende claims, inflatie van zorgkosten, nalevingseisen en de vaste kosten van data, cybersecurity en digitale distributie. Grotere aanbieders kunnen die kosten over een bredere klantenbasis spreiden, gunstiger herverzekering inkopen en hun portefeuilles beter diversifiëren.

In Saoedi-Arabië zal de overgang naar een stelsel van risicogebaseerd kapitaal en economische solvabiliteit vanaf januari 2027 naar verwachting de druk op de solvabiliteit verhogen en consolidatie verder aanmoedigen. 21 Moody’s koppelt een duurzaam herstel van de markt bovendien aan striktere acceptatiediscipline, meer spreiding buiten auto- en zorgverzekeringen en verdere consolidatie. 18

Waar beleggers en polishouders op kunnen letten

De doorslaggevende factor is de duur van de verstoring. Een korte crisis kan voor takafulaanbieders in de Golf beperkte directe schadeclaims betekenen. Een langer of breder conflict zet daarentegen tegelijk beleggingsportefeuilles, economische activiteit, schadekosten en kapitaalbuffers onder druk. 2038

Belangrijke signalen zijn de prijs en beschikbaarheid van gespecialiseerde maritieme dekking, de ontwikkeling van activawaarden en beleggingsinkomsten, de claiminflatie en de vraag of kleinere verzekeraars aan zwaardere regelgevings- en technologische eisen kunnen voldoen zonder te fuseren of nieuw kapitaal aan te trekken.