Milieu- en natuurbeschermingsorganisaties zetten kunstmatige intelligentie (AI) in om klimaatdata te analyseren, bosbranden op te sporen en wilde dieren te tellen. Tegelijkertijd waarschuwen ze voor de groeiende vraag naar elektriciteit en water en voor de uitstoot van broeikasgassen door de datacenters die AI mogelijk maken. In interviews met Reuters zeiden alle 15 bevraagde organisaties dat ze AI gebruiken én zich zorgen maken over de gevolgen ervan.
6
Dat is geen pleidooi voor onbeperkt gebruik. De voorbeelden laten zien waarom AI voor sommige natuurbeschermingstaken aantrekkelijk is, maar ook hoe organisaties proberen onnodige berekeningen en gegevensoverdracht te vermijden.
Van satellietbeelden tot visserijbeelden
AI kan grote hoeveelheden milieugegevens sneller doorzoeken en omzetten in informatie waarop mensen kunnen reageren. Conservation International gebruikt bijvoorbeeld satellietbeelden en AI om bospatrouilles in Cambodja te waarschuwen voor mogelijke branden.
26
Ook het beoordelen van luchtfoto’s kan sneller. Save the Elephants gebruikt machine learning om beelden uit tellingen vanuit de lucht te analyseren. Een klus waarbij eerder negen mensen negen maanden nodig hadden om ongeveer 200.000 foto’s te bekijken, kan volgens de berichtgeving nu in enkele uren worden gedaan.
10
The Nature Conservancy analyseert video’s die aan boord van commerciële vissersschepen zijn opgenomen. AI helpt vaststellen welke vissoorten zijn gevangen en in welke aantallen. Door beelden dichter bij de plek van opname te verwerken, hoeft minder omvangrijk videomateriaal naar servers op afstand te worden gestuurd.
26
49
Minder onnodig rekenwerk
Sommige organisaties proberen de milieubelasting van hun AI-gebruik te beperken. Het World Resources Institute (WRI), dat AI inzet voor klimaat- en milieuonderzoek, beperkt toepassingen die veel rekenkracht vragen, zoals het genereren van afbeeldingen en video’s. Ook slaat het resultaten van zoekopdrachten tijdelijk op, zodat dezelfde vraag niet telkens opnieuw hoeft te worden verwerkt.
19
25
De aanpak van The Nature Conservancy laat een andere mogelijke besparing zien: video’s verwerken op of in de buurt van het vissersschip kan de hoeveelheid gegevens die naar servers op afstand wordt verstuurd verkleinen.
26 Zulke maatregelen nemen het verbruik van AI niet weg, maar kunnen wel onnodige verwerking en dataverkeer voorkomen.
De afweging is nog niet gemaakt
De zorg gaat verder dan één toepassing. Datacenters die AI ondersteunen vragen elektriciteit en water en veroorzaken broeikasgasuitstoot. Dat was een punt van zorg bij alle organisaties die Reuters sprak.
6 De genoemde voorbeelden laten zien waar AI praktisch kan helpen en hoe sommige groepen hun gebruik proberen te beperken. Ze geven op zichzelf geen volledige berekening van de milieuwinst of -kosten van elk project.
Een snellere dierentelling of een waarschuwing voor een mogelijke bosbrand kan nuttig zijn, maar bewijst niet automatisch dat de natuurbeschermingswinst groter is dan het energie- en waterverbruik. Wat uit de berichtgeving naar voren komt, is vooral een aanpak van gericht gebruik en het vermijden van overbodig rekenwerk — geen sluitende balans van de totale impact van AI.
Ook beleidsmakers kijken naar die spanning. Turkije is in aanloop naar COP31, de VN-klimaattop, een initiatief gestart voor een politieke toezegging om de ontwikkeling van AI-infrastructuur af te stemmen op mondiale klimaatdoelen.
1