Waarom de VS zich willen mengen in X’ strijd tegen een EU-boete van € 120 miljoen

De Amerikaanse regering wil zich voegen in de rechtszaken waarmee X en Elon Musk een EU-boete van € 120 miljoen aanvechten. Volgens Washington probeert de Europese Commissie haar regels ten onrechte toe te passen op Amerikaanse bedrijven buiten haar rechtsgebied. De Commissie stelt juist dat X verplichtingen uit de Digital Services Act (DSA), de Europese wet voor digitale diensten, heeft geschonden. Dat zijn de standpunten van de partijen; de rechter heeft het geschil nog niet beslecht.13032

Wat hebben de VS gevraagd?

Op 24 september 2026 maakte het Amerikaanse ministerie van Justitie bekend dat de Verenigde Staten bij het Gerecht van de Europese Unie een verzoek tot tussenkomst hebben ingediend. Daarmee willen zij de zaken steunen waarin X-bedrijven en Musk vragen om vernietiging van het besluit van de Commissie. Volgens berichtgeving zijn de samenhangende rechtszaken op 16 februari 2026 aangespannen.1710

Een verzoek tot tussenkomst is een verzoek om mee te doen aan een bestaande rechtszaak. Het betekent niet dat het Gerecht de VS al heeft toegelaten, hun argumenten heeft overgenomen of de boete heeft geschrapt. De zaak ligt bij een EU-rechter, niet bij een Amerikaanse rechtbank.17

Waarvoor kreeg X de boete?

De Commissie legde de boete op 5 december 2025 op, in haar eerste besluit waarin zij niet-naleving van de DSA vaststelde. Het besluit gaat over drie vormen van transparantie:3243

• Blauwe vinkjes: volgens de Commissie wekt het vinkje een misleidende indruk van verificatie, omdat gebruikers ervoor kunnen betalen zonder dat X betekenisvol controleert wie er achter een account zit.3243
• Advertentieregister: volgens de Commissie is de databank met advertenties onvoldoende transparant voor onderzoek door onder meer wetenschappers.32
• Toegang voor onderzoekers: volgens de Commissie geeft X onderzoekers niet de toegang tot openbare gegevens die de DSA voorschrijft.32

Volgens een juridische analyse kreeg X 60 werkdagen om de kwestie rond de vinkjes aan te pakken en 90 werkdagen om een actieplan voor advertentietransparantie en onderzoekerstoegang in te dienen. Berichtgeving uit maart meldde daarnaast dat X tijdens de rechtszaak de boete moest betalen of daarvoor financiële zekerheid moest stellen. Uit die verplichtingen volgt niet dat de vastgestelde problemen inmiddels zijn opgelost.1435

Wat staat er op het spel?

Brett Shumate, een hoge functionaris van het Amerikaanse ministerie van Justitie, verwijt de Commissie dat zij haar bevoegdheid uitbreidt naar Amerikaanse bedrijven die volgens hem niet binnen haar rechtsgebied actief zijn. Dat is het bezwaar van Washington, geen vaststaand juridisch oordeel. Voorstanders van X plaatsen de zaak ook in het licht van de vrijheid van meningsuiting. De Commissie baseert deze boete volgens haar eigen toelichting echter op de drie transparantiekwesties hierboven.113032

De beschikbare bronnen bevestigen de rechtszaken, maar niet de precieze klachten in alle processtukken, waaronder berichten over partijdigheid of procedurefouten. Ook blijkt er niet uit dat een publicatie van het Amerikaanse Congres de afzonderlijke zaken heeft veroorzaakt.1710

Het Gerecht moet twee vragen uit elkaar houden: mogen de VS aan de procedures deelnemen, en houdt het boetebesluit juridisch stand? Zelfs als de VS mogen tussenkomen, is daarmee de boete niet vernietigd. Voorlopig heeft Washington om een stem in de zaak gevraagd; de uitkomst is aan de EU-rechter.1732