China's 301 miljoen migrantenarbeiders: de sleutel tot de groeidoelstelling voor 2035

China's ambitie om het bbp per hoofd van de bevolking in 2035 te verdubbelen ten opzichte van 2020 – de maatstaf voor de status van 'gematigd ontwikkeld land' – hangt af van één enkele, vaak over het hoofd geziene variabele: wat er gebeurt met de 301,15 miljoen migrantenarbeiders.

Deze arbeiders, die een hukou (registratie) op het platteland hebben maar in steden werken, vormen meer dan 40% van de Chinese beroepsbevolking . Ze zijn overwegend werkzaam in de laagproductieve landbouw en informele stedelijke dienstverlening – precies de sectoren die de onderste arm vormen van China's K-vormige economie. Of zij kunnen overstappen naar een hogerproductieve formele baan, en of de productiviteitswinsten door AI ook hun banen bereiken, zal bepalen of de K-vormige kloof in China in 2035 smaller of breder wordt.

De structurele rekenkunde van de uitdaging van migrantenarbeiders

De populatie migrantenarbeiders in China bereikte in 2025 301,15 miljoen, een stijging van 1,42 miljoen ten opzichte van 2024 . Hun gemiddelde maandinkomen was in 2025 5.075 yuan (ongeveer 739 dollar); degenen die buiten hun woonplaats werkten, verdienden 5.774 yuan . Maar het hukou-systeem beperkt hun toegang tot stedelijke publieke voorzieningen – gezondheidszorg, onderwijs en huisvesting – wat hun consumptie en langdurige stedelijke integratie onderdrukt .

De productiviteitskloof is groot. De landbouw biedt nog steeds werk aan ongeveer 22% van de Chinese beroepsbevolking, maar genereert slechts ongeveer 7% van het bbp, wat impliceert dat de productiviteit ruim onder een derde van het economische gemiddelde ligt . Het overhevelen van zelfs een fractie van deze arbeid naar stedelijke sectoren met een hogere productiviteit zou een eenmalige grote impuls geven aan de totale productie.

Het Solow-groeimodel van DBS voorspelt dat de gemiddelde jaarlijkse bbp-groei zal vertragen tot ongeveer 3,7% in 2025–2030 en 3,0% in 2030–2035, voornamelijk gedreven door AI en automatisering die de krimpende beroepsbevolking compenseren . PwC merkt op dat China's 2035-doelstelling is verankerd in een historisch omvangrijk fiscaal steunkader, maar dat het groeimomentum al is afgenomen – van 5,0% in 2024 naar naar schatting 4,9% in 2025 en een verwachte 4,4% in 2026 . Om de verdubbelingsdoelstelling te halen, is een gemiddelde jaarlijkse groei van ongeveer 4,7% nodig tot 2035 .

De K-vormige divergentie is het kernprobleem

De Chinese economie wordt gekenmerkt door een structurele K-vormige divergentie: AI en hightechproductie vormen de bloeiende bovenarm, terwijl de huishoudelijke consumptie en traditionele sectoren de stagnerende onderarm vormen . Uit een analyse van Citi van medio 2026 blijkt dat China's 'AI-supercyclus' de sterke kant versterkt – productie, export en hightechinvesteringen worden gestimuleerd – terwijl de voordelen voor de huishoudelijke vraag beperkt blijven en waarschijnlijk geïsoleerd zijn in plaats van wijdverbreid .

Het Politbureau van de Communistische Partij gaf in augustus 2025 de 'AI Plus'-richtlijn uit, die expliciet gericht is op het versnellen van de AI-adoptie in alle bedrijfstakken. De eerste implementatie is echter sterk gericht op de industrie en door de staat gesteund onderzoek en ontwikkeling, en niet op consumentendiensten of landbouw . Het 15e vijfjarenplan, dat in maart 2026 werd gepubliceerd, noemt AI meer dan 50 keer en bevat een breed 'AI+-actieplan', met specifieke maatregelen zoals het experimenteren met robots voor banen in sectoren met een tekort aan arbeidskrachten .

Drie scenario's voor de werkgelegenheid van migranten in 2035

Scenario 1: Hukou-hervorming + brede AI-verspreiding (hoge convergentie). In dit pad worden de hukou-hervormingen van mei 2026, die de toegang van migranten tot stedelijke publieke voorzieningen verbeteren, versneld . Migranten verhuizen permanenter naar steden, hun consumptie stijgt naar het stedelijk gemiddelde, en AI-tools worden verspreid in de detailhandel, logistiek, horeca en precisielandbouw – de sectoren waar de meeste migranten werken. Dit zou de productiviteit in de onderste helft van de K-vormige economie verhogen, de belastinggrondslag verbreden en de binnenlandse vraag genereren die nodig is om een groei van ~4,5–5,0% vol te houden. China zou de verdubbelingsdoelstelling voor 2035 waarschijnlijk halen.

Scenario 2: Gedeeltelijke hervorming met AI geconcentreerd in hightech (aanhoudende K-vorm). De hukou-hervorming verloopt stapsgewijs; migranten blijven tijdelijk, sturen hun inkomen naar het platteland en consumeren tegen een laag tarief. AI-implementatie blijft gericht op exportgerichte geavanceerde industrie, halfgeleiders en energie – de 'bovenarm'-sectoren die door Citi, KPMG en CCPIT zijn geïdentificeerd . De productiviteit in migrantenintensieve diensten en landbouw stagneert. De economie groeit met 3,5–4,0% per jaar, de K-vorm blijft bestaan of wordt groter, en de verdubbelingsdoelstelling voor 2035 wordt met een aanzienlijke marge niet gehaald. Dit is vermoedelijk de huidige koers.

Scenario 3: Automatiseringsverplaatsing zonder herplaatsing (divergentie). AI-implementatie automatiseert snel routinematige banen in de industrie en dienstverlening die migranten momenteel bezetten, maar het hukou-systeem en een gebrek aan vaardigheden voorkomen herplaatsing in nieuwe sectoren. De werkloosheid onder migranten stijgt – het gemeten stedelijke werkloosheidspercentage voor migrantenarbeiders was in 2025 al 4,7% . De herverdeling van arbeid van het platteland naar de stad keert om. Productiviteitswinsten in hightech gaan samen met een dalende arbeidsparticipatie en een onderdrukte totale vraag. De groei daalt onder de 3,5% en de doelstelling voor 2035 wordt onhaalbaar.

Wat het bewijs zegt over de waarschijnlijke koers

Het sterkste beschikbare bewijs wijst op scenario 2 als de meest waarschijnlijke uitkomst. De K-vormige divergentie wordt door meerdere bronnen beschreven als het bepalende structurele kenmerk van de huidige Chinese economie, niet als een kortetermijnschommeling . De AI-supercyclus versterkt deze onevenwichtigheid in plaats van deze te corrigeren . Ongeveer 165 miljoen migranten hebben zich de afgelopen tien jaar al in steden gevestigd en een permanent verblijfsrecht verkregen , maar het tempo is geleidelijk en volledige stedelijke integratie voor 301 miljoen mensen blijft nog jaren weg.

Belangrijke onzekerheden die de uitkomst kunnen beïnvloeden:

• Fiscale capaciteit voor sociale voorzieningen. Stadsbesturen, die al gebukt gaan onder lokale schulden – die David Daokui Li van Tsinghua Universiteit identificeert als 'de echte rem' op de economie – moeten de kosten dragen van het uitbreiden van onderwijs, gezondheidszorg en huisvesting naar miljoenen nieuwe stedelingen.
• AI's effect van arbeidssubstitutie versus arbeidsaanvulling in de dienstensector. Als AI voornamelijk laaggeschoold werk automatiseert, domineert verplaatsing; als het nieuwe rollen creëert in logistiek, last-mile-bezorging en platformgebaseerde diensten (zoals de Chinese digitale economie heeft gedaan), domineert complementariteit.
• Modernisering van de landbouwproductiviteit. China heeft geïnvesteerd in 'nieuwe kwaliteitslandbouwproductiekrachten' – biologische veredeling, precisielandbouw en agritech – en de productie van de sector groeide van 2021–2025 gemiddeld met 4,9% per jaar , nog steeds ver onder het tempo dat nodig is om de productiviteitskloof met hightechsectoren te dichten.

Conclusie

China's 2035-doelstelling om het bbp te verdubbelen is alleen haalbaar als de 301 miljoen migrantenarbeiders kunnen overstappen van laagproductieve landbouw en informeel stedelijk werk naar hogerproductieve formele werkgelegenheid – en tegen stedelijke tarieven kunnen consumeren. Het huidige K-vormige patroon, waarbij AI-gedreven winsten naar hightechsectoren gaan terwijl de consumptie en de migrantenintensieve dienstensector achterblijven, vormt de grootste bedreiging voor die transitie. De hukou-hervormingen van 2025–2026 zijn een noodzakelijke maar onvoldoende voorwaarde; de beslissende variabele is of China's 'AI Plus'-strategie de banen in de dienstensector en de landbouw bereikt waar migranten daadwerkelijk werken, of dat het een verkapt hightech industriebeleid blijft. Op basis van het beschikbare bewijs zal de K-vormige divergentie waarschijnlijk langzaam smaller worden en niet volledig verdwijnen in 2035, waardoor de verdubbelingsdoelstelling een aanzienlijk – maar niet onoverkomelijk – risico loopt.