De Democraten willen de Amerikaanse invoerheffingen op Canadese goederen vroeg in het nieuwe Congres aanpakken. Ze denken aan wetsvoorstellen om de tarieven terug te draaien, hoorzittingen en maatregelen die de president minder ruimte geven om zelfstandig invoerheffingen op te leggen. Maar een Democratische meerderheid is niet genoeg om de tarieven automatisch af te schaffen: president Donald Trump kan een wetsvoorstel vetoën. Het Congres heeft dan in beide kamers een tweederdemeerderheid nodig om dat veto te overrulen.
11
46
51
Wyden wil tarieven terugdraaien én de regels veranderen
Senator Ron Wyden, die naar verwachting in januari voorzitter wordt van de Senaatscommissie voor Financiën, zegt dat hij al met collega’s over wetgeving praat. Hij noemt het terugdraaien van de tarieven op Canadese producten een voor de hand liggende prioriteit. Ook bij sommige Republikeinen in staten als Michigan, Maine en Alaska is er steun voor het versoepelen van de heffingen. Dat biedt ruimte voor samenwerking, maar bewijst niet dat er genoeg stemmen zijn om een presidentieel veto te overwinnen.
1
46
Wyden wil daarnaast de bevoegdheden van de president rond invoerheffingen beperken. Zijn voorstel, de Congressional Trade Powers Reform Act, zou het Congres vooraf laten instemmen met nieuwe presidentiële tarieven en een commissie van beide partijen instellen om voorgestelde handelsmaatregelen te beoordelen. Daarmee zouden niet alleen de huidige heffingen, maar ook toekomstige besluiten aan meer toezicht worden onderworpen.
49
Afgevaardigde Jamie Raskin heeft opgeroepen tot snelle actie. Hij hoopt dat de Democraten proberen de tarieven op Canada binnen de eerste honderd dagen van het nieuwe Congres terug te draaien.
15
Voorstellen richten zich ook op de wettelijke grondslag
Democraten hebben wetsvoorstellen besproken die de juridische basis voor de heffingen aanpakken. De ‘End Trump’s Tariff Tax Act’ van senator Chuck Schumer is onder meer gericht op Section 338 van de Tariff Act of 1930. Die bepaling vormt de basis voor een tarief van 50 procent op bepaalde Canadese goederen; dat betekent niet dat alle Canadese invoer met dat percentage wordt belast.
13
19
Wetgeving is niet het enige middel. Met controle over commissies kunnen Democraten hoorzittingen houden en het tariefbeleid onder de loep nemen. Ook een stemming over afschaffing kan politici dwingen publiekelijk positie te kiezen, zelfs als het voorstel geen wet wordt. Reuters verwacht dat toezicht en zulke symbolische stemmingen voor wrijving met de regering kunnen zorgen.
45
48
Twee obstakels voor daadwerkelijke afschaffing
Een wetsvoorstel kan in de Senaat al op een procedurele drempel stuiten: volgens berichtgeving kunnen 60 stemmen nodig zijn om een filibuster te doorbreken. Als Trump het voorstel daarna vetoët, moet het Congres dat veto met een tweederdemeerderheid in zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden overrulen. Als alle leden stemmen, komt dat neer op 67 senatoren en 290 afgevaardigden. Het precieze aantal hangt af van hoeveel leden aanwezig zijn en stemmen.
9
46
Bill Reinsch, senior adviseur bij het Center for Strategic and International Studies, zei tegen Marketplace dat Democraten genoeg Republikeinen nodig hebben om een veto-proof meerderheid te vormen — een bijzonder hoge drempel. De beschikbare berichtgeving laat niet zien dat die steun er al is.
7
Daarom kan een vroege stemming politiek gewicht hebben zonder meteen iets aan de tarieven te veranderen. RBC verwacht dat wetsvoorstellen in de eerste honderd dagen geregistreerde stemmingen kunnen afdwingen. Zo wordt zichtbaar welke Republikeinen bereid zijn tegen de lijn van het Witte Huis in te gaan. Dat is een inschatting van wat er kan gebeuren, geen garantie dat de tarieven worden afgeschaft.
52
Canada rekent niet op een snelle ommekeer
De Canadese minister Dominic LeBlanc heeft gezegd dat de uitslag van de Amerikaanse verkiezingen de Canadese aanpak van de handelsgesprekken niet verandert. Hij verwacht contact met Amerikaanse ambtsgenoten. Een andere machtsverhouding in het Congres biedt dus een nieuwe politieke route in Washington, maar betekent voor Ottawa niet dat het handelsconflict voorbij is.
34
36
Op korte termijn kunnen de Democratische plannen daarom vooral leiden tot meer toezicht en openbare stemmingen. Of dat ook tot lagere of afgeschafte tarieven leidt, hangt af van de route door de Senaat — en van de vraag of genoeg Congresleden een veto van Trump willen en kunnen overrulen.
7
45
46