De AI-IPO-golf van 2026 vertoont volgens TS Lombard opvallend veel gelijkenissen met de dotcomcrash

Aan het einde van de jaren negentig gingen talrijke ondernemingen naar de beurs met torenhoge waarderingen, maar zonder noemenswaardige inkomsten. Nu vertegenwoordigen SpaceX, OpenAI en Anthropic samen meer dan 3 biljoen dollar aan beoogde waardering, terwijl hun gezamenlijke winstgevendheid vrijwel nul is .

SpaceX rapporteerde in het eerste kwartaal van 2026 een nettoverlies van 4,28 miljard dollar en heeft een geaccumuleerd tekort van 41,3 miljard dollar . OpenAI zou dit jaar ongeveer 14 miljard dollar verliezen en volgens de aangehaalde prognoses pas vanaf 2030 winstgevend worden . Anthropic, dat vertrouwelijk documenten voor een beursgang heeft ingediend, is eveneens niet winstgevend .

De kloof tussen waardering en financiële resultaten is groot. Bij een beoogde waardering van 1,75 biljoen dollar zou SpaceX worden verhandeld tegen ongeveer 110 keer de omzet over 2025 . Die berekening leunt vrijwel volledig op toekomstige groeiverwachtingen — dezelfde redenering die tijdens de dotcomzeepbel het idee van een ‘nieuw paradigma’ voedde.

2. Een ongekende hoeveelheid IPO's als mogelijk signaal van een markt-top

TS Lombard verwijst naar historische gegevens van de Amerikaanse beurswaakhond SEC. Daaruit zou blijken dat sterke pieken in het aantal beursgangen herhaaldelijk samenvielen met belangrijke marktpieken . Zowel de dotcomcrash als de berenmarkt van 2022 werd volgens de firma voorafgegaan door een clustering van IPO's rond hoge marktwaarderingen.

De pijplijn voor 2026 is niet alleen omvangrijk, maar volgens de analyse historisch uitzonderlijk. De gezamenlijke kapitaalwerving van SpaceX, OpenAI en Anthropic zou kunnen oplopen tot ongeveer 200 miljard dollar . SpaceX alleen wil mogelijk tot 75 miljard dollar ophalen — meer dan twee keer het record van de beursgang van Saudi Aramco in 2019 . In één kwartaal zouden beleggers in deze drie bedrijven bijna een half biljoen dollar aan nieuwe aandelen moeten absorberen .

De redenering van TS Lombard: wanneer vroege investeerders en insiders hun aandelen op de markt brengen op het moment dat koersen rond recordniveaus liggen, blijven beleggers die later instappen vaak met het grootste risico zitten.

3. Extreme marktconcentratie en een smalle groep marktleiders

Net als een handvol technologieaandelen de Nasdaq aan het einde van de jaren negentig domineerde, heeft een kleine groep AI-aandelen sinds eind 2022 maar liefst 79 procent van de winst van de S&P 500 voor zijn rekening genomen . In 2025 ging bovendien 61 procent van het wereldwijde durfkapitaal naar AI-bedrijven . Dat doet denken aan de dotcomperiode, toen vrijwel al het risicokapitaal naar internetstart-ups stroomde.

Zo'n concentratie maakt een markt kwetsbaar. Als de dominante sector struikelt, is er historisch gezien weinig ruimte in de rest van de markt om de klap op te vangen. Nu AI-aandelen een recordgewicht in de S&P 500 hebben, neemt volgens de aangehaalde analyses het risico op kettingreacties en brede koersdalingen toe .

4. Een mogelijke lock-up-cliff van 500 miljard dollar

Een minder zichtbare, maar potentieel grote bedreiging zit in het aflopen van zogenoemde lock-up-periodes. Na een beursgang mogen vroege investeerders en werknemers hun aandelen meestal niet direct verkopen. Die beperking duurt vaak 90 tot 180 dagen. Zodra de periode afloopt, kan een grote hoeveelheid aandelen tegelijk beschikbaar komen.

Analisten verwachten dat de lock-up-expiraties binnen deze AI-IPO-golf bijna 500 miljard dollar aan extra aandelenaanbod op de markt kunnen brengen . TS Lombard ziet hierin een directe parallel met het einde van de jaren negentig, toen een golf van verkopen door insiders na het aflopen van lock-ups samenviel met de top van de dotcomzeepbel .

Het structurele risico is volgens de firma hetzelfde: een enorme hoeveelheid vrijgekomen aandelen, gecombineerd met verslechterende fundamentals en piekwaarderingen.

5. Waarderingen die vooral door het verhaal worden gedragen

De meest subjectieve, maar ook meest herkenbare overeenkomst is de terugkeer van waarderingen die vooral op een toekomstverhaal zijn gebaseerd. Het prospectus van SpaceX noemt bijvoorbeeld toekomstige inkomsten uit asteroïndenmijnbouw, energieproductie op de maan en passagiersvervoer naar Mars . Tegelijkertijd is het huidige resultaat van het bedrijf zwaar negatief, mede door de kosten van de fusie met xAI in februari 2026 .

Bij de beoogde waardering zou SpaceX groter zijn dan Microsoft en alleen Apple en Nvidia voor zich laten — ondanks een nettoverlies in het eerste kwartaal van 2026 dat bijna even groot was als het verlies over heel 2025 . Ook OpenAI en Anthropic zijn voor hun waarderingen sterk afhankelijk van omzetprognoses die uitgaan van aanhoudende, explosieve groei in een nog onbewezen beurscontext .

Dat de toekomstbelofte belangrijker wordt gevonden dan de huidige winst, doet denken aan de dotcomlogica dat winst er in een ‘nieuw paradigma’ niet toe zou doen.

Een waarschuwing, geen voorspelling

De analyse van TS Lombard is overtuigend, maar blijft één visie. Voorstanders van AI wijzen op echte omzetgroei en een diepe vraag naar infrastructuur. Zo steeg de omzet van SpaceX in het eerste kwartaal van 2026 volgens de aangehaalde gegevens met ongeveer 65 procent op jaarbasis . Die groei zou de huidige waarderingen op termijn alsnog kunnen rechtvaardigen.

De geschiedenis rijmt, maar herhaalt zich zelden exact. Het belangrijkste verschil met de dotcomperiode is misschien wel de schaal: dit is de grootste IPO-golf die ooit is geprobeerd. De vraag die beleggers in 2026 bezighoudt, is dan ook of de publieke markten meer dan 3 biljoen dollar aan nieuwe AI-noteringen kunnen verwerken zonder dat een correctie volgt.