ChatGPT verliest meerderheid: Gemini en Claude winnen terrein

Waarom ChatGPT terrein verloor

1. Marktverzadiging en het gebruik van meerdere assistenten

De AI-assistentenmarkt is geen one-tool-spel meer. Data van Sensor Tower laat zien dat gebruikers actief switchen tussen ChatGPT, Gemini, Claude en zelfs Grok, en hun aandacht verdelen over meerdere platformen in plaats van te vertrouwen op één enkele aanbieder . Dit patroon van meerdere tools versnelde snel: ChatGPT's aandeel daalde van boven de 50% in januari naar 46,4% in mei — een verschuiving van ongeveer vijf maanden . Analisten beschrijven dit als een verhaal over marktstructuur, niet alleen een verhaal over OpenAI .

2. Google's distributiejuggernaut

Dit is de grootste structurele factor. Google heeft Gemini de standaard systeemassistent op Android gemaakt, ter vervanging van de aloude Google Assistent op alle geschikte apparaten met Android 10 of hoger en minimaal 2 GB RAM . Gemini staat niet naast de bestaande assistent als een concurrerende app; het zit in de assistentsleuf die het besturingssysteem aan alle apps beschikbaar stelt . De zelfstandige Google Assistent is op of rond 31 maart 2026 uitgefaseerd .

Buiten het besturingssysteem om kan Google Gemini in elke app injecteren die het bezit — Zoeken, Maps, Workspace — en zo elke Android-gebruiker onmiddellijk bereiken . OpenAI heeft geen vergelijkbaar distributiekanaal.

Google heeft ook Samsung betaald om ervoor te zorgen dat Gemini vooraf is geïnstalleerd op Galaxy-smartphones, met maandelijkse betalingen en een inkomstenovereenkomst die in januari 2026 begon en twee jaar loopt . Samsung is van plan om tegen eind 2026 Gemini-functies op 800 miljoen apparaten te hebben .

3. Claude's op loyaliteit gebaseerde groei

Anthropic's Claude heeft volgens berichten over de Sensor Tower-data 'een van de meest dramatische groeitrajecten in de sector' laten zien . De maandelijkse groei van actieve gebruikers steeg met 64% in de rapportageperiode . Claude's aantrekkingskracht is gebaseerd op vertrouwen, veiligheid en betrouwbaarheid — gebruikers die waarde hechten aan transparantie en consistent gedrag zijn daar naartoe gemigreerd, vooral nu de zorgen over ChatGPT's gegevensverwerking en hallucinatiepercentages aanhouden . Voor gevoelige of hoogwaardige taken is Claude het 'veilige' alternatief geworden.

4. Vertrouwen, privacy en het Ministerie van Defensie-effect

Meerdere rapporten bevestigen dat gebruikers hun aandacht steeds meer over platformen verdelen vanwege zorgen over privacy, gegevensverwerking en de betrouwbaarheid van uitvoer van een enkele aanbieder . De trend is een bewuste strategie: houd ChatGPT voor brede taken, gebruik Claude voor gevoelig werk en Gemini voor diep geïntegreerde workflows.

Een specifieke gebeurtenis versnelde het op vertrouwen gebaseerde switchen: de samenwerking van OpenAI met het Amerikaanse Ministerie van Defensie in februari 2026 leidde tot een meetbare uittocht van gebruikers, waarbij merkloyaliteit en waardenovereenstemming nu naast functies het switchen van platform aansturen .

Hoe Gemini en Claude terrein wonnen

Wat dit betekent voor Nederland

Nederland is een overwegend Android-gedomineerde markt. StatCounter-data van december 2025 toont Android op 69,07% van het mobiele OS-aandeel in Nederland (tegenover 30,54% iOS) [47, eigen observatie]. Hoewel dit percentage dichter bij het wereldwijde gemiddelde van 71-72% ligt, is het nog steeds een aanzienlijke meerderheid.

Gemini als standaard toegangspunt. Nu Gemini de systeemassistent op alle Android 10+-apparaten is, zal de overgrote meerderheid van de Nederlandse smartphonegebruikers Gemini als eerste en standaard tegenkomen, zonder iets te installeren . Voor miljoenen gebruikers die nooit actief naar ChatGPT hebben gezocht, is Gemini hun primaire AI-assistent, simpelweg omdat het bij de telefoon zat.

ChatGPT vereist actieve adoptie. ChatGPT vereist dat gebruikers de app downloaden of de webversie bezoeken. In een markt waar datakosten en opslagruimte voor veel gebruikers een rol spelen, heeft de vooraf geïnstalleerde optie een groot gebruiksgemakvoordeel.

Multi-tool gebruik is waarschijnlijk lager in Europa. Terwijl wereldwijde power-users meerdere assistenten naast elkaar gebruiken, zijn Nederlandse gebruikers met een lager besteedbaar inkomen (of een voorkeur voor eenvoud) eerder geneigd bij de standaardtool (Gemini) te blijven, tenzij er een specifieke dwingende reden is om over te stappen. Ook de strenge Nederlandse en Europese privacywetgeving (AVG) kan gebruikers terughoudend maken om nog een AI-app te installeren die gegevens verzamelt.

Datakostenoverwegingen. Gemini's diepe integratie in Google's ecosysteem — Maps, Zoeken, Gmail — kan data-efficiënte snelkoppelingen bieden (bijv. 'Vraag Maps' gebruikt al in de cache opgeslagen kaartdata), terwijl ChatGPT zelfstandig app-dataverbruik vereist, wat het standaardgedrag versterkt.

De kanttekening. Er zijn geen Sensor Tower-gegevens die specifiek het Nederlandse aandeel in de AI-assistentenmarkt uitsplitsen. Bovenstaande is een extrapolatie op basis van Android-dominantie en distributiemechanismen. Lokale gebruikspatronen kunnen verschillen op basis van taalondersteuning (Gemini's Nederlands versus ChatGPT's) en carrier-partnerschappen die specifieke diensten bundelen.

Het grote plaatje

De daling van ChatGPT onder de 50% is geen teken dat OpenAI faalt — het heeft nog steeds meer dan 1,1 miljard maandelijkse actieve gebruikers en blijft het categoriebepalende product . Maar de markt is structureel verschoven van een enkele dominante assistent naar een multi-tool ecosysteem waarin distributie, vertrouwen en standaardplaatsing net zo belangrijk zijn als modelkwaliteit.

Voor gebruikers in Nederland en andere Android-zware markten is de belangrijkste conclusie eenvoudig: de AI-assistent die je uiteindelijk gebruikt, wordt steeds vaker bepaald door het besturingssysteem van je telefoon, niet door welke app je kiest te downloaden.