Keselamatan AI ala penerbangan: Apa yang Singapura sudah lakukan?

Kita menaiki pesawat dengan keyakinan bahawa keselamatannya tidak bergantung pada pengeluar semata-mata. Ada piawaian, penyelenggaraan, petugas terlatih dan pelbagai langkah perlindungan. Menteri Pembangunan Digital dan Penerangan Singapura, Josephine Teo, berpendapat kecerdasan buatan (AI) mungkin suatu hari nanti memerlukan pendekatan berlapis yang serupa sebelum orang ramai boleh bergantung padanya secara meluas. Kenyataannya pada 17 September 2026 menggariskan hala tuju, bukan mendakwa sistem keselamatan AI setaraf penerbangan sudah wujud. 31924

Mengapa perbandingan dengan penerbangan penting?

Bagi Teo, pembangun model AI boleh diibaratkan seperti pengeluar pesawat: mereka memikul tanggungjawab penting, tetapi keselamatan tidak boleh berhenti pada produk yang dihasilkan. Sistem juga perlu diuji, digunakan dengan bertanggungjawab dan diawasi oleh manusia yang memahami risikonya. 1924

Keperluan itu lebih jelas apabila AI mempengaruhi keputusan yang memberi kesan kepada kehidupan seseorang. Teo pernah menggunakan contoh kelulusan kredit berasaskan AI untuk mempersoalkan bagaimana pelanggan boleh diyakinkan bahawa sistem tidak berat sebelah. Beliau turut membangkitkan risiko hilangnya kawalan dan pengawasan manusia. Rangka kerja ujian AI Singapura pula telah dikemas kini untuk menangani kebocoran data sensitif, jawapan yang direka-reka oleh AI (halusinasi) dan output berbahaya. Laporan mengenai kenyataan September beliau turut menyebut kebimbangan tentang serangan siber dan penyalahgunaan untuk tujuan biologi. Semua ini ialah risiko yang perlu ditangani, bukan bukti bahawa setiap satunya telah berlaku dalam insiden yang berkait dengan cadangan tersebut. 25262739

Teo juga pernah membincangkan imej berbahaya yang dijana AI serta kewajipan perkhidmatan untuk membuang kandungan sedemikian selepas dimaklumkan mengenainya. Namun, sumber yang tersedia tidak menunjukkan bahawa satu insiden tertentu mencetuskan perbandingan beliau dengan penerbangan. 13

Apa yang Singapura sudah usahakan?

Singapura menggunakan AI Verify, rangka kerja dan kit alat untuk menggalakkan ujian AI yang bertanggungjawab serta ketelusan. Teo juga telah mengumumkan program akreditasi bagi penguji AI pihak ketiga yang bebas. Tujuannya ialah membantu organisasi yang menggunakan AI menilai siapa yang boleh dipercayai untuk menguji sistem mereka; program itu tidak wajar disalah anggap sebagai rejim pengujian menyeluruh yang sudah siap. 827

Dari segi kaedah teknikal, Global AI Assurance Pilot meneliti cara menguji kebolehpercayaan aplikasi AI generatif. Pengajaran daripada projek itu membantu agensi pembangunan infokom dan media Singapura, IMDA, menyediakan kit permulaan kaedah ujian. Singapura turut mengeluarkan rangka kerja tadbir urus untuk AI agentik—sistem yang boleh bertindak dengan lebih berdikari—dengan penekanan pada pengurusan risiko dan pengawasan manusia. 299

Mengapa usaha ini belum selesai?

Produk AI digunakan merentasi sempadan, sedangkan peraturan setiap negara berbeza. Sebab itu Singapura menggesa kerjasama antarabangsa untuk membangunkan kaedah penilaian berasaskan bukti yang boleh digunakan dalam pelbagai sistem kawal selia. Teo mengakui piawaian yang diiktiraf di peringkat antarabangsa penting, tetapi memerlukan masa untuk dibentuk. Perbandingan dengan penerbangan ialah sasaran jangka panjang: bina, uji dan perbaiki perlindungan seiring penggunaan AI, tanpa menganggap panduan serta ujian hari ini sudah menyamai sistem keselamatan penerbangan yang mantap. 6730