Lawatan Tô Lâm ke Rusia dan Perancis: Apa yang Diperoleh Vietnam

Lawatan Setiausaha Agung dan Presiden Vietnam Tô Lâm ke Rusia dan Perancis pada 7–12 September 2026 menggabungkan isyarat diplomatik dengan agenda ekonomi yang praktikal. Di Moscow, penekanannya ialah memperbaharui hubungan strategik yang telah lama terjalin. Di Paris pula, tumpuan beralih kepada teknologi, tenaga, aeroangkasa, pengangkutan dan kerjasama angkasa lepas. Secara keseluruhan, dua persinggahan ini memperlihatkan usaha Vietnam meluaskan pilihan rakan kongsi, keupayaan dan pasaran. 4611

Rusia: memperbaharui komitmen terhadap perkongsian strategik komprehensif

Dalam lawatan negara ke Rusia, Tô Lâm mengadakan perbincangan dengan Presiden Vladimir Putin. Kedua-dua negara kemudian mengeluarkan kenyataan bersama untuk terus memperkukuh Perkongsian Strategik Komprehensif Vietnam–Rusia dalam “era baharu”. 56

Agenda perbincangan meliputi tenaga, minyak dan gas, kerjasama tenaga nuklear, pengangkutan serta hubungan rel, penyelidikan, sains dan teknologi. Bidang-bidang ini penting kerana ia menghubungkan keperluan pembangunan Vietnam—daripada keselamatan tenaga dan kapasiti industri hingga infrastruktur—dengan bidang yang Rusia mempunyai pengalaman lama. 4

Hasil terdekatnya lebih berupa hala tuju politik dan kerangka kerjasama yang diperbaharui, bukannya jaminan awam bahawa semua projek yang dibincangkan akan diteruskan. Nilai sebenar lawatan ini bergantung pada syarat komersial, pembiayaan, akses teknologi serta kekangan lebih luas yang menjejaskan projek rentas sempadan.

Perancis: menggerakkan perkongsian ke arah teknologi dan industri

Di Paris, Tô Lâm dan Presiden Emmanuel Macron mengesahkan semula pelaksanaan Perkongsian Strategik Komprehensif Vietnam–Perancis. Mereka bersetuju untuk menjadikan sains dan teknologi sebagai tonggak utama baharu dalam hubungan dua hala, di samping kerjasama tenaga dan aeroangkasa. 1112

Peralihan ini memberikan hubungan tersebut tujuan ekonomi yang lebih jelas. Pegawai Vietnam dan Perancis membincangkan peluasan kerjasama penyelidikan saintifik, sains angkasa lepas, pemindahan teknologi serta pengukuhan keupayaan teknologi Vietnam, termasuk minat terhadap teknologi kuantum. 11

Lawatan itu turut menyaksikan perjanjian dan instrumen kerjasama dalam bidang penerbangan, keselamatan awam, kesihatan, mineral kritikal, infrastruktur berkaitan rel dan pengangkutan. 17 Penglibatan syarikat seperti Airbus, Thales dan Alstom menghubungkan diplomasi peringkat tinggi dengan potensi kerjasama industri, aeroangkasa dan infrastruktur.

Angkasa lepas muncul sebagai tema strategik

Tô Lâm menghadiri Sidang Kemuncak Angkasa Antarabangsa di Paris dan mencadangkan rangkaian “Angkasa untuk Pembangunan dan Daya Tahan”. Dalam sidang itu, beliau mengemukakan prinsip tadbir urus angkasa lepas pelbagai hala yang menekankan penggunaan aman, keperluan manusia dan perlindungan Bumi. 10

Bagi Vietnam, kepentingan praktikal kerjasama angkasa lepas terletak pada aplikasi seperti pemerhatian Bumi, pengurusan iklim dan air, ketahanan menghadapi bencana, pertanian serta perancangan infrastruktur. Ia juga meletakkan keupayaan satelit dan data dalam usaha lebih besar untuk membina kapasiti sains dan teknologi.

Mengapa tenaga, pengangkutan dan teknologi menjadi teras

Bahagian Rusia dan Perancis dalam jelajah ini membuka saluran berbeza yang berpotensi saling melengkapi untuk pembangunan tenaga dan industri Vietnam. Rusia dikaitkan dengan perbincangan mengenai minyak dan gas, tenaga serta kerjasama nuklear; Perancis pula dilihat sebagai rakan dalam tenaga, aeroangkasa, pemodenan rel dan kerjasama saintifik. 411

Ini tidak bermakna Vietnam telah memilih satu pembekal atau projek tertentu. Sebaliknya, lawatan tersebut meluaskan kelompok rakan yang boleh menyumbang kepakaran, peralatan, pembiayaan atau teknologi dalam sektor strategik. Kepelbagaian itu merupakan hasil praktikal yang paling utama.

Dimensi Indo-Pasifik dan ASEAN

Perancis mengulangi pendiriannya bahawa Vietnam ialah rakan penting dalam strategi Indo-Pasifiknya. 23 Vietnam dan Perancis juga berjanji untuk mempererat rundingan dalam forum serantau dan menyokong kerjasama ASEAN–Kesatuan Eropah (EU) yang lebih mendalam. 26

Bagi Hanoi, ini menyediakan laluan untuk bekerjasama dengan kuasa besar Eropah sambil mengekalkan peranan ASEAN dalam diplomasi serantau. Bagi Paris, Vietnam ialah rakan penting di Asia Tenggara dalam penglibatan Indo-Pasifiknya. Oleh itu, hubungan ini melangkaui perjanjian komersial dua hala kepada penyelarasan politik di peringkat serantau.

Mesej strategik lebih besar: kepelbagaian, bukan penjajaran

Susunan lawatan ke Rusia diikuti Perancis juga membawa makna tersendiri. Vietnam melibatkan Moscow dan Paris—dua ibu negara dengan penjajaran geopolitik yang sangat berbeza—sambil mengejar kerjasama dalam bidang yang menyokong keutamaan pembangunannya sendiri.

Pendekatan ini selari dengan apa yang sering digambarkan sebagai “diplomasi buluh” Hanoi: mengekalkan autonomi, menjalinkan hubungan merentas blok yang bersaing dan mengurangkan pergantungan pada satu rakan strategik atau ekonomi sahaja. Reuters melaporkan sebelum lawatan itu bahawa Tô Lâm juga dijangka berucap di Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB), manakala lawatan ke Kanada dijangka menyusuli lawatan ke Amerika Syarikat; pada ketika laporan itu diterbitkan, rancangan tersebut masih bersifat prospektif. 33

Perkara yang perlu diperhatikan selepas ini

Kepentingan jangka panjang lawatan ini akan ditentukan oleh pelaksanaan. Soalan utama ialah sama ada dokumen kerjasama akan berkembang menjadi projek yang dibiayai; sama ada aturan pemindahan teknologi benar-benar bermakna; dan bagaimana keadaan kawal selia luaran, sekatan serta kawalan eksport mempengaruhi rancangan dalam tenaga, pengangkutan, aeroangkasa dan teknologi canggih.

Buat masa ini, hasil paling jelas ialah strategi dua landasan: mengekalkan kedalaman hubungan dengan Rusia sambil mempercepat akses Vietnam kepada teknologi Perancis dan Eropah, kerjasama industri serta sokongan diplomatik serantau. 41123