Milei lawan Harari: Pertembungan besar tentang syarikat bukan manusia yang dikendalikan AI

Dalam kerangka ini, syarikat boleh dikendalikan sepenuhnya oleh ejen AI, robot atau algoritma, tanpa diwajibkan mempunyai pekerja mahupun pengurus manusia. Entiti tersebut akan mempunyai personaliti undang-undang dan liabiliti terhad, selain keupayaan membuat keputusan secara autonomi dalam keadaan yang tidak dapat dijangka .

Milei mahu Argentina menjadi destinasi utama untuk syarikat AI abad ke-21—seumpama Amsterdam pada abad ke-17 yang menjadi pusat kewangan dan perdagangan pedagang Belanda .

Tiga tonggak strategi AI Argentina

Cadangan itu dibina atas tiga tonggak utama yang bertujuan menarik syarikat teknologi antarabangsa dan pelaburan besar :

1. Tiada peraturan awal
   Kerajaan berjanji untuk membiarkan AI berkembang tanpa kawal selia awal. Milei menolak apa yang disifatkannya sebagai “tangan maut peraturan pramatang” yang berpotensi menyekat pembangunan .

2. Kategori korporat untuk entiti dikendalikan AI
   Undang-undang baharu itu akan membolehkan ejen AI atau robot menubuhkan dan mengendalikan entiti yang boleh membuat kontrak, memiliki aset serta beroperasi dengan liabiliti terhad—walaupun tanpa pemegang saham atau pengurus manusia yang diwajibkan . Pemegang saham manusia masih boleh terlibat, tetapi tidak semestinya diperlukan; penerima manfaat akhir pula perlu didedahkan bagi mengelakkan penyalahgunaan struktur tersebut .

3. Rejim cukai yang rendah dan fleksibel
   Kelebihan cukai dicadangkan untuk menggalakkan percubaan, pelaburan dan penubuhan syarikat berasaskan AI serta blockchain .

Rang undang-undang itu turut menyentuh “sociedades automatizadas” atau syarikat automatik, selain organisasi autonomi terpencar (DAO). Ini menunjukkan cita-cita Argentina untuk menjadi kawasan percubaan global bagi perdagangan berasaskan algoritma .

Jawapan Harari: jangan beri AI personaliti undang-undang

Empat hari kemudian, pada 8 Jun 2026, Harari membalas melalui rencana Financial Times bertajuk We must not grant AI agents legal personhood—“Kita tidak boleh memberikan personaliti undang-undang kepada ejen AI” .

Hujah utama Harari ialah pemberian status undang-undang kepada ejen bukan manusia akan memutuskan hubungan asas antara kuasa dan tanggungjawab. Kebimbangannya merangkumi beberapa perkara:

• Jurang akauntabiliti
  Ketua pegawai eksekutif manusia yang melakukan penipuan boleh didakwa dan dipenjarakan. AI pula tidak boleh dihukum dengan cara yang sama. Menurut Harari, syarikat yang dikendalikan AI boleh memperoleh kuasa ekonomi serta perlindungan liabiliti terhad tanpa wujudnya individu manusia yang benar-benar menanggung akibat .

• Kemunculan ‘negara AI’ yang tidak terkawal
  Harari memberi amaran bahawa entiti autonomi sedemikian boleh berkembang menjadi “Estado de IA” atau negara AI—rangkaian korporat yang beroperasi di luar jangkauan institusi demokrasi dan sistem keadilan .

• Status undang-undang sebagai ‘kunci induk’
  Beliau menyifatkan personaliti undang-undang sebagai sejenis “kunci induk” yang boleh membuka akses kepada kewangan, ekonomi dan politik untuk ejen bukan manusia. Jika ejen itu turut mampu bertindak pada kelajuan dan skala mesin, kesannya terhadap masyarakat boleh menjadi jauh lebih besar .

• Risiko memperbesar kuasa korporat
  Harari turut menekankan bahawa personaliti undang-undang untuk syarikat manusia sememangnya sudah memberikan kuasa besar kepada entiti korporat. Menggabungkannya dengan AI yang boleh membuat keputusan dan bertindak secara autonomi, pada kelajuan tinggi serta dalam skala besar, boleh memperhebat ketidakseimbangan tersebut .

Kritikan itu bukan sekadar amaran terhadap sebuah bentuk perniagaan baharu. Bagi Harari, memberikan personaliti undang-undang kepada AI akan mengubah sistem daripada menggunakan AI sebagai alat manusia kepada mengiktirafnya sebagai pelaku dalam undang-undang, ekonomi dan politik .

Milei berjanji untuk menjawab kebimbangan Harari

Perdebatan itu terus berkembang selepas rencana Harari tersebar. Dalam beberapa jam, Milei membalas secara peribadi melalui media sosial. Beliau menyifatkan pertukaran pandangan itu sebagai “menarik dan sangat penting”, lalu menulis kepada Harari: “Saya sedang menyiapkan jawapan untuk melihat sama ada kita boleh menghilangkan kebimbangan anda!”

Janji tersebut menjadikan pertikaian dasar itu sebagai perdebatan terbuka yang sedang berlangsung. Di Argentina sendiri, ahli politik dan pakar teknologi menyuarakan kebimbangan bahawa cadangan berkenaan boleh mewujudkan ruang kawal selia yang terlalu longgar untuk sistem berkuasa tetapi sukar dipertanggungjawabkan .

Mengapa perdebatan ini penting kepada dunia?

Cadangan Argentina bukan hanya isu undang-undang korporat tempatan. Ia mewakili persimpangan yang bakal dihadapi banyak negara apabila AI mula mengurus akaun, membuat kontrak, memiliki aset dan mengambil keputusan tanpa arahan manusia secara langsung.

Pendekatan Milei ialah pertaruhan bahawa kelebihan sebagai pelopor—melalui deregulasi, cukai rendah dan undang-undang yang fleksibel—akan menarik syarikat teknologi serta mencetuskan pertumbuhan ekonomi. Pendekatan Harari pula menyeru supaya negara-negara bersetuju mengekalkan AI sebagai alat undang-undang, bukan sebagai “orang” di sisi undang-undang, sebelum struktur kuasa masyarakat berubah secara kekal .

Buat masa ini, persoalan paling besar masih belum terjawab: jika sebuah entiti AI boleh memiliki aset, menandatangani kontrak dan beroperasi sendiri, siapakah yang perlu bertanggungjawab apabila sesuatu berlaku? Itulah inti pertembungan antara Milei dan Harari—antara kebebasan bereksperimen dan keperluan memastikan kuasa tidak terlepas daripada kawalan manusia.