Dana Scaleup Europe EU membuat taruhan pertama pada ICEYE

ICEYE ialah syarikat satelit Finland yang membangunkan dan mengendalikan satelit radar apertur sintetik (SAR). Pusingan itu menilai ICEYE pada lebih €10 bilion, kira-kira empat kali ganda daripada penilaian €2.4 bilion yang dicatatkan syarikat itu hanya enam bulan sebelumnya .

Berapa banyak yang dilaburkan oleh dana EU?

Jumlah sumbangan Scaleup Europe Fund dilaporkan sekitar €300 juta hingga €450 juta. Bloomberg dan Silicon Republic memetik angka €300 juta , manakala kenyataan EQT melalui PRNewswire serta beberapa sumber lain merujuk kepada €450 juta sebagai keseluruhan komponen modal baharu dalam Series F .

Secara keseluruhan, transaksi Series F itu merangkumi:

• €450 juta modal baharu melalui ekuiti utama;
• €550 juta penempatan sekunder, iaitu penjualan saham oleh pemegang saham sedia ada; dan
• jumlah transaksi melebihi €1 bilion .

Apa itu Scaleup Europe Fund?

Dana itu dicadangkan oleh Presiden Suruhanjaya Eropah Ursula von der Leyen dalam ucapan State of the Union 2025. Matlamatnya adalah menangani jurang pembiayaan syarikat scaleup Eropah — syarikat pemula yang sudah berkembang tetapi memerlukan modal besar untuk bersaing di peringkat global.

Eropah sebelum ini berdepan masalah apabila syarikat teknologi berpotensi tinggi berpindah ke Silicon Valley untuk mendapatkan modal pertumbuhan yang lebih besar . Suruhanjaya Eropah melengkapkan langkah perundangan terakhir bagi menubuhkan dana itu pada 4 Ogos 2026, sehari sebelum pelaburan dalam ICEYE diumumkan .

Struktur utama dana itu ialah:

• Sasaran saiz: €5 bilion, atau kira-kira AS$5.8 bilion .
• Pengurus: EQT, firma pelaburan global dari Sweden yang dipilih melalui proses persaingan terbuka oleh Lembaga Dana Majlis Inovasi Eropah (EIC) .
• Kaedah pelaburan: Beroperasi berdasarkan terma komersial, bukan skim geran, dan menyasarkan pegangan minoriti melalui pelaburan ekuiti pertumbuhan dalam syarikat teknologi mendalam Eropah pada peringkat akhir .
• Kedudukan institusi: Ditubuhkan sebagai sebahagian daripada EIC Fund, iaitu dana di bawah Majlis Inovasi Eropah .

Bidang teknologi yang menjadi keutamaan

Scaleup Europe Fund memberi tumpuan kepada teknologi strategik yang dianggap penting untuk daya saing dan kedaulatan teknologi Eropah . Antara bidang tersebut ialah:

• kecerdasan buatan (AI);
• teknologi kuantum;
• teknologi semikonduktor;
• robotik dan sistem autonomi;
• teknologi tenaga serta teknologi bersih;
• teknologi angkasa;
• bioteknologi dan teknologi perubatan;
• bahan termaju; dan
• teknologi pertanian atau agritech.

Siapa pelabur pengasasnya?

Kumpulan pelabur pengasas dana itu terdiri daripada institusi dan pelabur strategik utama Eropah :

• Novo Holdings dari Denmark;
• EIFO, Dana Eksport dan Pelaburan Denmark;
• CriteriaCaixa dari Sepanyol;
• Santander melalui Mouro Capital;
• APG Asset Management bagi pihak ABP, dana pencen Belanda;
• Wallenberg Investments dari Sweden;
• Allianz dari Jerman; dan
• Suruhanjaya Eropah melalui EIC Fund.

Mengapa ICEYE menjadi pilihan pertama?

Beribu pejabat di Finland sejak 2014, ICEYE memiliki dan mengendalikan konstelasi satelit radar apertur sintetik (SAR) terbesar di dunia . Berbeza daripada satelit optik biasa, satelit SAR boleh menghasilkan imej permukaan bumi pada waktu siang atau malam, termasuk ketika kawasan dilitupi awan.

Teknologi itu digunakan dalam beberapa sektor bernilai tinggi, antaranya:

• Pertahanan dan risikan berdaulat, termasuk satelit khusus untuk Finland, Poland dan Portugal ;
• Pemantauan alam sekitar, seperti mengesan banjir, tumpahan minyak dan bencana;
• Insurans, termasuk penilaian risiko dan pengesahan tuntutan; serta
• Pengurusan kecemasan, khususnya tindak balas krisis berasaskan maklumat hampir masa nyata.

ICEYE mengunjurkan hasil melebihi €1 bilion pada 2027, didorong oleh peningkatan permintaan pertahanan dan sistem angkasa berdaulat di Eropah .

Sasaran pengeluaran satelit yang agresif

Syarikat itu sedang meningkatkan pengeluaran satelit pada kadar yang jarang dilihat dalam industri angkasa Eropah :

• 2026: 25 satelit dirancang untuk dilancarkan; jumlah satelit yang telah dilancarkan mencecah 76 pada Julai 2026 ;
• 2027: Lebih 50 satelit; dan
• 2028: Sasaran kapasiti 100 satelit setahun.

ICEYE kini menghasilkan kira-kira satu satelit seminggu, dengan tempoh binaan sekitar 10 hingga 11 minggu bagi setiap satelit . Ketua Pegawai Eksekutifnya, Rafal Modrzewski, berkata syarikat itu menyasarkan peningkatan kepada dua satelit seminggu bagi memenuhi permintaan ketenteraan Eropah yang semakin meningkat .

Dengan kata lain, cabaran utama ICEYE kini bukan lagi kekurangan permintaan, tetapi keupayaan kilang meningkatkan kadar pengeluaran .

Persoalan terhadap EQT sebagai pengurus dana

Walaupun pemilihan ICEYE dilihat sebagai permulaan yang kukuh, pelantikan EQT sebagai pengurus dana turut menimbulkan persoalan. Perniagaan teras EQT banyak berasaskan pembelian syarikat dan pelaburan ekuiti persendirian, sedangkan Scaleup Europe Fund diwujudkan untuk membantu syarikat teknologi mendalam berkembang dan mengambil risiko strategik .

Bloomberg melaporkan bahawa dana itu diuruskan oleh “kumpulan pembelian Sweden EQT”. Latar belakang EQT sebagai firma pembelian berleveraj menyebabkan sesetengah penyokong syarikat pemula bimbang dana itu mungkin lebih cenderung memilih perjanjian yang lebih matang dan berisiko rendah berbanding projek teknologi mendalam yang masih belum terbukti .

Euractiv pula menyifatkan pelantikan itu sebagai pilihan pragmatik bagi sesetengah pihak kerana EQT mempunyai cabang ekuiti pertumbuhan yang besar. Namun, pengkritik bimbang dana itu mungkin akhirnya memihak kepada syarikat yang lebih matang, bukannya syarikat scaleup peringkat awal yang mempunyai risiko lebih tinggi .

Victor Englesson, rakan kongsi EQT yang turut menguruskan dana itu, mempertahankan pemilihan tersebut. Menurutnya, pasukan ekuiti pertumbuhan EQT mempunyai pengalaman dalam teknologi mendalam dan dana itu beroperasi dengan mandat khusus yang berasingan daripada aktiviti pembelian syarikat EQT .

Ujian sebenar masih belum bermula

Pelaburan dalam ICEYE — sebuah syarikat yang sudah berada pada peringkat pertumbuhan lanjut, menjana hasil dan mempunyai fokus pertahanan — sememangnya sepadan dengan profil pelaburan yang lebih biasa bagi EQT.

Namun, persoalan lebih besar masih belum terjawab: adakah dana itu mampu menyokong syarikat teknologi mendalam yang belum terbukti, tetapi penting dari sudut strategik, pada peringkat lebih awal? Pelaburan seterusnya akan menunjukkan sama ada Scaleup Europe Fund benar-benar berani mengisi jurang pembiayaan teknologi Eropah, atau sekadar memilih syarikat yang sudah hampir berjaya.