Iran Tolak Pelan Dua Koridor Oman, Mahu Kekal Kuasai Laluan Utama Selat Hormuz

Cadangan itu dilaporkan mendapat sokongan serantau. Ia bertujuan menggantikan kawalan unilateral Iran dengan mekanisme pengurusan bersama, termasuk kemungkinan mengenakan “fi sukarela” kepada kapal yang melalui selat tersebut .

Cadangan balas Iran: satu hala penuh, satu lagi sebahagian

Pada 28 Julai 2026, Timbalan Menteri Luar Iran Kazem Gharibabadi mengumumkan cadangan balas Tehran dalam wawancara dengan televisyen negara . Pelan itu mempunyai tiga unsur utama:

• Satu hala trafik, iaitu laluan masuk ke Teluk Parsi, akan melalui sepenuhnya perairan Iran.
• Sebahagian laluan bertentangan, iaitu laluan keluar, juga akan berada di perairan Iran.
• Iran menggambarkan aturan itu sebagai langkah “sementara” atau “interim” untuk membuka semula selat, tetapi tetap mahu mempunyai pengawasan berkesan terhadap bahagian penting kedua-dua laluan pelayaran, walaupun perjanjian kekal dicapai kelak .

Secara praktikal, Tehran menuntut bahagian kawalan yang lebih besar. Zon pengaruh Iran akan melebar ke arah Oman, bukannya menerima pembahagian utara-selatan secara sama rata seperti yang dicadangkan Muscat .

Gharibabadi berkata pelan Oman tidak menangani kebimbangan keselamatan Tehran selagi kestabilan jangka panjang di rantau itu belum tercapai . Beliau turut menyifatkan cadangan balas Iran sebagai cadangan “muktamad” dan memberi amaran bahawa selat itu akan terus ditutup jika Oman menolaknya .

Usaha pengantaraan Oman semakin sukar

Penolakan Iran menyebabkan usaha Oman untuk menjadi orang tengah terhenti. Perbezaan asas antara kedua-dua pihak bukan sekadar soal teknikal laluan kapal, tetapi mengenai siapa yang mempunyai kuasa terakhir untuk mengawal pergerakan di Selat Hormuz.

Oman mahukan mekanisme pengurusan bersama yang membolehkan pelayaran diteruskan. Iran pula menegaskan bahawa sebarang aturan mesti mengekalkan kuasa efektif Tehran ke atas bahagian penting kedua-dua laluan. Jurang pendirian ini memberi tekanan kepada peranan Oman sebagai pengantara neutral .

Kesan terhadap konflik Amerika Syarikat-Iran

Pendirian Tehran turut mengeruhkan kebuntuan lebih luas dengan Washington. Selat Hormuz—laluan sempit yang menghubungkan Teluk Parsi dengan Teluk Oman dan menjadi titik penting perdagangan tenaga global—telah sebahagian besarnya disekat sejak 28 Februari 2026, apabila Amerika Syarikat dan Israel melancarkan kempen serangan udara terhadap Iran .

Kor Pengawal Revolusi Islam Iran, atau IRGC, menggunakan kekerasan untuk mengekalkan penutupan de facto itu . Keengganan Iran menerima tadbir urus bersama menunjukkan bahawa Tehran melihat kawalan terhadap selat berkenaan sebagai alat tawar-menawar strategik terhadap Amerika Syarikat, bukan semata-mata isu keselamatan pelayaran.

Walaupun memorandum persefahaman antara Amerika Syarikat dan Iran ditandatangani lebih awal pada 2026, Iran masih menolak sebarang aturan yang dianggap mengurangkan kuasa unilateralnya di Selat Hormuz .

Status Selat Hormuz ketika ini

Selat Hormuz kekal secara berkesan ditutup “sehingga diberitahu kelak”. IRGC menyatakan bahawa kapal komersial atau ketenteraan tidak boleh melalui laluan itu tanpa kelulusan Tehran .

Setakat akhir Julai 2026, belum ada persetujuan yang kelihatan. Selagi Iran dan Oman tidak mencapai titik temu mengenai kawalan laluan, gangguan terhadap aliran tenaga dan perdagangan melalui selat itu berkemungkinan berterusan.