Angka kewangan OpenAI yang bocor buat saham SoftBank merosot

Saham SoftBank Group jatuh sebanyak 5% pada Rabu, 17 Jun 2026, selepas dokumen kewangan teraudit OpenAI yang bocor mendedahkan lonjakan besar dalam perbelanjaan dan kerugian syarikat kecerdasan buatan itu.

Saham konglomerat Jepun tersebut merosot sehingga 5% kepada 6,730 yen sebelum mengecilkan kerugian dan ditutup kira-kira 3.1% lebih rendah. Prestasinya turut ketinggalan berbanding indeks Nikkei 225, yang meningkat 0.7% pada hari sama .

Kejatuhan itu berlaku selepas beberapa laporan berasaskan dokumen kewangan teraudit yang diperoleh pengkritik teknologi Ed Zitron dan disahkan secara berasingan oleh Financial Times . Angka tersebut memberikan gambaran jelas tentang kos sebenar untuk membangunkan dan menjalankan sistem AI canggih pada skala besar.

Apa yang didedahkan oleh angka OpenAI?

Pada 2025, hasil OpenAI melonjak kepada AS$13.07 bilion, berbanding AS$3.7 bilion pada 2024 . Namun, jumlah kos dan perbelanjaan meningkat lebih pantas — daripada kira-kira AS$8.8 bilion kepada AS$34 bilion .

Secara mudah, OpenAI membelanjakan kira-kira AS$2.60 bagi setiap AS$1 hasil yang diperoleh.

Daripada jumlah kos itu:

• AS$19.18 bilion diperuntukkan untuk penyelidikan dan pembangunan, termasuk kira-kira AS$10.59 bilion yang dibayar kepada Microsoft bagi infrastruktur awan .
• Kos hasil, yang merangkumi perbelanjaan langsung untuk menjalankan model AI di pusat data, berjumlah AS$7.5 bilion.
• Jualan dan pemasaran menelan AS$5.73 bilion .

Kerugian operasi OpenAI meningkat kepada AS$20.92 bilion, berbanding AS$5.8 bilion pada 2024. Kerugian bersih yang diperuntukkan kepada OpenAI pula melonjak kepada AS$38.53 bilion — hampir lapan kali ganda berbanding tahun sebelumnya .

Sebahagian daripada angka kerugian bersih itu berpunca daripada caj penstrukturan sekali sahaja berkaitan peralihan OpenAI kepada entiti berorientasikan keuntungan. Namun, selepas item bukan tunai tersebut dikecualikan, syarikat itu masih mencatat kerugian kira-kira AS$8 bilion .

Mengapa pasaran begitu bimbang?

Kerugian 2025 bukan sekadar isu prestasi setahun. Unjuran dalaman yang dipetik dalam laporan terdahulu menunjukkan OpenAI mungkin menghabiskan AS$17 bilion tunai pada 2026, meningkat daripada anggaran AS$9 bilion pada 2025 .

Unjuran lain pula menunjukkan kerugian terkumpul boleh mencecah AS$115 bilion sehingga 2029, manakala keuntungan hanya dijangka dicapai pada dekad berikutnya .

OpenAI juga dilaporkan sedang mencari sehingga AS$100 bilion pembiayaan baharu bagi mengekalkan kadar pertumbuhannya. Sebelum ini, pusingan pembiayaan Siri F bernilai AS$40 bilion yang diketuai SoftBank pada Mac 2025 — pada penilaian AS$300 bilion — dilaporkan sebagai pusingan pembiayaan persendirian terbesar dalam sejarah .

Bagi pelabur, persoalannya bukan sama ada OpenAI berkembang. Hasilnya memang berkembang dengan pantas. Persoalan yang lebih sukar ialah sama ada pertumbuhan itu akhirnya mampu mengatasi kos pengkomputeran, infrastruktur, penyelidikan dan pembangunan yang terus meningkat.

Pertaruhan SoftBank yang semakin tertumpu

Jumlah pendedahan kewangan SoftBank kepada OpenAI kini melebihi AS$60 bilion. Dokumen yang bocor itu menonjolkan beberapa risiko utama kepada konglomerat berkenaan.

1. Risiko pelaburan langsung

SoftBank telah melabur lebih AS$30 bilion secara langsung dalam OpenAI dan merekodkan keuntungan pelaburan kira-kira AS$45 bilion daripada pegangan itu bagi tahun kewangan yang berakhir pada Mac 2026 .

Vision Fund, cabang pelaburan teknologi SoftBank, mencatat keuntungan tahunan AS$46 bilion yang “sebahagian besarnya didorong” oleh pegangan dalam OpenAI . Ini bermakna sebarang penilaian semula atau penurunan nilai pegangan tersebut boleh memberi kesan besar kepada keputusan kewangan keseluruhan SoftBank.

2. Kesukaran mendapatkan pinjaman bercagar

Usaha SoftBank mendapatkan pinjaman margin sekurang-kurangnya AS$6 bilion dengan menggunakan saham OpenAI sebagai cagaran menghadapi halangan, menurut laporan Bloomberg pada awal Jun .

Kesukaran itu penting kerana ia menunjukkan pemberi pinjaman mungkin sudah mengambil kira risiko penurunan nilai saham OpenAI. Pada masa sama, ia mengehadkan keupayaan SoftBank untuk mendapatkan tunai atau menggunakan pegangan tersebut sebagai leverage .

3. Kebergantungan kepada pelanggan yang sama

SoftBank menyumbang AS$867 juta kepada hasil OpenAI pada 2025 — kira-kira 6.6% daripada jumlah hasil syarikat itu . Ini menjadikan SoftBank bukan sahaja pelabur terbesar OpenAI, malah salah satu pelanggan pentingnya.

Hubungan rapat sedemikian boleh menimbulkan persoalan tentang sejauh mana pertumbuhan hasil OpenAI disokong oleh permintaan pasaran yang lebih luas berbanding transaksi dengan pihak yang mempunyai kepentingan pelaburan langsung.

4. Tiada keuntungan dalam masa terdekat

Dengan kos melebihi hasil sebanyak kira-kira AS$21 bilion pada 2025 dan perbelanjaan pengkomputeran yang masih meningkat, OpenAI masih jauh daripada titik pulang modal .

Keperluan berterusan untuk mendapatkan modal baharu menjadikan keuntungan atas kertas SoftBank lebih terdedah. Jika OpenAI perlu mengumpul dana pada penilaian yang lebih rendah atau terma yang kurang menguntungkan, nilai pegangan SoftBank boleh terjejas.

Pertaruhan besar yang semakin diuji

Gabungan kadar pembakaran tunai yang amat pantas, kesukaran mendapatkan pinjaman bercagar, tumpuan besar Vision Fund terhadap satu syarikat dan jangka masa keuntungan yang mungkin hanya tiba pada 2030-an menjelaskan reaksi pantas pelabur terhadap saham SoftBank.

OpenAI masih mencatat pertumbuhan hasil yang luar biasa. Namun, angka yang bocor menunjukkan skala cabaran di sebalik perlumbaan AI: semakin besar dan canggih model yang dibangunkan, semakin tinggi kos untuk melatih, menyelenggara dan menyediakannya kepada pengguna.

Buat masa ini, SoftBank bukan sekadar membuat pertaruhan besar terhadap masa depan OpenAI. Ia juga semakin terikat dengan keupayaan syarikat itu untuk membuktikan bahawa pertumbuhan AI boleh diterjemahkan kepada keuntungan sebenar.