Saham SpaceX Melonjak Lepasi Amazon Selepas IPO AS$85.7 Bilion

Tiga hari kemudian, pada 15 Jun, penaja jamin Goldman Sachs dan Morgan Stanley menggunakan opsyen greenshoe untuk membeli kira-kira 83.3 juta saham tambahan. Langkah itu meningkatkan jumlah hasil IPO kepada AS$85.7 bilion .

Struktur IPO ini juga agak luar biasa. Lazimnya, syarikat menetapkan julat harga terlebih dahulu dan kemudian memuktamadkan harga berdasarkan maklum balas pelabur semasa sesi penerangan. SpaceX sebaliknya mengumumkan harga tetap AS$135 beberapa minggu sebelum penyenaraian, menandakan keyakinan tinggi terhadap permintaan .

Mengapa jumlah saham terapung menjadi faktor utama?

Angka paling penting dalam IPO SpaceX mungkin bukan AS$85.7 bilion, tetapi 4.9%. Itulah anggaran bahagian keseluruhan saham yang tersedia kepada pelabur awam selepas opsyen greenshoe dilaksanakan .

Ketika harga IPO ditetapkan, hanya sekitar 4.2% saham syarikat berada dalam pegangan awam. Ini bermakna daripada sebuah syarikat yang dinilai kira-kira AS$1.77 trilion, hanya sebahagian kecil ekuitinya benar-benar aktif didagangkan .

Jumlah saham terapung yang kecil mewujudkan ketidakseimbangan besar antara bekalan dan permintaan:

• Pesanan pelabur runcit melebihi AS$70 bilion .
• Pelabur runcit Jepun mengemukakan pesanan melebihi AS$6.2 bilion, atau lebih daripada 1 trilion yen, tetapi hanya menerima peruntukan bernilai AS$2.2 bilion—kira-kira 3% daripada keseluruhan tawaran global .
• SpaceX pada mulanya menyasarkan kutipan AS$2 bilion daripada pembeli Jepun, sebelum menaikkannya kepada AS$2.5 bilion susulan permintaan yang sangat tinggi .
• Pembrokeran runcit Amerika Syarikat seperti Robinhood, Charles Schwab, Fidelity dan SoFi berjaya memberikan sekurang-kurangnya satu saham kepada semua pelanggan yang layak dan membuat permohonan, menunjukkan betapa terhadnya bekalan saham tersebut .

Kesannya, saham SpaceX yang dibuka pada sekitar AS$150 pada 12 Jun terus meningkat hampir setiap hari. Menjelang 16 Jun, SPCX didagangkan melebihi AS$211.80, bersamaan nilai pasaran hampir AS$2.8 trilion . Pada paras tertinggi harian, nilai pasaran syarikat itu sempat mencecah AS$2.95 trilion—sedikit melepasi rekod intrahari Microsoft .

SpaceX memintas Amazon dalam masa empat sesi dagangan

Pada pagi 16 Jun, SpaceX secara rasmi mengatasi Amazon.com dalam kedudukan nilai pasaran global. Nilai Amazon ketika itu sekitar AS$2.65 hingga AS$2.68 trilion, manakala SpaceX mencapai kira-kira AS$2.7 trilion walaupun baru empat hari didagangkan di bursa .

Pergerakannya amat pantas:

• Hari pertama, 12 Jun: Saham dibuka sekitar AS$150 dan ditutup pada AS$160.95, dengan nilai pasaran kira-kira AS$2.1 trilion .
• Hari kedua, 15 Jun: Saham melonjak 19%, mengatasi Meta, Tesla dan Broadcom serta membawa nilai pasaran SpaceX kepada kira-kira AS$2.5 trilion .
• Hari ketiga, 16 Jun: Saham meningkat lebih 10% pada awal dagangan, sempat melepasi nilai pasaran AS$2.9 trilion sebelum berundur dan ditutup sekitar AS$2.8 trilion, cukup untuk menempatkannya di tangga kelima dunia .

Jumlah dagangan turut menggambarkan tahap keterujaan pasaran. Lebih AS$1.16 bilion saham SPCX bertukar tangan pada Selasa sahaja, manakala jumlah dagangan prapasaran di beberapa platform dilaporkan beberapa kali lebih tinggi berbanding saham paling aktif seterusnya .

Penganalisis mula memberi amaran tentang penilaian

Harga pasaran menceritakan satu kisah, tetapi asas perniagaan memberi gambaran yang lebih berhati-hati. Dalam tempoh beberapa jam selepas SPCX mula didagangkan, penganalisis Wall Street mengeluarkan amaran mereka.

Keith Snyder, penganalisis CFRA, memulakan liputan pada 12 Jun dengan penarafan luar biasa “Sell” dan sasaran harga AS$115. Sasaran itu lebih rendah daripada harga IPO AS$135 dan boleh membayangkan penurunan sehingga 46% berbanding paras yang dicapai saham tersebut pada minggu sama .

Snyder memetik “strategi pertumbuhan yang terlalu bercita-cita tinggi, keperluan modal yang besar dan jangkaan penilaian yang tinggi” sebagai sebab utama pendirian itu . Melalui analisis jumlah bahagian perniagaan, beliau menganggarkan perniagaan pelancaran SpaceX bernilai kira-kira AS$188 bilion, Starlink hampir AS$700 bilion dan segmen lain pada nilai yang jauh lebih rendah daripada penilaian tersirat pasaran .

Nicolas Owens, penganalisis Morningstar, lebih berhati-hati lagi. Beliau menetapkan anggaran nilai wajar hanya AS$63 sesaham sebelum IPO . Morningstar menyifatkan angka itu sebagai “hasil matematik lebih daripada keraguan” dan berpendapat saham SpaceX sudah terlebih nilai sebelum harganya melonjak melebihi AS$200.

New Street Research mengambil pendirian lebih neutral dengan sasaran harga AS$165, tetapi sasaran itu juga masih di bawah paras dagangan saham pada 15 Jun .

Risiko utama: saham yang sedikit boleh mempercepat kejatuhan

Kes bearish terhadap SpaceX berpunca daripada risiko mekanikal yang mudah difahami. Jumlah saham terapung yang kecil membantu mencetuskan kenaikan mendadak apabila pembeli berebut saham yang terhad. Tetapi jika sentimen berubah, gelombang jualan juga boleh menjadi lebih pantas dan tajam kerana tidak banyak saham tersedia untuk menyerap tekanan pasaran .

Dengan kata lain, faktor yang membantu saham SpaceX melambung turut menjadi punca risiko penurunan. Harga semasa mungkin menggambarkan keyakinan terhadap potensi pelancaran angkasa, Starlink dan perniagaan AI—tetapi ia juga berkemungkinan dipengaruhi oleh ketakutan terlepas peluang atau FOMO.

Minat pelabur runcit Jepun mencuri perhatian

Jepun menjadi antara pasaran yang paling jelas menunjukkan fenomena SpaceX. Isi rumah di negara itu memiliki aset kewangan berjumlah kira-kira AS$15 trilion, dan pelabur individu tidak banyak menyaksikan IPO mega sejak penyenaraian SoftBank Corp. pada 2018 .

Beberapa angka utama daripada bahagian tawaran Jepun ialah:

• Sasaran kutipan pada mulanya ditetapkan pada AS$2 bilion sebelum dinaikkan 25% kepada AS$2.5 bilion .
• Peruntukan akhir berjumlah AS$2.2 bilion, melibatkan 16.3 juta saham Kelas A—kira-kira 3% daripada tawaran global .
• Lebih 1,000 pelanggan individu Jepun masing-masing memohon saham bernilai lebih AS$624,500. Mizuho Securities USA mengendalikan bahagian tempatan transaksi itu .

Jurang antara permintaan dan peruntukan—lebih AS$6.2 bilion dimohon berbanding AS$2.2 bilion yang diterima—menjadi antara contoh paling ketara betapa kuatnya minat pelabur runcit berbanding bekalan saham yang tersedia .

Faktor pasaran lain yang perlu diperhatikan

Kemasukan indeks. SpaceX dijangka dipercepatkan untuk dimasukkan ke dalam Nasdaq 100. Penambahan kepada indeks FTSE Russell dan MSCI juga dijangka menyusul, walaupun tarikh tepatnya belum disahkan dalam sumber yang tersedia . Jika berlaku, dana pasif yang menjejaki indeks berkenaan mungkin perlu membeli saham SPCX, sekali gus menambah tekanan permintaan terhadap jumlah saham yang sudah terhad.

Kedudukan kewangan. Selepas penggabungan dengan xAI, SpaceX dilaporkan mencatat hasil kira-kira AS$18.67 bilion dan kerugian bersih AS$4.94 bilion, berdasarkan pemfailan IPO yang dipetik dalam laporan media berkaitan tawaran tersebut.

Kesan limpahan kripto. IPO itu turut mencetuskan aktiviti spekulatif dalam aset digital, termasuk niaga hadapan kekal bertemakan SPCX, saham SpaceX bertoken di bursa terdesentralisasi dan pasaran ramalan yang mempertaruhkan arah pergerakan saham. Dogecoin juga mengukuh seiring sentimen berkaitan Musk, walaupun data khusus harga dan jumlah dagangan tidak tersedia dalam set sumber ini.

Sekatan geografi. Pelabur di tanah besar China dan Hong Kong tidak dibenarkan mengakses bahan pemasaran IPO atau peruntukan saham SpaceX, seperti yang dinyatakan dalam prospektus dan dikaitkan dengan kekangan kawal selia serta keperluan pelesenan.

Momentum atau asas perniagaan—yang mana akan menang?

Penawaran awam SpaceX mempertemukan beberapa kuasa yang jarang berlaku pada skala sedemikian: sebuah syarikat dengan aset teknologi yang nyata, pengasas yang mempunyai pengikut runcit global dan jumlah saham terapung yang sangat kecil sehingga proses penemuan harga lebih dipengaruhi perebutan bekalan berbanding model penilaian tradisional.

Hujah bullish bergantung pada visi yang sudah lama disokong pelabur—bahawa perniagaan pelancaran, Starlink dan AI SpaceX secara kolektif mampu mewajarkan nilai pasaran lebih besar daripada hampir semua syarikat lain di dunia.

Hujah bearish daripada CFRA dan Morningstar pula menyatakan bahawa harga semasa mengandaikan pelaksanaan hampir sempurna terhadap rancangan yang masih tidak menentu dan memerlukan modal besar.

Bagi pelabur, persoalan utama bukan sekadar sama ada SpaceX mempunyai potensi jangka panjang. Persoalannya ialah sama ada lonjakan yang didorong oleh kekurangan saham itu mencerminkan tahap nilai baharu atau hanya penyimpangan sementara. Seperti yang diberi amaran oleh beberapa penganalisis, apabila dagangan berbalik arah, jumlah saham terapung yang membantu kenaikan itu boleh menjadikan penurunan jauh lebih dramatik .