Bhutan nilai khidmat alam pada AS$6.2 bilion: Mengapa angka ini penting?

Apakah nilai sumbangan hutan, sungai dan tanah kepada sesebuah negara? Bhutan kini mempunyai satu anggaran untuk menjawab soalan itu. Pada September 2026, Perdana Menteri Tshering Tobgay mengumumkan Keluaran Ekosistem Kasar (GEP) Bhutan sekitar AS$6.2 bilion bagi 2024 semasa Minggu Iklim New York. Bhutan ialah negara pertama yang menerima pakai ukuran ini di peringkat nasional.115

Yang penting bukan angka besar itu semata-mata. Bhutan dan Natural Capital Alliance di Universiti Stanford sedang membangunkan sistem untuk mengemas kini GEP secara berkala serta menggunakannya bagi membantu membentuk dasar dan pembiayaan pertumbuhan mampan.17

Apa sebenarnya yang diukur?

GEP menganggarkan nilai wang bagi perkhidmatan ekosistem—manfaat yang dihasilkan oleh alam di sesuatu kawasan dalam suatu tempoh perakaunan, lazimnya setahun.18 Bagi Bhutan, manfaat itu dikaitkan dengan hutan, sungai, tanah dan landskapnya.15

Dalam bengkel anjuran Biro Perangkaan Kebangsaan Bhutan dengan sokongan teknikal pakar Stanford, topik yang dibincangkan termasuk penyerapan karbon, hasil air, pengekalan sedimen, pertanian, perhutanan dan pelancongan. Namun, keterangan bengkel yang tersedia tidak menunjukkan berapa banyak setiap komponen menyumbang kepada anggaran akhir AS$6.2 bilion.38

Lebih besar daripada KDNK—tetapi bukan wang tambahan

Stanford menyifatkan GEP Bhutan sebagai “kira-kira dua kali” keluaran dalam negara kasar (KDNK) negara itu.1 Jika dibandingkan dengan KDNK 2024 yang dilaporkan sebanyak AS$3.35 bilion, GEP 2024 adalah kira-kira 1.85 kali lebih besar.28 Bank Dunia pula mencatat KDNK AS$3.58 bilion bagi 2025; itu angka bagi tahun yang berbeza dan tidak sesuai dijadikan perbandingan utama untuk GEP 2024.30

Perbandingan tersebut menunjukkan skala anggaran sumbangan alam, bukannya bermakna AS$6.2 bilion boleh ditambah terus kepada KDNK. Kedua-dua ukuran menilai perkara berbeza, dan sebahagian pengeluaran yang bergantung pada alam boleh tercermin dalam kedua-duanya.18

Mengapa penerimaan nasional menjadi titik penting?

Dengan menerima pakai GEP di peringkat negara, Bhutan mengambil langkah melangkaui penilaian sekali sahaja. Stanford menyatakan bahawa sistem yang sedang dibangunkan bertujuan mengemas kini angka itu secara berkala dan menggunakannya untuk menyokong keputusan tentang pertumbuhan serta pembiayaan mampan.17 Biro Perangkaan Kebangsaan Bhutan juga telah membincangkan anggaran GEP dan keutamaan perakaunan seterusnya.38 Sumber yang tersedia bagaimanapun belum menunjukkan keputusan belanjawan atau pelaburan tertentu yang sudah berubah akibat GEP.

GEP turut melengkapi, bukan menggantikan, pendekatan Kebahagiaan Negara Kasar Bhutan. GEP memberi nilai wang kepada perkhidmatan ekosistem; Kebahagiaan Negara Kasar ialah kerangka yang lebih luas untuk memikirkan kemajuan dan kesejahteraan.121821 Seperti yang diungkapkan Gretchen Daily dari Stanford, kemajuan manusia dan alam “bukan saling bertentangan, tetapi tidak dapat dipisahkan”.1

China telah pun menerajui pelbagai inovasi dan penggunaan GEP; keistimewaan langkah Bhutan ialah penerimaannya di peringkat nasional.117 Ujian sebenar selepas pengumuman ini ialah sama ada akaun yang dikemas kini kelak benar-benar membantu membimbing dasar dan pembiayaan—matlamat yang telah dinyatakan, tetapi belum boleh dianggap tercapai.17