EU Rancang Cukai Karbon ke Atas Semua Penerbangan Jarak Jauh: Pilihan, Kos, dan Tentangan Industri

Suruhanjaya Eropah berada kurang dari sebulan untuk membuat keputusan yang boleh membentuk semula asas ekonomi perjalanan udara jarak jauh secara drastik. Menjelang Julai 2026, ia mesti menyampaikan penilaian impak dan cadangan perundangan mengenai sama ada untuk melanjutkan rejim penetapan harga karbon blok itu—Sistem Perdagangan Pelepasan (EU ETS)—kepada penerbangan antarabangsa yang berlepas dari Eropah. Langkah ini diuar-uarkan sebagai tunjang kepada agenda iklim EU yang bercita-cita tinggi, tetapi ia telah menimbulkan reaksi pantas dan kemarahan daripada industri penerbangan, yang memberi amaran tentang kenaikan tambang penerbangan, herotan daya saing, dan pertembungan langsung dengan skim global alternatif.

Di tengah-tengah perdebatan ini terletak satu ketidakseimbangan mudah: sejak 2012, EU ETS sengaja dihadkan kepada penerbangan dalam Kawasan Ekonomi Eropah (EEA), satu pengecualian yang direka untuk memberi masa kepada skim pengimbangan global Pertubuhan Penerbangan Awam Antarabangsa (ICAO), yang dikenali sebagai CORSIA, untuk matang. Pengecualian itu tamat tempoh pada 31 Disember 2026, dan Suruhanjaya terikat di sisi undang-undang untuk memutuskan langkah seterusnya .

Pilihan Dasar di Atas Meja

Penilaian Suruhanjaya bukanlah satu pilihan binari antara sistemnya sendiri dengan sistem global. Pegawai sedang meneliti pelbagai pilihan, dengan hala tuju yang jelas muncul dari institusi EU :

• Peluasan Penuh kepada Penerbangan Berlepas: Pilihan yang paling mungkin adalah membawa semua penerbangan antarabangsa yang berlepas dari EEA di bawah ETS. Ini akan meningkatkan jumlah pelepasan penerbangan yang dilindungi oleh skim ini sebanyak kira-kira 109% .
• Skop Penuh "Kedua-Dua Perjalanan": Pendekatan yang lebih agresif akan meliputi kedua-dua penerbangan antarabangsa yang berlepas dan tiba, menangkap bahagian pelepasan terbesar tetapi juga memaksimumkan pergeseran antarabangsa .
• Model Hibrid CORSIA-ETS: Satu kompromi boleh melihat ETS hanya dikenakan kepada penerbangan berlepas, manakala CORSIA mengendalikan penerbangan masuk, atau sebaliknya.
• Mengekalkan Status Quo dengan CORSIA: Pilihan yang paling tidak mungkin adalah terus bergantung sepenuhnya kepada CORSIA, yang dilihat secara meluas di Brussels sebagai tidak mencukupi untuk memenuhi sasaran iklim EU .

Keputusan ini tidak berlaku dalam ruang hampa. Cadangan Julai adalah sebahagian daripada baik pulih yang lebih luas untuk menyelaraskan keseluruhan ETS dengan sasaran iklim 2040 EU yang mengikat di sisi undang-undang, iaitu pengurangan pelepasan bersih sebanyak 90% (berbanding tahap 1990) . Had keseluruhan pasaran karbon sudah pun mengalami penurunan mendadak, dan sektor penerbangan telah menyaksikan elaun percumanya dihapuskan sepenuhnya, menyebabkan syarikat penerbangan terdedah sepenuhnya kepada kos karbon di laluan yang dilindungi mulai 2026 .

Kalkulus Kos: Pelepasan Rekod, Harga Karbon Tinggi

Taruhan keputusan ini diperbesarkan oleh keadaan pasaran semasa.

• Pelepasan Rekod: Pelepasan penerbangan Eropah mencapai paras tertinggi sepanjang masa iaitu 195 juta tan CO₂ pada tahun 2025. Yang penting, 68% daripada pelepasan daripada penerbangan berlepas tidak dikenakan harga di bawah batasan intra-EEA semasa .
• Harga Karbon Tinggi: Harga Elaun EU (EUA) telah berubah-ubah antara €70 dan €100 setan sepanjang 2025-2026. Ini menjadikan impak kewangan sebarang peluasan skop adalah besar. Satu analisis terperinci oleh CE Delft untuk Transport & Environment menganggarkan bahawa menjelang 2030, tiket dari Amsterdam ke Hong Kong boleh menyaksikan kos tambahan sebanyak €40, manakala penerbangan ke Istanbul boleh meningkat sebanyak €19 .

Pemberontakan Industri: "Menghukum Penumpang Eropah Lebih Lanjut"

Hasrat Suruhanjaya telah disambut dengan serangan balas yang terkoordinasi dan kuat daripada industri penerbangan, berpusat pada hujah mengenai daya saing, perdagangan, dan integriti rangka kerja global CORSIA.

Surat Bersama CEO Syarikat Penerbangan

Pada 8 Jun 2026, para CEO syarikat penerbangan terbesar Eropah—termasuk Air France-KLM, IAG (pemilik British Airways), Lufthansa, dan Ryanair—telah menghantar surat bersama kepada Presiden Suruhanjaya Ursula von der Leyen. Mesej mereka, yang dilihat oleh Reuters, adalah berterus terang: "Memperluas penetapan harga karbon EU kepada penerbangan di luar EEA akan terus menghukum penumpang dan perniagaan Eropah dengan meningkatkan kos perjalanan udara" .

Para CEO mengemukakan tiga amaran teras :

1. Harga Tiket Lebih Tinggi: Impak langsung dan tidak dapat dielakkan ke atas kos pengguna untuk laluan jarak jauh.
2. Kelemahan Daya Saing: Syarikat penerbangan bukan Eropah di laluan yang sama tidak akan menghadapi kos karbon yang sama, memberikan mereka kelebihan komersial yang ketara.
3. Tindakan Balas Perdagangan: Langkah ini berisiko mencetuskan pengulangan pertikaian antarabangsa 2012 apabila negara bukan EU, termasuk China, A.S., dan negara-negara Teluk, menentang keras percubaan awal ETS untuk meliputi penerbangan, dengan beberapa daripadanya mengancam tindakan balas perdagangan.

Surat itu juga berhujah bahawa peluasan ETS secara unilateral secara langsung menjejaskan skim global CORSIA, yang dijadualkan memasuki fasa mandatorinya pada 2027. Industri bimbang akan perpecahan pasaran, dengan syarikat penerbangan terpaksa mematuhi dua sistem yang bertindih dan bercanggah .

Dorongan IATA untuk Penyelesaian Global

Persatuan Pengangkutan Udara Antarabangsa (IATA) telah menjadi penentang institusi yang paling lantang. Dalam satu kenyataan Mac 2026, ia mendesak EU untuk "memastikan pelaksanaan penuh CORSIA untuk semua penerbangan antarabangsa, termasuk penerbangan dalam EEA" untuk mencegah "perpecahan pengawalseliaan yang merosakkan" . IATA telah menuduh EU cuba "merampas CORSIA" dan telah memberi amaran bahawa peluasan ETS akan "menggugat kestabilan konsensus antarabangsa" untuk pengurangan karbon penerbangan . Pelobiannya sejak 2025 telah memberi tumpuan kepada menggantikan liputan ETS untuk penerbangan intra-EEA dengan CORSIA, satu langkah yang dikatakan penganalisis akan melemahkan pemotongan pelepasan secara ketara .

Pakatan Penerbangan yang Lebih Luas

Satu pakatan badan penerbangan Eropah yang lebih luas, termasuk Airlines for Europe (A4E) dan Majlis Lapangan Terbang Antarabangsa (ACI) Europe, menerbitkan surat terbuka pada 5 Jun 2026, memberi amaran bahawa peluasan ETS boleh mencetuskan "perang perdagangan agresif dan melumpuhkan syarikat penerbangan benua" . Pakatan itu menyatakan bahawa pengecualian CORSIA semasa tamat pada akhir 2026, dan lanjutan automatiknya tanpa cadangan baharu sudah pun akan meluaskan skop ETS .

Keretakan dalam Konsensus Negara Anggota

Dinamik politik dalam Majlis EU adalah kompleks. Walaupun tiada senarai awam yang pasti wujud, satu gabungan sembilan negara anggota dilaporkan menolak peluasan itu dalam rundingan persediaan. Rekod sejarah daripada perbincangan pakej Fit for 55 menunjukkan bahawa Ireland telah membangkitkan kebimbangan subsidiariti, dan Senat Czech secara rasmi meminta penilaian risiko kenaikan kos . Kebimbangan mengenai ketersambungan untuk kawasan pinggir dan terluar juga menonjol.

Sebaliknya, satu blok negara yang bercita-cita tinggi dalam iklim, yang dilaporkan diketuai oleh Perancis dan Belanda, mendorong ke arah yang bertentangan, menyokong pelanjutan ETS kepada semua penerbangan berlepas .

Apa Yang Berlaku Seterusnya

Garis masa adalah ketat dan laluan perundangan adalah jelas:

• Julai 2026: Suruhanjaya Eropah menerbitkan penilaian impak dan cadangan perundangannya sebagai sebahagian daripada pakej iklim yang lebih luas .
• 31 Disember 2026: Pengecualian undang-undang semasa yang melindungi penerbangan di luar EEA daripada ETS tamat tempoh .
• 1 Januari 2027: Fasa mandatori CORSIA bermula secara global, berserta dengan permulaan lelongan penuh untuk elaun penerbangan dalam ETS sedia ada .

Cadangan Suruhanjaya hanyalah permulaan. Setelah dibentangkan, ia akan tertakluk kepada rundingan sengit dan potensi pindaan oleh kedua-dua Majlis (mewakili negara anggota) dan Parlimen Eropah sepanjang akhir 2026 dan memasuki 2027. Hasilnya akan menentukan sama ada kos karbon untuk terbang dari Eropah kekal sebagai urusan serantau atau menjadi urusan global.