Iran Catat Rekod Hukuman Mati Pada 2026: Lebih 444 Orang Dihukum Gantung – 85% Disembunyikan

Ketua Hak Asasi Manusia PBB, Volker Türk, menyatakan pada 5 Ogos 2026 bahawa sekurang-kurangnya 56 orang telah dihukum mati atas tuduhan berkaitan keselamatan negara sejak 19 Mac, termasuk 27 yang dikaitkan dengan protes Januari, dengan lebih 100 orang lain berisiko dihukum mati . Amnesty International mengesahkan bahawa sejak serangan AS-Israel bermula pada 28 Februari, sekurang-kurangnya 36 individu telah dihukum mati sewenang-wenangnya selepas perbicaraan yang sangat tidak adil atas tuduhan bermotifkan politik . Amnesty memberi amaran bahawa sekurang-kurangnya 60 yang lain, termasuk tiga orang yang ditangkap ketika masih kanak-kanak, masih berisiko hampir .

Jumlah kematian yang lebih besar daripada pembunuhan beramai-ramai protes Januari 2026 adalah jauh lebih besar: anggaran berkisar antara 6,488 hingga kira-kira 36,500 orang terbunuh oleh pasukan keselamatan dan militia asing semasa tindakan keras terhadap pemberontakan popular pada 8–9 Januari 2026 .

Kaveat utama: Angka yang didokumenkan sebanyak 444 hukuman mati hampir pasti meremehkan jumlah sebenar. Dengan lebih daripada 90% hukuman mati tidak diumumkan oleh pihak berkuasa, pemantauan hak asasi manusia bebas dihadkan teruk, dan "tirai kesunyian" yang turun selepas perang bermula, jumlah sebenar mungkin jauh lebih tinggi . Angka PBB sebanyak 56 hanya meliputi kes berkaitan "keselamatan negara" dan tidak termasuk hukuman mati berkaitan dadah, yang secara sejarah menyumbang majoriti kes hukuman mati Iran .

Pertuduhan: Pengewapan Undang-undang Keselamatan Negara

Pertuduhan yang paling biasa digunakan dalam kempen hukuman mati 2026 ialah kesalahan "berkaitan keselamatan negara" yang ditakrifkan secara meluas — termasuk "permusuhan terhadap Tuhan" (moharebeh), "kerosakan di muka bumi," dan "penyertaan dalam protes bersenjata" .

Misi Pencarian Fakta PBB dan Amnesty International mengesahkan bahawa perbicaraan adalah sangat tidak adil, dicemari penyeksaan, dan dipercepatkan di bawah apa yang dipanggil oleh rejim sebagai "keadaan masa perang" . Dalam satu corak yang didokumenkan, pihak berkuasa melaksanakan hukuman mati ke atas sekurang-kurangnya 22 banduan politik dalam tempoh enam minggu — purata satu hukuman mati setiap dua hari — berikutan prosiding rahsia yang ditandai dengan penyeksaan dan pengakuan paksa .

Dalam tempoh tujuh bulan pertama 2026, IHR mendokumenkan hukuman mati ke atas 28 penunjuk perasaan — 26 berkaitan dengan protes Januari dan dua daripada pemberontakan 2022 . Sekurang-kurangnya lima banduan politik telah dihukum mati dalam tempoh Jun–Julai sahaja .

Sasaran Demografi: Minoriti Etnik dan Penunjuk Perasaan

Minoriti etnik menjadi sasaran tidak seimbang. Pakar PBB mendokumenkan sekurang-kurangnya 24 ahli minoriti Baloch dan 22 ahli minoriti Kurdish telah dihukum mati setakat awal Ogos 2026 . Komuniti ini menghadapi penindasan sistematik melalui penangkapan sewenang-wenangnya, kehilangan paksa, dan hukuman mati.

Sekurang-kurangnya 28 daripada yang dihukum mati adalah penunjuk perasaan yang dikaitkan secara langsung dengan pemberontakan Januari 2026 . Antara kes yang paling menonjol ialah hukuman mati awam dua penunjuk perasaan — Abolfazl Sepahi dan Amir Safari — di Isfahan pada 28 Julai 2026. Mereka adalah antara sekurang-kurangnya 12 pemuda yang dijatuhi hukuman mati kerana membunuh empat pegawai polis semasa protes anti-rejim di Isfahan pada Januari . Dua daripada lelaki lain telah dihukum mati di penjara pada 19 Julai .

Sekurang-kurangnya lima daripada mereka yang berada di hukuman mati adalah kanak-kanak pada masa kesalahan yang didakwa, menurut Amnesty International .

Perang Sebagai Perlindungan Politik

Kumpulan hak asasi manusia secara jelas menyatakan bahawa perang dengan AS dan Israel telah menyediakan tabir asap strategik. Amnesty International melaporkan bahawa pihak berkuasa menggunakan "keadaan masa perang" sebagai alasan untuk penangkapan sewenang-wenang secara besar-besaran (lebih 6,000 orang ditangkap sejak 28 Februari), hukuman mati yang dipercepatkan, rampasan aset, dan peningkatan penindasan terhadap perbezaan pendapat .

Kenyataan utama daripada kumpulan hak asasi manusia menjadikan dinamik ini jelas:

• Kumpulan hak asasi menyatakan perang "tidak mewujudkan tindakan keras tetapi telah menyediakan perlindungan politik" untuk mempercepatkan hukuman mati, menyembunyikan hukuman mati daripada keluarga, dan menakut-nakutkan penduduk yang sudah trauma .
• Ketua hak asasi PBB secara jelas mengaitkan lonjakan itu dengan kempen pengeboman AS-Israel yang bermula pada akhir Februari, dengan mengatakan hukuman mati digunakan untuk "menanamkan ketakutan di kalangan penduduk dan menyekat perbezaan pendapat" .
• Heba Morayef dari Amnesty berkata pihak berkuasa menggunakan "gelombang hukuman mati dan hukuman mati untuk menghukum perbezaan pendapat dan menunjukkan kekuatan" .

Selepas permulaan perang, pelaporan bebas mengenai hukuman mati menjadi hampir mustahil semasa Mac dan April 2026, dengan hanya maklumat rasmi sampai ke dunia luar. Angka yang direkodkan untuk bulan-bulan tersebut dianggap sebagai anggaran minimum dan bukan cerminan realiti .

Reaksi Antarabangsa dan Domestik

PBB telah menjadi suara antarabangsa yang paling menonjol mengutuk kempen ini:

• Pesuruhjaya Tinggi PBB Volker Türk menyebut keadaan itu "sangat membimbangkan" dan "menggerunkan," mendesak moratorium segera ke atas hukuman mati .
• Misi Pencarian Fakta Bebas Antarabangsa PBB mengenai Iran mengeluarkan panggilan segera pada 23 Julai 2026 untuk menghentikan semua hukuman mati, terutamanya 10 lelaki di Isfahan yang saudara-mara mereka telah dipanggil untuk lawatan terakhir .
• Pelapor Khas PBB Mai Sato dengan segera meminta Iran menghentikan hukuman mati, memberi amaran bahawa saudara-mara telah dipanggil untuk lawatan terakhir .

Amnesty International menyeru "tindakan antarabangsa segera," memberi amaran bahawa kadar hukuman mati ini merupakan "kempen hukuman mati sewenang-wenang yang semakin meningkat" .

Tindak balas domestik adalah ketara:

• Hukuman mati awam Abolfazl Sepahi dan Amir Safari di Isfahan pada 28 Julai mencetuskan protes anti-rejim di dalam Iran .
• Banduan di 57 penjara melancarkan mogok lapar "Tiada Hukuman Mati pada Hari Selasa" membantah lonjakan hukuman mati .
• Tokoh pembangkang dan Iran International melaporkan bahawa rejim menggunakan perang sebagai tabir asap untuk memperhebatkan apa yang mereka panggil "kempen keganasan" terhadap penduduk .

Kesimpulan

Angka teras yang didokumenkan ialah 444 hukuman mati dalam tujuh bulan pertama 2026, tetapi dengan lebih 90% hukuman mati tidak diumumkan oleh pihak berkuasa, jumlah sebenar mungkin jauh lebih tinggi. Angka PBB sebanyak 56 hanya meliputi kes berkaitan "keselamatan negara" sejak 19 Mac dan tidak termasuk ribuan hukuman mati berkaitan dadah yang secara sejarah menyumbang majoriti penggunaan hukuman mati Iran . Perang dengan AS dan Israel tidak menyebabkan tindakan keras ini — ia telah memberikan tudung kebal untuk kempen yang sudah pun berjalan.