“Super-Squeeze” Komoditi HSBC: Mengapa Risiko Harga Naik Belum Membuktikan Super-Bull

Apa sebenarnya maksud “super-squeeze”?

Istilah “super-squeeze” HSBC menerangkan keadaan apabila harga tenaga, logam dan input pertanian boleh meningkat serentak kerana bekalan amat sukar ditambah, sedangkan beberapa gangguan berlaku pada masa yang sama. Ia ialah senario risiko kenaikan harga yang munasabah — tetapi belum membuktikan bahawa pasaran komoditi sudah memasuki fasa super-bull yang berpanjangan.

Menurut HSBC, bekalan komoditi dikekang oleh geopolitik, perubahan iklim dan peralihan tenaga. Bank itu turut merujuk kepada alat pembelajaran mesin bagi kitaran komoditi, COCCLES, yang mengesan peralihan statistik ke arah fasa “weak bull” serta kemungkinan rejim yang lebih kukuh. 816

Kekuatan harga yang meluas menyokong amaran ini. Dalam laporan HSBC yang dirujuk, indeks spot komoditi Bloomberg meningkat 11% tahun ke tarikh laporan, dengan kenaikan melibatkan tembaga, kebanyakan logam lain, emas, koko dan kopi. 13

Namun, corak statistik bukan pengesahan muktamad. Model kitaran boleh mengenal pasti persamaan dengan episod pasaran terdahulu, tetapi tidak dapat membuktikan punca kenaikan harga atau memastikan kenaikan itu berkekalan. Harga komoditi juga boleh melonjak akibat premium risiko geopolitik sementara, perubahan nilai mata wang AS, kedudukan pelabur kewangan atau gangguan bekalan secara tiba-tiba.

Untuk menyokong kes super-bull yang sebenar, pasaran perlu menunjukkan keketatan fizikal dan permintaan yang berterusan walaupun kejutan segera telah reda.

Mengapa gangguan di Selat Hormuz boleh merebak ke seluruh rantaian bekalan

Kesan “squeeze” menjadi lebih teruk apabila beberapa laluan perdagangan dan bahan input terganggu serentak. Selat Hormuz — laluan sempit antara Iran dan Oman — sangat penting kepada pasaran dunia. Penilaian Congressional Research Service menyatakan kira-kira 27% perdagangan maritim global bagi minyak mentah dan produk petroleum, serta 20% perdagangan gas asli cecair (LNG) global, melalui selat itu. Ia juga membawa baja dan produk industri lain. 47

Saluran kesannya saling berkait:

• Minyak dan LNG: Transit yang terganggu mengehadkan bekalan tersedia serta menaikkan kos bahan api dan elektrik. Qatar dan Emiriah Arab Bersatu bersama-sama menyumbang hampir 20% eksport LNG dunia, dan sebahagian besar eksport itu perlu melalui Hormuz. 57
• Perkapalan dan input industri: Gangguan pelayaran meningkatkan kos laluan, insurans dan ketersediaan kapal. Kesannya bukan sekadar kepada minyak, malah boleh menjejaskan aliran baja, sulfur dan bahan perindustrian lain. 4752
• Logam dan pembuatan: Diesel, elektrik dan pengangkutan yang lebih mahal menaikkan kos perlombongan, peleburan serta pengilangan.
• Pertanian: Baja dan bahan api ialah input asas pertanian. Kerugian hasil tanaman akibat cuaca menjadi lebih inflasi apabila berlaku bersama kos tenaga, baja dan tambang pengangkutan yang meningkat.

Intinya ialah kesan berganda. Gangguan pada satu komoditi boleh menaikkan kos menghasilkan dan menghantar komoditi lain, sekali gus mengecilkan keupayaan pasaran untuk mencari pengganti atau menyerap kejutan.

Inventori ialah penampan, bukan bekalan baharu

Amaran utama HSBC ialah gangguan yang berpanjangan boleh mengurangkan inventori sehingga pasaran mencapai “titik genting”, ketika kenaikan harga menjadi lebih tajam dan kekurangan sebenar boleh berlaku. 1

Stok komersial biasanya memberi masa kepada penapis minyak, syarikat utiliti, pengeluar dan pengguna untuk menyesuaikan diri. Tetapi apabila stok menghampiri paras operasi minimum, pembeli mungkin terpaksa berebut kargo untuk penghantaran segera tanpa mengira harga. Bekalan baharu tidak boleh dibina dalam satu malam, manakala permintaan jangka pendek bagi bahan api, elektrik dan bahan mentah penting lazimnya sukar dikurangkan.

Stok strategik boleh mengurangkan kejutan awal, tetapi tidak dapat menggantikan sepenuhnya kapasiti pengangkutan yang hilang, gred minyak mentah khusus yang diperlukan loji penapisan, atau gangguan LNG dan input industri yang berlarutan. Jabatan Tenaga AS mengumumkan pelepasan 172 juta tong daripada Rizab Petroleum Strategik pada Mac 2026, menunjukkan stok kecemasan memang boleh digunakan. 33

Kedudukan simpanan gas Eropah juga perlu dibaca dengan berhati-hati. Rangka kerja Kesatuan Eropah secara sejarah menetapkan sasaran 90% menjelang 1 November, tetapi peraturan kemudian memperkenalkan kelonggaran pada paras dan tempoh sasaran. 31 Pada April, Suruhanjaya Eropah menyatakan stok hanya sedikit di bawah purata pra-krisis dan paras 80% pada akhir musim panas boleh mencukupi untuk menjamin bekalan musim sejuk. 32

Justeru, dakwaan umum bahawa simpanan “di bawah sasaran” tidak memadai tanpa tarikh, penanda aras yang jelas dan lokasi khusus.

Mengapa tembaga mengukuhkan hujah struktur

Tembaga menjadi unsur penting dalam hujah kenaikan harga kerana elektrifikasi memerlukan jumlah besar kabel, peralatan grid dan infrastruktur elektrik. Pembinaan pusat data berkaitan AI, kenderaan elektrik, tenaga boleh diperbaharui serta rangkaian penghantaran elektrik boleh menyokong permintaan walaupun sebahagian ekonomi perindustrian tradisional perlahan.

HSBC menekankan infrastruktur sebagai pemacu besar permintaan komoditi. Dalam satu senario IEA yang dipetik oleh HSBC, permintaan tembaga dijangka meningkat lebih dua kali ganda. 17 Pada masa yang sama, lombong baharu memerlukan tempoh panjang untuk kelulusan, pembiayaan, pembinaan infrastruktur, pembangunan dan peningkatan pengeluaran.

Ketidakpadanan ini menyebabkan bekalan tembaga lambat bertindak balas terhadap lonjakan permintaan atau gangguan pengeluaran. Namun, permintaan struktur bukan jaminan harga akan terus naik. Harga tinggi akhirnya boleh menggalakkan pembesaran lombong, kitar semula, penggantian bahan, kecekapan dan pengurangan permintaan pengguna.

Dengan kata lain, kisah tembaga menguatkan hujah bahawa risiko kenaikan harga adalah tidak simetri, tetapi tidak menghapuskan kitaran biasa pasaran komoditi.

Bagaimana kos ladang boleh menjadi inflasi makanan

Tekanan komoditi boleh sampai kepada pengguna melalui makanan walaupun tiada kegagalan besar pada satu jenis tanaman. Petani berdepan kos lebih tinggi bagi diesel, baja, bahan kimia, pengangkutan dan modal kerja. Pemproses serta peruncit pula menghadapi kos tenaga, pembungkusan, penyejukan dan pengedaran yang meningkat.

Kesan sebenar berbeza mengikut jenis tanaman, kadar pertukaran, tahap inventori, subsidi dan persaingan domestik. Namun, negara yang mengimport kedua-dua makanan dan tenaga umumnya lebih terdedah kerana bil import meningkat ketika kuasa beli isi rumah menurun.

Perubahan unjuran HSBC: 22% pada 2026, mendatar pada 2027

Menurut laporan sekunder, HSBC menaikkan unjuran pertumbuhan harga komoditi agregat bagi 2026 kepada 22% daripada 16%, dan mengubah pandangan 2027 daripada penurunan 7% kepada mendatar. 25

Pengiraannya mudah:

• 2026: 16% kepada 22% bersamaan semakan naik 6 mata peratusan.
• 2027: -7% kepada 0% bersamaan semakan naik 7 mata peratusan.

Menyifatkan perubahan 2027 sebagai semakan 14 mata akan mengira penurunan terdahulu dua kali. Kaedah tepat unjuran tersebut — sama ada purata tahunan, paras hujung tahun atau indeks tertentu — perlu disemak melalui jadual ramalan penuh HSBC sebelum digunakan untuk keputusan pelaburan.

Implikasi jika tekanan ini berpanjangan

Jika kekurangan dan kos input tinggi berlarutan, kesan makroekonomi lebih menyerupai risiko stagflasi — inflasi tinggi dengan pertumbuhan perlahan — dan bukannya pengembangan ekonomi global yang sihat serta menyeluruh.

• Inflasi dan kadar faedah: Harga tenaga serta makanan boleh menaikkan inflasi utama dengan pantas, kemudian menular kepada kos pengangkutan dan barangan. Ini boleh menjadikan bank pusat lebih berhati-hati untuk menurunkan kadar faedah, walaupun pertumbuhan melemah.
• Minyak: Risiko kenaikan kekal besar selagi aliran melalui Hormuz terganggu. IEA berkata gangguan di Timur Tengah telah menyebabkan bekalan minyak dunia jauh lebih rendah daripada permintaan dan mengunjurkan penurunan bekalan sebanyak 4.3 juta tong sehari pada 2026. 49
• Syarikat: Syarikat minyak, gas, perlombongan, baja dan perkapalan mungkin mendapat manfaat daripada kuasa penetapan harga, walaupun mereka turut menanggung risiko kos, cukai dan campur tangan politik. Syarikat penerbangan, bahan kimia, pengangkutan, pemprosesan logam dan industri intensif tenaga lebih terdedah kepada tekanan margin.
• Negara: Pengeksport komoditi boleh mendapat manfaat melalui terma perdagangan dan hasil fiskal yang lebih baik. Ekonomi yang bergantung pada import pula berdepan bil import lebih tinggi, tekanan ke atas mata wang serta kemungkinan kos subsidi yang meningkat.

Apa yang boleh menafikan kes super-bull paling kukuh?

“Super-squeeze” bukan kepastian senario asas. Faktor yang boleh meredakan atau membalikkan kenaikan termasuk pembukaan semula laluan yang terganggu, aktiviti ekonomi global yang lebih lemah, kemusnahan permintaan akibat harga tinggi, bekalan tambahan, kitar semula lebih cepat dan dolar AS yang lebih kukuh.

Perbezaannya penting: pasaran yang ketat dan harga tembaga yang kukuh menyokong amaran HSBC bahawa risiko kenaikan adalah tinggi. Tetapi semua itu, dengan sendiri, belum membuktikan super-bull yang berkekalan. Bukti paling menentukan ialah defisit fizikal yang berterusan, penampan inventori yang semakin susut dan harga yang kekal teguh selepas kejutan geopolitik segera beransur reda.