EU Inc. dan pertaruhan besar untuk startup Eropah

EU Inc. ialah cadangan Suruhanjaya Eropah bagi “rejim ke-28”: satu rangka kerja undang-undang korporat yang bersifat pilihan dan diselaraskan, beroperasi di samping bentuk syarikat sedia ada di setiap negara anggota. Matlamatnya ialah membolehkan usahawan menggunakan satu bentuk syarikat untuk menubuhkan serta mengendalikan perniagaan di seluruh Kesatuan Eropah (EU), tanpa perlu berdepan 27 set peraturan nasional ketika mengambil pekerja, mendapatkan modal atau berkembang ke pasaran lain. 1718

Inilah sebabnya cadangan tersebut menjadi ujian besar bagi dasar startup Eropah. Pada September, 50 CEO dan pelabur Eropah menggesa penggubal undang-undang agar tidak mencairkan EU Inc. dalam rundingan akhir. Kebimbangan mereka: undang-undang yang terlalu lemah hanya akan menambah satu bentuk syarikat baharu di atas 27 sistem sedia ada. 3

Apa yang EU Inc. cuba ubah

Cadangan ini mengutamakan proses digital untuk mengurangkan kos dan beban pentadbiran bagi syarikat yang beroperasi dalam pasaran tunggal EU. Antara ciri utamanya:

• Penubuhan syarikat secara digital sepenuhnya dalam 48 jam, menerusi antara muka peringkat EU, pada kos maksimum €100 jika proses serta templat yang diselaraskan digunakan. 1720
• Tiada syarat modal saham minimum. 1721
• Pelbagai kelas saham, serta peraturan bagi menyokong instrumen pembiayaan moden, pemindahan saham digital dan urusan modal yang lebih mudah. 1821
• Skim opsyen saham pekerja EU yang diselaraskan, dengan cukai ditangguhkan sehingga saham itu dilupuskan, seperti yang dihuraikan oleh Parlimen Eropah. 21
• Proses digital sepanjang hayat syarikat, termasuk hal insolvensi dan prinsip sekali hantar bagi maklumat syarikat. 1821

Secara praktikal, EU Inc. mahu mengelakkan pengasas daripada perlu membina semula struktur undang-undang syarikat setiap kali mereka memasuki negara anggota EU yang baharu.

Mengapa 50 pengasas dan pelabur mahu ciri terasnya dikekalkan

Penandatangan, termasuk wakil yang dikaitkan dengan firma modal teroka Eropah seperti Index Ventures, Accel, Balderton, Atomico dan EQT, bukan menolak EU Inc. Sebaliknya, mereka menegaskan bahawa nilainya bergantung pada sama ada ia benar-benar sesuai digunakan oleh perniagaan yang dibiayai modal teroka. 34

Jika teks akhir terlalu bergantung pada proses nasional, menyekat struktur saham fleksibel atau menjadikan laluan digital pantas sukar digunakan oleh syarikat yang memerlukan pembiayaan sebenar, masalah pemecahan peraturan yang mahu diselesaikan itu boleh kekal sama. 36

Lima perkara utama yang mahu dipertahankan

1. Laluan penubuhan digital pusat di peringkat EU

   Syarikat sepatutnya boleh ditubuhkan sekali melalui antara muka bersama dan status itu sah di seluruh EU, bukannya menempuh birokrasi baharu di setiap negara. 1719

2. Laluan pantas 48 jam dengan kos €100

   Sasaran masa dan kos ini hanya bermakna jika ia boleh digunakan secara meluas dalam amalan. 2023

3. Tiada modal minimum serta alat pembiayaan yang fleksibel

   Pelbagai kelas saham, urusan saham secara digital dan sokongan terhadap struktur pembiayaan moden penting kerana startup lazimnya perlu memperuntukkan hak ekonomi serta hak mengundi yang berbeza kepada pengasas, pekerja dan pelabur. 1821

4. Rangka kerja ekuiti pekerja yang boleh digunakan

   Opsyen saham penting untuk pengambilan bakat, khususnya apabila startup muda tidak mampu menandingi gaji tunai syarikat besar. Ringkasan Parlimen Eropah menyatakan skim EU itu mencadangkan cukai hanya dikenakan apabila saham dilupuskan. 21

5. Pendigitalan melangkaui hari pertama penubuhan

   Penubuhan yang pantas kurang bernilai jika tindakan korporat selepas itu, pemfailan atau proses insolvensi kembali kepada sistem nasional yang berpecah-pecah dan banyak bergantung pada dokumen kertas. 18

Hubungannya dengan isu startup berpindah dan masalah scale-up Eropah

EU Inc. menyasar satu masalah undang-undang korporat: sama ada pengasas boleh membina syarikat untuk pasaran Eropah tanpa kerumitan perundangan menjadi alasan untuk memilih bidang kuasa atau struktur syarikat lain.

Ini berkait dengan cabaran lebih luas Eropah untuk melahirkan syarikat yang mampu berkembang besar, atau scale-up. Suruhanjaya Eropah menerangkan bahawa Scaleup Europe Fund bertujuan membantu syarikat Eropah berpotensi tinggi mendapatkan pembiayaan pertumbuhan yang diperlukan untuk menjadi peneraju global, berbanding perlu mencarinya di tempat lain. 1

Satu bentuk syarikat tunggal tidak akan dengan sendirinya mewujudkan lebih banyak modal pertumbuhan. Namun, modal pertumbuhan juga tidak menghapuskan halangan berkaitan pemerbadanan, ekuiti, tadbir urus dan pentadbiran rentas sempadan. Kedua-dua inisiatif menyasar kesesakan yang berlainan:

Inisiatif	Masalah utama yang ditangani
EU Inc.	Pemecahan undang-undang korporat dan operasi antara negara anggota EU
Scaleup Europe Fund	Ketersediaan modal peringkat lewat untuk syarikat teknologi Eropah yang strategik

Peranan Scaleup Europe Fund bernilai kira-kira €5 bilion

Scaleup Europe Fund ialah wahana pelaburan awam-swasta bernilai kira-kira €5 bilion untuk syarikat scale-up Eropah dalam teknologi strategik. Majlis Inovasi Eropah (EIC) menyatakan EQT dan EIC Fund sedang memuktamadkan perjanjian undang-undang asas dana itu, termasuk struktur, tadbir urus dan rangka kerja pelaburannya. 1

Laporan mengenai dana tersebut menyebut fokusnya merangkumi kecerdasan buatan (AI), teknologi kuantum, bioteknologi dan teknologi bersih; keputusan pelaburan pula dibuat secara bebas dan mengikut syarat pasaran. 7

Penyertaan dana itu yang dilaporkan dalam pusingan pembiayaan Series D Mistral AI bernilai €3 bilion menggambarkan logiknya: memasangkan modal pertumbuhan Eropah dengan syarikat yang dianggap penting kepada asas teknologi benua itu. Namun, pelaburan tersebut tidak menyelesaikan isu undang-undang EU Inc. Sebuah dana boleh membiayai scale-up, tetapi tidak boleh menyelaraskan sendiri cara syarikat itu diperbadankan, menawarkan opsyen saham atau melaksanakan tindakan korporat rentas sempadan. 918

Kritikan ahli akademik: adakah penyelarasan itu benar-benar mencukupi?

Sarjana undang-undang menyambut baik beberapa unsur cadangan ini, termasuk penubuhan digital, pengurangan kebergantungan pada pengesahan notari, alat modal yang lebih fleksibel dan peruntukan ekuiti pekerja. Namun, mereka turut mempersoalkan sejauh mana EU Inc. benar-benar menghasilkan keseragaman undang-undang. 2329

Antara kritikan utama ialah:

• Laluan pantas mungkin lebih sempit daripada yang digambarkan. Janji 48 jam dan €100 bergantung pada penggunaan borang diselaraskan serta artikel penubuhan standard. Jika syarikat dibiayai modal teroka memerlukan terma yang tidak terdapat dalam templat itu, ia mungkin terkeluar daripada laluan mudah tersebut. 2023
• Undang-undang nasional masih boleh mengisi jurang penting. Satu penilaian akademik berhujah bahawa rujukan luas kepada undang-undang negara dan budi bicara besar negara anggota boleh mengurangkan kepastian rentas sempadan. 29
• Budi bicara negara anggota boleh melemahkan penyelarasan. Risiko sama timbul jika pelaksanaan nasional, layanan cukai atau kawalan pentadbiran menyebabkan bentuk syarikat yang sepatutnya bersifat EU berfungsi secara berbeza dalam praktik. 2329
• Hak pekerja turut menjadi isu politik. Kesatuan sekerja dan sebahagian penggubal undang-undang memberi amaran bahawa buku peraturan syarikat khas tidak boleh melemahkan perlindungan buruh. Kebimbangan ini menjadikan keseimbangan legislatif lebih sensitif. 24

Kritikan ini tidak bermakna EU Inc. tiada manfaat. Ia menetapkan ukuran sebenar kejayaannya: sama ada pengasas boleh menggunakannya untuk syarikat yang benar-benar dibiayai dan beroperasi merentas sempadan, bukan sekadar melihat nama bentuk syarikat baharu pada kertas.

Apa yang berlaku selepas ini

Suruhanjaya Eropah membentangkan cadangan EU Inc. pada 18 Mac 2026. 27 Ia masih perlu dipersetujui oleh Parlimen Eropah dan Majlis EU. Laporan pada September menyatakan rundingan teks akhir sedang berlangsung, dengan kelulusan dijangka menjelang hujung tahun. 35

Bukti yang tersedia tidak menetapkan tarikh tepat untuk undian akhir Parlimen Eropah. Namun, keputusan Parlimen dan Majlis EU dalam tempoh akan datang akan menentukan sama ada EU Inc. mengekalkan antara muka digital pusat, had kos penubuhan, seni bina modal fleksibel dan peruntukan ekuiti pekerja.

Bagi pengasas di Eropah, pertaruhannya jelas. EU Inc. yang kukuh boleh menjadi lapisan operasi bersama bagi startup yang mahu berkembang di seluruh pasaran tunggal. Versi yang terlalu dicairkan pula berisiko menjadi bentuk syarikat yang kelihatan pan-Eropah pada nama, tetapi terlalu terhad atau berpecah dalam pelaksanaan untuk menggantikan penyelesaian undang-undang nasional yang sepatutnya diselesaikannya. 32329