Kapal dagang dipanah projektil di Selat Hormuz

Maklumat yang disahkan setakat ini masih terhad, tetapi insiden itu serius. United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO), iaitu pusat amaran keselamatan maritim Britain, melaporkan sebuah kapal yang sedang melalui Selat Hormuz telah dipanah projektil tidak dikenal pasti lewat 12 September. Kebakaran tercetus di atas kapal dan pihak berkuasa tempatan membantu memindahkan kru. Identiti kapal, tahap kerosakan serta kesan terhadap alam sekitar pada peringkat awal masih belum diketahui. UKMTO tidak menamakan mana-mana pihak sebagai pelaku. 119

Kesan insiden ini melangkaui sebuah kapal sahaja. Ia berlaku ketika pergerakan kapal komersial di laluan air strategik itu sudah menyusut dengan ketara, sedangkan rundingan diplomatik, iringan tentera laut dan tuntutan bersaing mengenai laluan navigasi belum menghasilkan perjalanan perdagangan yang benar-benar selamat dan boleh dijangka.

Apa yang dilaporkan UKMTO dan CNBC

Amaran awal UKMTO menyatakan sebuah kapal dipanah projektil tidak dikenal pasti ketika melalui selat itu. Kemas kini berikutnya menyebut kebakaran berlaku dan pihak berkuasa tempatan membantu memindahkan kru. UKMTO dan laporan CNBC tidak mengenal pasti kapal berkenaan atau pihak yang menyerangnya. 119

Kekurangan maklumat ini penting. Insiden tersebut tidak boleh terus dikaitkan dengan mana-mana negara atau kumpulan bersenjata. Laporan yang ada mengesahkan serangan, kebakaran dan pemindahan kru — bukannya pihak bertanggungjawab, jumlah kerosakan sebenar, atau keadaan jangka panjang kapal dan kru. 1112

Berasingan daripada serangan berhampiran Pulau Qeshm

Insiden yang dilaporkan UKMTO itu dilaporkan secara berasingan daripada serangan ke atas sebuah kapal komersial Iran berhampiran pulau Hengam dan Qeshm. Pihak berkuasa Iran berkata serangan itu membunuh seorang anak kapal dan mencederakan empat yang lain. Tehran menuduh Amerika Syarikat, namun laporan bebas yang tersedia di sini tidak mengesahkan tuduhan tersebut. 34

Laporan mengenai kedua-dua kejadian menunjukkan ia membabitkan kapal berlainan. Perbezaan ini penting: insiden projektil tidak dikenal pasti itu bukan laporan yang telah disahkan sebagai serangan di Qeshm, dan tuduhan Iran berhubung serangan Qeshm juga tidak menentukan siapa yang bertanggungjawab terhadap insiden UKMTO. 45

Mengapa pelayaran komersial terus terjejas

Serangan terbaharu itu menyusuli beberapa serangan dan pertembungan ketenteraan di sekitar selat tersebut, mewujudkan risiko yang lebih besar daripada bahaya pelayaran biasa. Reuters melaporkan perjalanan kapal komoditi merosot kepada angka satu digit sehari menjelang 13 September. Sebelum itu, Reuters melaporkan hanya enam kapal melalui selat pada 11 Ogos, berbanding purata kira-kira 11 kapal dalam tempoh 10 hari. 1720

Bagi pengendali kapal, ini bukan keadaan yang membolehkan penetapan laluan perdagangan biasa. Selain ancaman langsung daripada projektil atau dron, mereka perlu mengambil kira ketidakpastian tentang koridor selamat, aktiviti ketenteraan, risiko tersalah pengecaman dan keupayaan mendapatkan bantuan selepas sesuatu insiden.

Panduan maritim Amerika Syarikat menasihatkan kapal supaya menjauhi kawasan itu sedaya mungkin. Bagi kapal berbendera AS yang beroperasi di situ, panduan itu menyarankan jarak sekurang-kurangnya 30 batu nautika daripada kapal tentera AS, menjawab panggilan VHF daripada tentera laut gabungan, serta mengekalkan hubungan dengan pihak penyelarasan maritim. 3334

Laluan bersaing, iringan tentera laut dan zon larangan dicadangkan

Pegawai Iran berkata mereka merancang zon larangan baharu di Teluk serta koridor perkapalan melalui Selat Hormuz. Reuters melaporkan kapal yang memasuki kawasan dicadangkan itu mungkin berdepan sekatan Iran. 35

Pada masa sama, Amerika Syarikat menyokong transit melalui laluan selatan dan telah mengiringi kapal komersial. CNN melaporkan tentera AS mengiringi 40 kapal komersial yang membawa 18 juta tong minyak melalui selat itu pada 2 September, ketika pegawai AS menyatakan usaha diteruskan untuk mengekang keupayaan Iran menyerang perkapalan komersial. 38

Dua pendekatan itu belum mewujudkan satu sistem navigasi bersama yang kukuh dan boleh diharapkan. Iran dan Oman pernah membincangkan lorong perkapalan sementara, penyelarasan pembersihan periuk api serta rangka kerja berperingkat pada Ogos; seorang pegawai Iran berkata laluan itu mungkin kekal dibuka selama dua hingga empat bulan. 1819 Namun, insiden kemudian dan konfrontasi berterusan menunjukkan rundingan itu belum memulihkan laluan komersial yang stabil.

Memorandum Amerika Syarikat-Iran selama 60 hari yang dilaporkan bertujuan menghentikan pertempuran dan membuka semula laluan air itu juga gagal dengan pantas, menurut BBC. 19

Mengapa gangguan ini menaikkan harga minyak

Pasaran minyak bertindak balas terhadap kemungkinan Selat Hormuz dan prasarana eksport alternatif sama-sama terjejas. Pada 13 September, Brent ditutup pada AS$105.68 setong manakala West Texas Intermediate (WTI) ditutup pada AS$101.39, menurut Reuters. 17 Keesokan harinya, laporan meletakkan Brent melebihi AS$108 dan WTI hampir AS$103 apabila pedagang menilai serangan kapal terbaharu serta gangguan saluran paip Arab Saudi. 23

Saluran paip Timur-Barat Arab Saudi amat penting kerana ia membolehkan eksport minyak Teluk mengelakkan Selat Hormuz. Arab Saudi menutupnya selepas kerosakan akibat dron, tetapi kerajaan tidak mendedahkan tahap kerosakan atau tempoh penutupan. Kpler menganggarkan penutupan selama sebulan, bersama pengeluaran daripada simpanan di Yanbu, boleh meletakkan sehingga 120 juta tong pada risiko. Itu ialah anggaran, bukannya kehilangan bekalan yang telah disahkan. 22

Peningkatan ketegangan serantau turut menambah premium risiko bekalan dalam harga minyak. Reuters melaporkan serangan terhadap saluran paip itu mengancam sehingga 4% bekalan minyak global, manakala laporan tentang aktiviti Houthi dan serangan ke atas sasaran di Arab Saudi mengukuhkan kebimbangan bahawa gangguan boleh merebak melangkaui Hormuz. 1724

Intinya

Serangan kapal terbaharu mengesahkan bahawa laluan melalui Selat Hormuz masih berbahaya dan menjadi pertikaian politik. Fakta yang boleh dipastikan adalah terhad: sebuah kapal dipanah projektil tidak dikenal pasti, kebakaran berlaku, dan kru dipindahkan. Pihak bertanggungjawab belum dikenal pasti dalam laporan UKMTO. 119

Bagi industri perkapalan dan pasaran tenaga, kesan utamanya ialah ketidakpastian. Jumlah transit yang rendah, tuntutan laluan yang bersaing, iringan tentera laut, pengaturan diplomatik yang gagal atau belum lengkap, serta kerosakan pada saluran paip Arab Saudi yang menjadi laluan alternatif, semuanya mendedahkan aliran minyak kepada gangguan lanjut — dan mengekalkan premium risiko yang tinggi pada harga minyak mentah. 172233