Ghana desak Rusia hentikan pengambilan warganya untuk perang Ukraine

Ghana menggunakan pertemuan di Moscow pada 17 Ogos untuk menuntut tindakan terhadap apa yang disifatkannya sebagai pengambilan rakyat Ghana secara haram bagi berperang untuk Rusia di Ukraine. Menteri Luar Ghana, Samuel Okudzeto Ablakwa, berkata Menteri Luar Rusia Sergey Lavrov bersetuju untuk bekerjasama dengan Ghana dalam isu itu. Angka korban yang dilaporkan Ghana — 62 maut dan 15 masih hilang — menjadi tumpuan utama pertikaian tersebut.

Apakah yang dipersetujui Ghana dan Rusia?

Ablakwa berkata beliau membangkitkan secara langsung isu pengambilan golongan muda Ghana untuk menyertai perang di Ukraine. Menurutnya, beliau pulang dari Moscow dengan komitmen untuk bekerjasama bagi menghentikan pengambilan yang disifatkan Accra sebagai haram.

Namun, kenyataan itu menunjukkan komitmen untuk menangani masalah berkenaan — bukan pengesahan bahawa Rusia sudah menghentikan semua usaha pengambilan. Laporan media Rusia pula menyebut permintaan Ghana akan dipertimbangkan oleh pihak berkuasa berkaitan, dengan perkara itu berada di bawah bidang kuasa Kementerian Pertahanan Rusia.

Angka korban rakyat Ghana

Ablakwa melaporkan bahawa 62 rakyat Ghana telah terbunuh dalam perang itu, manakala 15 lagi masih hilang. Beberapa laporan mengenai pertemuan tersebut memetik angka yang sama, termasuk laporan berdasarkan sidang media bersama kedua-dua menteri.

Bukti yang tersedia tidak menjelaskan jumlah keseluruhan rakyat Ghana yang telah direkrut sejak 2022. Ia juga tidak memberikan pecahan yang boleh disahkan secara bebas tentang jumlah yang masih hidup, yang sedang berkhidmat di bawah kontrak, atau yang mungkin ditipu sehingga menyertai pasukan Rusia.

Penjelasan Lavrov dan pendirian Moscow

Menurut laporan mengenai pertemuan itu, Lavrov mengesahkan bahawa warga Ghana telah menandatangani kontrak dengan Kementerian Pertahanan Rusia. Beliau mengaitkan keputusan mereka dengan gabungan rasa solidariti terhadap Rusia serta dorongan material dan kewangan.

Penjelasan tersebut berbeza daripada gambaran Ghana bahawa pengambilan itu dilakukan secara haram. Ia juga berbeza daripada laporan yang mendakwa rangkaian perekrut menggunakan orang tengah untuk menawarkan pekerjaan awam dengan gaji lumayan kepada warga Afrika.

Oleh itu, bahan yang tersedia menunjukkan wujud dua naratif yang bersaing tentang bagaimana para perekrut Ghana menyertai perkhidmatan Rusia. Bukti yang ada belum dapat menentukan secara bebas sejauh mana penipuan atau paksaan berlaku dalam kes melibatkan rakyat Ghana.

Isu lebih besar melibatkan warga Afrika

Aduan Ghana merupakan sebahagian daripada pertikaian lebih luas yang melibatkan beberapa negara Afrika. Lavrov berkata Rusia turut menerima rayuan serupa daripada Afrika Selatan, Kenya dan Botswana.

Laporan sebelum ini menyebut usaha pengambilan menggunakan orang tengah dan tawaran pekerjaan awam. Perkembangan itu mencetuskan kebimbangan di Kenya, Ghana dan Afrika Selatan. Pihak berkuasa risikan Kenya dilaporkan mengenal pasti lebih 1,000 rakyat Kenya yang direkrut, walaupun pegawai negara itu berkata mereka tidak mempunyai angka tepat bagi keseluruhan warga Kenya yang terlibat.

Kementerian Luar Ukraine pula berkata pada Ogos bahawa sekurang-kurangnya 2,982 individu dari 37 negara Afrika telah direkrut menyertai angkatan tentera Rusia, dengan 486 diketahui terbunuh. Angka ini merupakan data Ukraine dan wajar dianggap sebagai dakwaan atau anggaran berasaskan risikan, bukannya jumlah yang disahkan bersama oleh semua pihak.

Laporan Ukraine yang lebih awal menyebut anggaran lebih rendah, iaitu lebih 1,700 warga Afrika yang berperang untuk Rusia. Perbezaan ini menunjukkan jumlah boleh berubah mengikut tarikh, takrif dan sumber yang digunakan.

Bagaimana pengambilan itu didakwa berlaku?

Laporan berkaitan pertemuan Ghana-Rusia menggambarkan corak perekrut mendekati calon melalui orang tengah dan menawarkan pekerjaan awam, kadangkala dengan janji gaji yang menarik. Siasatan lain serta laporan Ukraine mendakwa taktik yang lebih luas, termasuk penipuan, paksaan, tawaran pendidikan atau pekerjaan, serta janji kewarganegaraan Rusia atau faedah lain.

Bagaimanapun, gambaran tersebut merujuk kepada sistem pengambilan yang lebih besar dan bukan bukti bahawa setiap rakyat Ghana yang menyertai tentera Rusia telah dipaksa atau ditipu. Bahan yang disediakan juga tidak mengesahkan setiap dakwaan terperinci berhubung kes individu, perekrut atau saluran pengambilan tertentu.

Urusan diplomatik lain dalam pertemuan itu

Perbincangan Ghana dan Rusia bukan hanya berkisar tentang pengambilan anggota tentera. Kedua-dua negara turut menandatangani perjanjian mengetepikan keperluan visa bagi pemegang pasport diplomatik dan pasport perkhidmatan, menurut laporan yang memetik Kementerian Luar Ghana.

Lavrov juga berkata kedua-dua negara sedang membuat persiapan untuk mengadakan mesyuarat suruhanjaya antara kerajaan mengenai kerjasama perdagangan, ekonomi, sains dan teknikal di Moscow sebelum penghujung 2026.

Perkembangan ini menunjukkan pertikaian pengambilan dibincangkan bersama agenda kerjasama dua hala yang lebih luas, bukannya menggantikan keseluruhan hubungan diplomatik Ghana-Rusia.

Perkara yang masih belum disahkan

Sumber yang tersedia tidak mengesahkan:

• jumlah kumulatif rakyat Ghana yang direkrut sejak 2022;
• badan semakan Rusia yang khusus, selain rujukan kepada pihak berkuasa berkenaan dan Kementerian Pertahanan;
• jumlah tepat warga Afrika yang terbunuh bagi semua tempoh laporan;
• dakwaan yang melibatkan Panama;
• sejauh mana paksaan berlaku dalam setiap kes rakyat Ghana; atau
• kesimpulan geopolitik lebih luas mengenai rantau Sahel yang disebut dalam soalan asal.

Ukraine secara berasingan melaporkan bahawa Rusia merancang merekrut sekurang-kurangnya 18,500 warga asing pada 2026. Namun, angka itu ialah anggaran yang dikaitkan dengan risikan Ukraine, bukan jumlah rasmi Rusia yang telah disahkan.

Kesimpulan paling jelas daripada pertemuan 17 Ogos itu lebih terhad: Ghana membawa isu pengambilan rakyatnya terus kepada Moscow, melaporkan 62 kematian dan 15 kehilangan, serta memperoleh komitmen Rusia untuk mempertimbangkan permintaannya. Sama ada komitmen itu akan membawa kepada tindakan yang boleh disahkan masih belum jelas.