Rakyat Rusia Beralih kepada Tunai, Di Tengah Kebimbangan Deposit Bank Dirampas

Aliran keluar tunai yang luar biasa

Rusia sedang menyaksikan peralihan besar daripada simpanan bank kepada wang tunai fizikal. Data bank pusat yang dipetik dalam laporan media menunjukkan sebanyak 286.4 bilion rubel, bersamaan kira-kira AS$3.4 bilion, ditambah ke dalam edaran tunai pada dua minggu pertama Ogos 2026. Jumlah itu menyusuli kira-kira AS$7.3 bilion pada Julai dan lebih AS$4.5 bilion pada Jun. Jika digabungkan, aliran keluar bagi Jun hingga pertengahan Ogos melebihi AS$15 bilion—walaupun perbandingan itu melibatkan dua bulan penuh dan hanya separuh bulan Ogos.

Angka tersebut selari dengan kemerosotan keyakinan terhadap sistem kewangan. Namun, ia tidak membuktikan bahawa Kremlin sudah memutuskan untuk merampas deposit isi rumah, atau bahawa ketakutan terhadap rampasan menjadi satu-satunya sebab rakyat menyimpan wang tunai.

Ini bukan semestinya “bank run” klasik

Aliran ini sebenarnya sebahagian daripada trend yang lebih panjang. Menjelang akhir Jun, jumlah tunai yang disimpan di luar bank Rusia meningkat 17.5 peratus berbanding tahun sebelumnya kepada lebih 19 trilion rubel, menurut data yang dipetik Reuters. Pada ketika itu, bank pusat Rusia berkata tiada keperluan untuk mengambil langkah tambahan bagi menstabilkan sistem perbankan.

Analisis BBC terhadap angka bank pusat pula mendapati jumlah tunai dalam edaran meningkat sebanyak 1.56 trilion rubel sejak awal 2026—kenaikan terbesar bagi tempoh setara di luar era pandemik COVID-19. Pada Mei sahaja, rakyat Rusia mengeluarkan 550 bilion rubel daripada akaun bank, termasuk 200 bilion rubel daripada deposit berjangka.

Laporan lain menyifatkan aliran keluar bersih tunai itu berterusan selama tujuh bulan berturut-turut pada 2026. Dalam sesetengah pengiraan berasaskan data bank pusat, jumlah tunai yang dikeluarkan daripada sistem perbankan tahun ini mencecah kira-kira 2.5 trilion rubel.

Namun, istilah “bank run” perlu digunakan dengan berhati-hati. Data tersebut mengukur pergerakan bersih wang daripada akaun bank kepada bentuk tunai; ia tidak dengan sendirinya menunjukkan bank gagal memenuhi permintaan pengeluaran atau krisis kesolvenan klasik telah bermula.

Gangguan pembayaran turut memainkan peranan

Selain kebimbangan terhadap campur tangan kerajaan, beberapa sebab praktikal turut dilaporkan. Gangguan internet dan kegagalan perkhidmatan pembayaran boleh menyebabkan kad bank serta pindahan elektronik tidak boleh dipercayai. Keadaan itu mendorong isi rumah dan perniagaan menyimpan wang fizikal sebagai langkah berjaga-jaga. Reuters melaporkan bahawa bank pusat turut mengaitkan kebimbangan tersebut dengan kemungkinan gangguan sistem pembayaran.

Peralihan kepada tunai tetap boleh menekan bank. Deposit merupakan sumber pembiayaan penting bagi institusi perbankan, dan apabila simpanan dipindahkan keluar dalam bentuk wang fizikal, jumlah dana yang tersedia dalam sistem perbankan berkurangan.

Bagaimanapun, bukti yang ada belum menunjukkan berapa banyak pengeluaran itu berpunca daripada masalah pembayaran, inflasi dan pesimisme ekonomi, atau ketakutan terhadap tindakan kerajaan.

Mengapa kebimbangan tentang rampasan deposit semakin kuat?

Latar politik Rusia membantu menjelaskan mengapa sesetengah rakyat mungkin bimbang campur tangan kewangan kerajaan akan menjadi lebih meluas. Sumbangan tidak boleh dibayar balik daripada perniagaan kepada belanjawan persekutuan Rusia mencecah 383.69 bilion rubel dalam lapan bulan pertama 2026—hampir satu setengah kali ganda jumlah bagi keseluruhan 2025, menurut laporan berasaskan sistem Electronic Budget milik kerajaan.

Aliran utama sumbangan itu dilaporkan bermula selepas satu pertemuan pada Mac, ketika Vladimir Putin menyeru pemilik perniagaan besar membantu menambah dana belanjawan. Menjelang pertengahan Ogos, jumlah tersebut sudah melepasi sasaran 300 bilion rubel yang dilaporkan untuk sepanjang tahun.

Istilah “sukarela” dipertikaikan dalam laporan media kerana pembayaran itu dibuat selepas tekanan daripada Kremlin. Namun, sumbangan kepada belanjawan oleh syarikat besar tidak sama dengan rancangan untuk merampas deposit rakyat biasa. Ia cuma memberikan sebab yang nyata kepada isi rumah untuk bimbang bahawa kekayaan persendirian mungkin dijadikan sumber pembiayaan kecemasan negara.

Tekanan fiskal perang di sebalik keresahan

Kedudukan kewangan awam Rusia menunjukkan mengapa sumber dana tambahan semakin penting dari sudut politik. Angka awal Kementerian Kewangan meletakkan defisit belanjawan persekutuan pada 6.455 trilion rubel, atau 2.8 peratus daripada KDNK, bagi Januari hingga Julai 2026. Sasaran defisit bagi keseluruhan tahun pula ditetapkan pada 3.786 trilion rubel, atau 1.6 peratus daripada KDNK.

Bloomberg, berdasarkan data Kementerian Kewangan, melaporkan bahawa Julai sahaja mencatat defisit 724 bilion rubel. Jumlah terkumpul bagi tujuh bulan pertama tahun itu pula kira-kira 6.5 trilion rubel.

Sumbangan perniagaan itu besar dari segi nilai mutlak, tetapi hanya menampung sebahagian daripada kekurangan tersebut. Peningkatan mendadaknya tetap menunjukkan bahawa kerajaan sedang mencari sumber dana tambahan di luar hasil cukai biasa dan pinjaman. Situasi ini boleh meningkatkan kebimbangan orang ramai terhadap levi baharu, pemindahan aset atau sekatan ke atas simpanan.

Aliran keluar modal bukan ukuran yang sama

Laporan turut menyebut kira-kira AS$9.4 bilion telah meninggalkan sistem perbankan Rusia pada suku kedua. Angka itu mungkin menguatkan gambaran umum tentang kemerosotan keyakinan, tetapi aliran keluar modal, penyimpanan tunai dan pengeluaran deposit domestik ialah tiga petunjuk yang berbeza.

Seseorang yang mengeluarkan rubel dan menyimpannya di rumah tidak semestinya memindahkan modal ke luar negara. Begitu juga, syarikat yang memindahkan wang ke luar negara bukan bukti bahawa isi rumah sedang bersedia menghadapi rampasan deposit. Bahan yang tersedia tidak menunjukkan bahawa semua pergerakan tersebut berpunca terutamanya daripada rancangan khusus Kremlin.

Apa yang ditunjukkan oleh data—dan apa yang tidak

Kesimpulan paling kukuh ialah rakyat Rusia kini memegang jauh lebih banyak wang tunai fizikal ketika berdepan gangguan pembayaran, ketidaktentuan ekonomi dan kebimbangan terhadap campur tangan kerajaan. Skala perubahan itu luar biasa: 286.4 bilion rubel pada separuh pertama Ogos, lebih 19 trilion rubel berada di luar bank, dan peningkatan kira-kira 17.5 peratus berbanding tahun sebelumnya.

Angka ini turut seiring dengan gambaran lebih luas tentang tekanan kewangan ekonomi perang, termasuk defisit belanjawan bernilai trilion rubel dan tuntutan sumbangan yang semakin kuat terhadap syarikat. Namun, ia tidak membuktikan bahawa rampasan deposit runcit akan berlaku dalam masa terdekat, dan tidak membuktikan bahawa ketakutan terhadap rampasan ialah punca utama pengeluaran.

Buat masa ini, bukti menyokong kesimpulan yang lebih berhati-hati: Rusia sedang mengalami peralihan luar biasa kepada tunai, mencerminkan kemerosotan keyakinan terhadap ketahanan dan kebebasan sistem kewangannya. Tekanan Kremlin terhadap sektor perniagaan mungkin memburukkan keresahan itu, tetapi rancangan yang disahkan untuk merampas deposit bank rakyat biasa masih belum dibuktikan oleh data yang tersedia.