Mengapa Latvia Mengatakan Perang Hibrid Rusia di Eropah Sudah Bermula

Senarai ini menjelaskan mengapa kejadian yang kelihatan tidak berkaitan — seperti operasi siber, kerosakan mencurigakan pada infrastruktur, kempen disinformasi atau penampakan dron yang tidak dapat dijelaskan — kini dinilai sebagai sebahagian daripada masalah keselamatan yang lebih besar.

Namun, pengesahan pihak yang bertanggungjawab masih sukar dalam banyak kes. Oleh itu, frasa “dikaitkan dengan Rusia” tidak bermaksud setiap insiden sudah dibuktikan secara terbuka di mahkamah atau dikenal pasti secara muktamad.

Mengapa dron dan pertahanan udara menjadi kebimbangan utama?

Dron agak murah, mudah diubah suai dan sukar dikesan atau dipintas apabila terbang pada altitud rendah. Pegawai tentera Eropah memberi amaran bahawa aktiviti dron Rusia juga boleh digunakan untuk menguji sistem pertahanan udara dan mengenal pasti kelemahannya.

Kebimbangannya bukan sekadar sama ada sebuah dron telah melintasi sempadan. Pencerobohan berulang atau penerbangan yang disyaki sebagai tinjauan boleh mendedahkan kelemahan dalam pengawasan, pengesanan altitud rendah, masa tindak balas dan liputan sistem anti-dron.

Laporan mengenai ruang udara Eropah timur dan utara turut menonjolkan kelemahan pertahanan udara serta keperluan memperkukuh pencegahan dan perlindungan.

Bagaimanapun, sumber yang tersedia tidak mengesahkan dakwaan khusus bahawa Rusia akan menggunakan “dron Ukraine” untuk menyerang infrastruktur kritikal Eropah. Senario itu mungkin muncul dalam laporan mengenai kemungkinan provokasi, tetapi ia wajar dianggap sebagai kemungkinan yang belum disahkan, bukannya bukti yang sudah terbukti.

Perang hibrid bukan bermaksud pencerobohan akan berlaku tidak lama lagi

Rinkēvičs membezakan antara keupayaan Rusia melancarkan operasi kecil dan keupayaan untuk melakukan pencerobohan besar-besaran ke atas sayap timur NATO. Dalam wawancara yang dilaporkan TVP World, beliau berkata Rusia ketika ini tidak mempunyai keupayaan ketenteraan untuk melancarkan pencerobohan sedemikian, walaupun Moscow masih mampu menjalankan operasi berskala kecil atau sederhana.

Perbezaan ini penting. Laporan awam menyokong kebimbangan terhadap sabotaj, tekanan siber, disinformasi dan provokasi terhad. Namun, ia tidak membuktikan bahawa Rusia telah membuat keputusan untuk menyerang negara-negara Baltik atau bahawa serangan konvensional besar sudah hampir berlaku.

Risiko strategik yang lebih segera ialah tindakan terhad dan sukar dikesan, yang direka untuk mencetuskan perbalahan dalam NATO — cukup serius untuk menguji perikatan itu, tetapi cukup samar untuk menyukarkan tindak balas bersama.

Mengapa penilaian risikan Amerika Syarikat mencetuskan kebimbangan baharu?

Laporan terkini yang bersandarkan penilaian risikan Amerika Syarikat menyebut bahawa Presiden Rusia Vladimir Putin mungkin cuba menguji keteguhan NATO dalam beberapa tahun akan datang. Senario yang dilaporkan berbeza daripada serangan siber hingga pencerobohan darat berskala kecil, dengan tujuan mencabar perpaduan perikatan dan komitmennya terhadap Perkara 5.

Perkara 5 ialah prinsip pertahanan bersama NATO yang menyatakan bahawa serangan terhadap seorang anggota dianggap sebagai serangan terhadap semua anggota, walaupun pelaksanaannya tetap memerlukan keputusan politik dan ketenteraan oleh negara-negara sekutu.

Beberapa laporan meletakkan tempoh kemungkinan itu antara musim luruh 2026 hingga 2029, dengan negara-negara Baltik dan Poland dikenal pasti sebagai arena yang paling munasabah untuk ujian sedemikian. Namun, penilaian itu ialah senario berdasarkan maklumat sulit — bukan ramalan bahawa serangan pasti berlaku dalam tempoh tersebut.

Bagi negara-negara di sayap timur NATO, logiknya tetap membimbangkan. Tindakan terhad terhadap infrastruktur kritikal, wilayah, sistem komunikasi atau pengangkutan boleh direka untuk memaksa sekutu menentukan sejauh mana mereka sanggup bertindak balas.

Sebab itu daya tahan dan penyelarasan pantas menjadi sebahagian daripada pencegahan. Semakin sukar untuk mencetuskan kekeliruan atau mengeksploitasi perbezaan antara negara anggota, semakin kurang menarik sesuatu tindakan terhad sebagai ujian.

Mengapa Lithuania mahu menyemak semula peraturan transit Kaliningrad?

Sistem transit dipermudah Lithuania bagi perjalanan antara Rusia dan wilayah Kaliningrad bermula daripada aturan Kesatuan Eropah yang diterima pakai pada 2003. Kerangka ini menggunakan Dokumen Transit Dipermudah dan dokumen berkaitan, dengan tempoh maksimum yang ditetapkan bagi transit jalan raya tertentu ialah 24 jam.

Anggota Seimas Lithuania dan bekas menteri pertahanan, Arvydas Anušauskas, mencadangkan pindaan undang-undang sempadan negara untuk mengurangkan tempoh transit yang dibenarkan bagi warga Rusia kepada enam jam. Beliau berhujah bahawa langkah itu akan menguatkan penguatkuasaan tanpa mengubah kerangka Kesatuan Eropah secara sepihak. Keadaan luar biasa seperti kemalangan, kerosakan kenderaan, kesesakan di sempadan atau cuaca ekstrem masih akan diambil kira di bawah peraturan sedia ada.

Cadangan itu hadir ketika jumlah trafik dan pelanggaran peraturan dilaporkan meningkat. Hampir 13,000 kereta penumpang berdaftar di Rusia dilaporkan menggunakan dokumen transit dipermudah pada 2025, manakala pelanggaran yang direkodkan meningkat daripada 360 kes pada 2024 kepada 1,493 kes pada 2025.

Angka tersebut menyokong hujah bahawa tempoh yang lebih singkat, bersama pemantauan automatik, boleh memudahkan pengesanan perhentian tanpa kebenaran atau penyimpangan daripada laluan. Namun, angka itu sendiri tidak membuktikan bahawa pengguna transit terlibat dalam pengintipan atau sabotaj.

Hujah keselamatan Lithuania adalah untuk mengurangkan ruang risiko dan menambah baik pengawasan — bukan menganggap setiap pengembara sebagai ejen risikan.

Apakah tindak balas serantau yang sedang dibincangkan?

Bagi Latvia, Lithuania, Estonia dan Poland, tindak balas praktikalnya ialah mengurangkan risiko secara bersama, bukannya membuat ramalan bahawa perang pasti berlaku. Keutamaan mereka termasuk:

• mengintegrasikan sistem pertahanan udara dan anti-dron;
• mempertingkat pemantauan sempadan, laluan pengangkutan dan transit berkaitan Kaliningrad;
• melindungi tenaga, komunikasi, pelabuhan, landasan kereta api serta infrastruktur kritikal lain;
• mempercepat perkongsian risikan antara agensi nasional dan NATO; dan
• menyelaraskan sekatan nasional melalui Kesatuan Eropah supaya peraturan sesebuah negara tidak menghasilkan ruang lemah yang boleh dieksploitasi.

NATO dan kerajaan Eropah juga sedang mencari cara untuk melibatkan pengendali infrastruktur awam serta penyedia keselamatan siber dalam tindak balas terhadap ancaman hibrid.

Justeru, amaran Rinkēvičs paling wajar dibaca sebagai seruan untuk mengiktiraf persaingan keselamatan yang sudah berlaku sebelum ia mencapai tahap perang konvensional.

Bukti yang ada menunjukkan aktiviti bermusuhan yang berterusan serta kelemahan keselamatan yang serius. Pada masa yang sama, bukti awam tentang pencerobohan besar-besaran yang bakal berlaku masih tiada. Cabaran utama Eropah ialah memperkukuh pertahanan dan perpaduan NATO tanpa mengubah senario risikan yang masih bersifat kemungkinan menjadi kepastian.